ਅਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਨਂ(ਗ੍ਰਂ) ਬਹਿਰ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਚੀਜ਼ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗਾਨੇਕਾਦਸ਼ੇਨੇਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇੱਥੇ, ਗਿਆਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੂਰੂਪਂ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ਸਦਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਮੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਰ੍ਨਮਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪਂਚਮਂ ਤੁ ਜਨੋ ਨਮਃ
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਵੱਡਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 'ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਮਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ਼੍ਚੇਤਿ ਨਵਮਂ ਖਗਸਤ੍ਤਮ
ਅਠਵਾਂ 'ਭੂ' ਅਤੇ 'ਭੁਵ' ਹੈ, ਨੌਂਵਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, 'ਖਗ' ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਤੁ ਖषੋਲ੍ਕੇਤਿ ੴ ਨਮਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਖਗ
ਬਾਰਵਾਂ 'ਖਸ਼ੋਲਕ' ਹੈ; 'ਓਮ ਨਮਹ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੰਛੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਘृਤਦੀਪਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਮਾਞ੍ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ ਮਧੂਕਾਨਾਂ ਤੁ ਤੈਲੇਨ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਲਭੇਤ੍
ਘੀ ਦੀ ਦੀਵੀਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਧੂਕ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦੇਵਂ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਰ੍ਨਰਃ
ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ...
ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾ ਜਾਤੀ ਧੂਪਾਨਾਂ ਚੈਵ ਚਨ੍ਦਨਮ੍
ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਸਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਧੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਏਤੈਸ੍ਤੁष੍ਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਆਰੁਹ੍ਯ ਸੁਵਿਮਾਨਂ ਸ ਯਾਤਿ ਭਾਨੋਃ ਸਲੋਕਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਜਪਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥੇष੍ਟਕਮ੍ ਏਵਮੇਕੈਕਸ਼ਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਕਰੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦਕਪ੍ਰਸृਤਿਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਯਾ ਤੁ ਸਪ੍ਤਮੀ
ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਪੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਸਪਤਮੀ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਕਾਚਿਤ੍ਸਪ੍ਤਮੀ ਨੋਕ੍ਤਾ ਤਾਂ ਤੇ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਰ੍ਵਦਾ
ਜਿਹੜੀ ਸਪਤਮੀ ਦੱਸਣੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮਰਵਦਾ।
ਅਨੇਨ ਦੇਯਮੂਲ੍ਯੇਨ ਯਲ੍ਲਬ੍ਧਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਕ੍ਸ਼ਯੇਤ
ਇਸ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਖਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਸਭੀष੍ਮਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਃ ਕਂ ਕਮਰ੍ਚਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯੁਰ੍ਮਾਨਵਾਃ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਕਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯੋ ਮਤਸ੍ਤਵ
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਕੌਣ ਹੈ?
ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ...
ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਮਹਾਵ੍ਯਾਸਂ ਗਂਗਾਕੂਲੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਵੱਡਾ ਵਿਆਸ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ...
ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਤੇਜਸਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਮ੍
ਸੁਣੋ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਆਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੈ...
ਮਹਾਭਾਰਤਕਰ੍ਤਾਰਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਨਿਕषਂ ਪਰਮ੍
ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਰਚਨਕਾਰ, ਵੈਦਿਕ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ...
ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਕੁਰੁਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਦੈਵਤਂ ਪਰਮਂ ਮਮ
ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਚਨਕਾਰ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ...
ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਥਂ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵਾਙ੍ਮਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦਾ।
ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਂਸ਼ਯੋਦ੍ਯਾਪਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਭਾਸਕਰ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਹੇਤੁਨਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕਾਰਨ ਸਮਝਾ।
ਕੀਰ੍ਤਯਸ੍ਵ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕੌਤੁਕਂ ਹਿ ਪਰਂ ਮਮ
ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਵੇਰਵਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ਼੍ਚ ਤਮਰ੍ਚਾਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਧ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਤੇ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਵਾਨਾਮਾਦਿਰਾਦਿਤ੍ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤਮੋ ਮਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪੂਜਣਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।