ਕਾਮਾਲਸਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਤਥਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕਾਮਾਲਸਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਮਤ੍ਵਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੋਈ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬੁਭੁਜੇ ਵਿषਯਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਚੋਦਿਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਮਾਣੇ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਸੀ?
ਚੌਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਤਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਥਾ ਜਾਤਾ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ
ਚੋਰ ਦਾ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣ।
ਵੈਧਵ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਗਤਾ
ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਚੌਰਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਵੈ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੁਦਮਾਗਤਃ
ਚੋਰ ਨੇ ਸੱਚ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਗੌਡਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਮ੍
ਗੌੜ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਰਾਜਨ, ਵਰਧਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਆਖ੍ਯਾਤੋ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਭੂਪਤਿਰ੍ਯਾਤੋ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਗਿਰਿਜਾਪਤੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਾਜਾ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਵृਸ਼੍ਚਿਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਦਂਸ਼ ਨृਪਤਿਂ ਰੁषਾ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਿਛੂ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਡੰਕ ਮਾਰ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਯਾਨਨ੍ਦੋ ਵਿषਮੁਤ੍ਤਾਰ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਰਭਯਾਨੰਦ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਕੱਢ ਦਿਤਾ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍षਣ੍ਮਾਨਸਾਧਮਾਨ੍ ਰਜੋਗੁਣਾਚ੍ਚ ਤੇ ਜਾਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਭੇਦਾਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮਨ ਦੇ ਛੇ ਵੈਰੀਆਂ ਬਾਰੇ। ਇਹ ਰਜੋਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਮੋਹੋ ਦਂਭੋ ਮਦਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮਤਾਸ਼ਾ ਚ ਗਰ੍ਹਣਾ
ਮੋਹ, ਦੰਭ, ਮੱਤ, ਮਮਤਾ, ਆਸ ਤੇ ਨਿੰਦਾ।
ਕਾਮੀ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਰੋਧੀ ਲੋਭੀ ਵਿਧਿਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵੀ।
ਮਾਯਾ ਵਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਰ੍ਹਿ ਤਤ੍ਪੂਜਨੇਨ ਕਿਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਨ ਜਿਤਃ ਸ ਜਿਨੋ ਜ੍ਞੇਯੋऽਦ੍ਵੈਤਵਾਦੀ ਨਿਰਂਜਨਃ 3.2.10.
ਜੋ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਦਵੈਤਵਾਦੀ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਜਾਣੋ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਯ ਯੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਅਤੋ ਗੋਪੂਜਨਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਹਿਂਸਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਹਰ ਥਾਂ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਚ ਪਾਨਂ ਚ ਵਰ੍ਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ। ਨ੍ਯਾਯੇਨੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਾਸ ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਵਿਰਾਤ੍ਮਾ ਜਿਨਸ੍ਯੈਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ ਹਿ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਸੂਰਜ ਜੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਰੂਹ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਮਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪੋ ਜਿਨਧਰ੍ਮਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੀਨ ਦਾ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਦੁਃਖਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸ਼ਰਣਂ ਯਯੌ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਣੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਈ।
ਵਰਦਾਨੇਨ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਾਤੋ ਮਹੋਤ੍ਤਮਃ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਏਵਾਸੌ ਪਂਚਤ੍ਵੇ ਨਿਰਯਂ ਯਯੌ
ਉਹੀ ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਨਰਕ ਨੂੰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਤਤ੍ਪਿਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੇਕੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਓਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵਸਂਤਸਮਯੇ ਰਾਜਾ ਤਾਭਿਃ ਸਹ ਵਨਾਂਤਰੇ 3.2.10.
ਵਸੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਮਿਤਃ ਸ ਤੁ ਭੂਪਾਲੋ ਰਾਜ੍ਞੀਭਿਃ ਸਹ ਮੋਦਿਤਃ ੨੧ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕੁਸੁਮਂ ਪਾਦ੍ਮਂ ਕਰੇ ਰਾਜ੍ਞ੍ਯੈ ਸਮਾਰ੍ਪਯਤ੍
ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
ਦੁਃਖਿਤਃ ਸ ਤੁ ਭੂਪਾਲੋ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਤਾਮਚਿਕਿਤ੍ਸਯਤ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਣੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਪਤਦ੍ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪਾਦਮਭੂਤ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪੈਰ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ।