ਤृਣਾਨਿ ਕਾष੍ਠਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਬੀਜੌषਧਿਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਬੀਜ ਤੇ ਵਧੀਆ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ,
ਤਾਮ੍ਰਂ ਸੀਸਂ ਤ੍ਰਪੁਂ ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਸ਼ਂਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਜਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਤਾਂਬਾ, ਸੀਸਾ, ਰੰਗ, ਕਾਂਸਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ,
ਔਰ੍ਣਕਾਰ੍ਪਾਸਕੌਸ਼ੇਯਭਂਗਪਟ੍ਟੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚ
ਉਨ, ਰੂਈ, ਰੇਸ਼ਮ, ਭੰਗ ਤੇ ਪੱਟ ਦੇ ਕਪੜੇ,
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ 1.191.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਨ।
ਯਦ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯਮਪਿ ਸਰ੍षਪਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਚਾਹੇ ਇਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ, ਜੇ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਛੋਟਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ,
ਏਵਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਰਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤੇਃ ਸਮਨਂਤਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹੀ,
ਯਮਲੋਕੇ ਵ੍ਰਜੇਦੇਵਂ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਮਾਨੁषਜੀਵਾਨਾਮਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਨਯਾਭਾਵਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾ ਤ੍ਸ੍ਵਲਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਨ,
ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੋਰਾਣਾਮਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਪਰਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੋਰ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦਨੁਮੋਦਯੇਤ੍
ਜੋ ਭਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨੋਂ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਾਪਭੇਦਾਤ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਤਿਲਕਾਨੂਰੁਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਤਿਲਕ ਉਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਪਾਪਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ੧ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਨਪੁਂਸਕੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਜਂਤੁषੁ
ਸਪਤਾਅਸ਼੍ਵਤਿਲਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਰਾਹਾ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਥੈਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਭਿ ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਹਿ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਚੇ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਜਿਹੜੇ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਰਮ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਾਣਾਮੁਪਾਨਤ੍ਕਾष੍ਠਛਤ੍ਰਕਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਛੱਤਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸੋਪਾਨਤ੍ਕੋ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਯਤਨਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸੋਪਾਨਤ੍ਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਤਥਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਤਿ ਸੁਖੇਨੈਵ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੋਟੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣੋ ਨਰਾਃ ਪਾਪਰਤਾਃ ਖਗ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀ,
षਡਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਮਸ਼ੀਤਿ ਚ
ਛਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਅੱਸੀ ਯੋਜਨ ਦਾ ਫਾਸਲਾ ਹੈ,
ਸਮੀਪਸ੍ਥਮਿਵਾਭਾਤਿ ਨਰਾਣਾਂ ਸ਼ੁਭਚਾਰਿਣਾਮ੍ 1.192.
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਂਟਕਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਨਿਚਿਤੇਨ ਚ
ਤੀਖੇ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕੰਕੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ,
ਕ੍ਵਚਿਦਰ੍ਕੇਣ ਮਹਤਾ ਦੁਰਂਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਖਾਤਕੈਃ
ਕਦੇ ਵੱਡੇ ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਭਿਆਨਕ, ਲਾਲਚੀ ਖੋਦਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ,
ਤਤਃ ਪਤਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਮਲੈਃ ਪਰ੍ਵਤੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਸਂਕੁਲੈਃ
ਫਿਰ ਓਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ,
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿषਮਗਰ੍ਤਾਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਲ੍ਲੋष੍ਠੈਃ ਸਪਿਚ੍ਛਲੈਃ
ਕਦੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੱਡਾਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲਿਆਂ ਤੇ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ,
ਅਨੇਕਸ਼ਾਖਾਰਚਿਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੈਰ੍ਵਂਸ਼ਵਨੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਕਦੇ ਕਈ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਬਾਂਸਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ,
ਅਥ ਸ਼ृਂਗਾਟਕੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦਾਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਕਦੇ ਪੱਥਰੀਲੇ ਚੋਟਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ,
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਾਲੁਕਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਾਕਂਠਾਂਤਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍
ਕਦੇ ਰੇਤ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਭਰਿਆ ਕਿ ਗਲ਼ ਤੱਕ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ,
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸਿਂਹੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਦਂਸ਼ੈਃ ਕੀਟੈਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਣੈਃ
ਕਦੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਬੱਘਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਦੇ ਡੰਗ ਮਾਰਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ,