ਨਿਰ੍ਦਯੋਤੀਵਭृਤ੍ਯੇषੁ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਦਮਕਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸ੍ਵਾਮਿਮਿਤ੍ਰਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹੀ ਮਾਯਾਵੀ ਚਪਲਃ ਸ਼ਠਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਮਾਲਕ, ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਲਾਕ, ਚੰਚਲ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਯੇ ਭਾਰ੍ਯਾਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਬਾਲਵृਦ੍ਧਕੁਸ਼ਾਤੁਰਾਨ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ,
ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪਕ੍ਵਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ਨਂ ਨ ਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਆਪ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ,
ਨਿਯਮਂ ਸ੍ਵਯਮਾਦਾਯ ਯੇ ਤ੍ਯਜਂਤ੍ਯਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ 1.191.
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਿਯਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਿਯਮ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਯੇ ਤਾਡਯਂਤਿ ਗਾਂ ਮੂਢਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਯਂਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡਰਾ ਕੇ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਪੀਡਯਂਤ੍ਯਤਿਭਾਰੇਣ ਅਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਾਹਯਂਤਿ ਚ ਵਾਹਯਂਤਿ ਚ ਗਾਂ ਵਂਧ੍ਯਾਂ ਤੇ ਪਾਪਿष੍ਠਾ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਪਾ ਕੇ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਲਦਾਈ ਕਰਵਾ ਕੇ ਜਾਂ ਬਾਂਝ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਦਾਈ ਕਰਵਾ ਕੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਤੇ ਘਟੀਆ ਮਨੁੱਖ ਹਨ।
ਅਨਰ੍ਥਵਿਕਲਂ ਹੀਨਂ ਬਾਲਵृਦ੍ਧਕृਸ਼ਾਨੁਗਮ੍
ਜੋ ਬਦਨਸੀਬ, ਅਪਾਹਜ, ਗਰੀਬ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਅਜਾਵਿਕਾ ਮਾਹਿषਿਕਾਃ ਸਵਿਤ੍ਰੀਵृषਲੀਪਤਿਃ
ਬੱਕਰੀਆਂ ਚਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਭੈਂਸਾਂ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਦੇ ਪਤੀ,
ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ਕਾਰੁਕਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਾਰਨृਪਧ੍ਵਜਾਃ
ਕਾਰੀਗਰ, ਹਥਕਰਘਾ ਵਾਲੇ, ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ,
ਘृਤ ਤੈਲਾਨੁਪਾਨਾਨਿ ਮਧੁਮਾਂਸਰਸਾਸਵਮ੍
ਘਿਉ, ਤੇਲ, ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸ਼ਹਦ, ਮਾਸ, ਰਸ ਤੇ ਮਦਿਰਾ,
ਤृਣਾਨਿ ਕਾष੍ਠਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਬੀਜੌषਧਿਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਘਾਹ, ਲੱਕੜ, ਫੁੱਲ, ਬੀਜ ਤੇ ਵਧੀਆ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ,
ਤਾਮ੍ਰਂ ਸੀਸਂ ਤ੍ਰਪੁਂ ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਸ਼ਂਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਜਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਤਾਂਬਾ, ਸੀਸਾ, ਰੰਗ, ਕਾਂਸਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ,
ਔਰ੍ਣਕਾਰ੍ਪਾਸਕੌਸ਼ੇਯਭਂਗਪਟ੍ਟੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਚ
ਉਨ, ਰੂਈ, ਰੇਸ਼ਮ, ਭੰਗ ਤੇ ਪੱਟ ਦੇ ਕਪੜੇ,
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ 1.191.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਨ।
ਯਦ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਰੋਕ੍ਸ਼੍ਯਮਪਿ ਸਰ੍षਪਮਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਚਾਹੇ ਇਹ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਹ, ਜੇ ਰਾਈ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਛੋਟਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ,
ਏਵਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨਰਃ ਪਾਪੈਰੁਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤੇਃ ਸਮਨਂਤਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹੀ,
ਯਮਲੋਕੇ ਵ੍ਰਜੇਦੇਵਂ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯਮਾਜ੍ਞਯਾ
ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਮਾਨੁषਜੀਵਾਨਾਮਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜੀਵ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਨਯਾਭਾਵਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਦਾ ਤ੍ਸ੍ਵਲਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਨ,
ਪਾਰਦਾਰਿਕਚੋਰਾਣਾਮਨ੍ਯਾਯਵ੍ਯਵਹਾਰਿਣਾਮ੍
ਪਰਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੋਰ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯੇਦਨੁਮੋਦਯੇਤ੍
ਜੋ ਭਲਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨੋਂ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪਾਪਭੇਦਾਤ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਤਿਲਕਾਨੂਰੁਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਤਿਲਕ ਉਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਾਸਜਨਨਂ ਘੋਰਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਪਾਪਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ੧ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਨਪੁਂਸਕੈਰ੍ਵृਦ੍ਧੈਰ੍ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਜਂਤੁषੁ
ਸਪਤਾਅਸ਼੍ਵਤਿਲਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਾਪੀਆਂ ਅਤੇ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ, ਮਰਦ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਰਾਹਾ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਦਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਧਰ੍ਮਸ੍ਥੈਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਭਿ ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਹਿ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਿਚਾਰਿਤਮ੍
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਚੇ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਃ ਸੌਮ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਾ ਦਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਜਿਹੜੇ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਰਮ ਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰਾਣਾਮੁਪਾਨਤ੍ਕਾष੍ਠਛਤ੍ਰਕਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਛੱਤਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸੋਪਾਨਤ੍ਕੋ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਯਤਨਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਦੇਵ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸੋਪਾਨਤ੍ਕਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਤਥਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਤਿ ਸੁਖੇਨੈਵ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੁੱਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰੋਟੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਪੁਨਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣੋ ਨਰਾਃ ਪਾਪਰਤਾਃ ਖਗ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀ,