ਅਰੁਦਤ੍ਸਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਮਿਤ੍ਰਵਾਕ੍ਯੇਨ ਕਰ੍षਿਤਾ
ਉਹ ਪਤਨੀ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋ ਪਈ।
ਕਿਂ ਰੋਦਿषਿ ਮਦਾਪੂਰ੍ਣੇ ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਤੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਕਿਉਂ, ਹੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਦਿ ਨਾਯਾਮਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸੋਮਦਤ੍ਤ ਧਨੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਹੇ ਸੋਮਦੱਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਵਾਲਿਆ,
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਬਦ੍ਧਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤਦਂਤਿਕੇ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੱਝ ਗਈ ਹਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਸਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਹ੍ਯਗਮਤ੍ਕਾਮਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋਈ ਹੋਈ।
ਵਚਸ਼੍ਚੋਵਾਚ ਲੋਭਾਤ੍ਮਾ ਕੁਤ੍ਰ ਯਾਸਿ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਲੋਭੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਏਂ, ਸੋਹਣੀਏ?'
ਕਾਮਾਲਸਾ ਤੁ ਤਂ ਚੌਰਮੁਵਾਚ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਚੋਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚੌਰਸ੍ਤਾਮਾਹ ਭੋਃ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ਭੂषਣ ਦੇਹਿ ਮੇऽਬਲੇ
ਚੋਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਗਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਹੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ।'
ਆਲਿਂਗ੍ਯੋਪਪਤਿਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭੂषਣਮ੍
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਹਿਣਾ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕਥਂ ਯਾਤਾ ਸ੍ਮਰਾਲਸੇ 3.2.9.
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ?'
ਕਾਮਾਲਸਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਤਥਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕਾਮਾਲਸਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਮਤ੍ਵਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੋਈ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬੁਭੁਜੇ ਵਿषਯਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਚੋਦਿਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਮਾਣੇ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਸੀ?
ਚੌਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਤਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਥਾ ਜਾਤਾ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ
ਚੋਰ ਦਾ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣ।
ਵੈਧਵ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਗਤਾ
ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਚੌਰਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਵੈ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੁਦਮਾਗਤਃ
ਚੋਰ ਨੇ ਸੱਚ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਗੌਡਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਮ੍
ਗੌੜ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਰਾਜਨ, ਵਰਧਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਆਖ੍ਯਾਤੋ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਭੂਪਤਿਰ੍ਯਾਤੋ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਗਿਰਿਜਾਪਤੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਾਜਾ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਵृਸ਼੍ਚਿਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਦਂਸ਼ ਨृਪਤਿਂ ਰੁषਾ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਿਛੂ ਆਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਡੰਕ ਮਾਰ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭਯਾਨਨ੍ਦੋ ਵਿषਮੁਤ੍ਤਾਰ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਰਭਯਾਨੰਦ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਕੱਢ ਦਿਤਾ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍षਣ੍ਮਾਨਸਾਧਮਾਨ੍ ਰਜੋਗੁਣਾਚ੍ਚ ਤੇ ਜਾਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਭੇਦਾਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮਨ ਦੇ ਛੇ ਵੈਰੀਆਂ ਬਾਰੇ। ਇਹ ਰਜੋਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਮੋਹੋ ਦਂਭੋ ਮਦਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮਤਾਸ਼ਾ ਚ ਗਰ੍ਹਣਾ
ਮੋਹ, ਦੰਭ, ਮੱਤ, ਮਮਤਾ, ਆਸ ਤੇ ਨਿੰਦਾ।
ਕਾਮੀ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਰੋਧੀ ਲੋਭੀ ਵਿਧਿਸ੍ਤਥਾ
ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਵੀ।
ਮਾਯਾ ਵਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਰ੍ਹਿ ਤਤ੍ਪੂਜਨੇਨ ਕਿਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਨ ਜਿਤਃ ਸ ਜਿਨੋ ਜ੍ਞੇਯੋऽਦ੍ਵੈਤਵਾਦੀ ਨਿਰਂਜਨਃ 3.2.10.
ਜੋ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਦਵੈਤਵਾਦੀ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ ਜਾਣੋ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਯ ਯੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਅਤੋ ਗੋਪੂਜਨਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਹਿਂਸਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਹਰ ਥਾਂ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਚ ਪਾਨਂ ਚ ਵਰ੍ਜਿਤਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਹਿ। ਨ੍ਯਾਯੇਨੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਾਸ ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਗਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।