ਮਹਾਪ੍ਰਵੀਣਸ਼੍ਚ ਮਤਸ੍ਤਮਾਹ ਸ ਚ ਭੂਪਤਿਮ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਰੂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਰਾਜਨ੍ਕਾਮਪੁਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਵੀਰਸਿਂਹੋ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਰਾਜੇ, ਕਾਮਪੁਰ ਦੀ ਸੋਹਣੀ नगਰੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਰਸਿੰਘ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਹਿਰਣ੍ਯਦਤ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਧਨਮਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਹਿਰਣਯਦੱਤ ਨਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਧਨ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਅਵਸਤ੍ਸੁਖਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਸਂਤੇ ਕੁਸੁਮਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਮਦੱਤ ਦਾ ਤਗੜਾ ਪੁੱਤ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਾ ਤੁ ਤਂ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਲਜਜਤ ਨਾਲ, ਇਕ ਅਕੇਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰੀ।
ਵਿਵਾਹੇ ਸਤਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਭਜਾਮਿ ਦਸ਼ਮੇऽਹਨਿ
ਜੇ ਵਿਆਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵਾਂਗੀ।
ਤਥੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਜਗੇਹਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ 'ਠੀਕ ਹੈ', ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਮਦਪਾਲਾਯ ਵੈਸ਼੍ਯਾਯ ਮਣਿਗ੍ਰੀਵਸੁਤਾਯ ਚ
ਮਦਪਾਲ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਮਣਿਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਧੀ ਵਲ।
ਨਵਮੇऽਹਨਿ ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕਾਮਿਨੀਂ ਬਲਾਤ੍ 3.2.9.
ਨਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਸਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਅਰੁਦਤ੍ਸਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਮਿਤ੍ਰਵਾਕ੍ਯੇਨ ਕਰ੍षਿਤਾ
ਉਹ ਪਤਨੀ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋ ਪਈ।
ਕਿਂ ਰੋਦਿषਿ ਮਦਾਪੂਰ੍ਣੇ ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਤੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਕਿਉਂ, ਹੇ ਮਾਣ ਵਾਲੀ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀਏ।
ਯਦਿ ਨਾਯਾਮਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸੋਮਦਤ੍ਤ ਧਨੋਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਵਾਂ, ਹੇ ਸੋਮਦੱਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਵਾਲਿਆ,
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਬਦ੍ਧਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਤਦਂਤਿਕੇ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੱਝ ਗਈ ਹਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਸੁष੍ਵਾਪ ਸਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਹ੍ਯਗਮਤ੍ਕਾਮਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋਈ ਹੋਈ।
ਵਚਸ਼੍ਚੋਵਾਚ ਲੋਭਾਤ੍ਮਾ ਕੁਤ੍ਰ ਯਾਸਿ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਲੋਭੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਏਂ, ਸੋਹਣੀਏ?'
ਕਾਮਾਲਸਾ ਤੁ ਤਂ ਚੌਰਮੁਵਾਚ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਚੋਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚੌਰਸ੍ਤਾਮਾਹ ਭੋਃ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ਭੂषਣ ਦੇਹਿ ਮੇऽਬਲੇ
ਚੋਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਗਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਹੇ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ।'
ਆਲਿਂਗ੍ਯੋਪਪਤਿਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭੂषਣਮ੍
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਹਿਣਾ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਕਥਂ ਯਾਤਾ ਸ੍ਮਰਾਲਸੇ 3.2.9.
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ?'
ਕਾਮਾਲਸਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਤਥਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕਾਮਾਲਸਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਹੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਮਤ੍ਵਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵੱਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੋਈ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਘਰ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਬੁਭੁਜੇ ਵਿषਯਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਚੋਦਿਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਮਾਣੇ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੱਚ ਕਿਸ ਦਾ ਸੀ?
ਚੌਰਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਤਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਥਾ ਜਾਤਾ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ
ਚੋਰ ਦਾ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣ।
ਵੈਧਵ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਗਤਾ
ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਚੌਰਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਯਭੀਤ੍ਯਾ ਵੈ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੁਦਮਾਗਤਃ
ਚੋਰ ਨੇ ਸੱਚ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਗੌਡਦੇਸ਼ੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਰ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਵੈ ਪੁਰਮ੍
ਗੌੜ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਰਾਜਨ, ਵਰਧਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ।
ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਆਖ੍ਯਾਤੋ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਗੁਣਸ਼ੇਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਭੂਪਤਿਰ੍ਯਾਤੋ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਗਿਰਿਜਾਪਤੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਾਜਾ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਗਿਆ।