ਨੈਵ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਨ ਚੈਵਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਰਾਸ਼ਿਭਿਃ
ਨਾ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਧਨ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ,
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਾषਿਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਪਰ ਸੁਵਰਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਰਾਗਦ੍ਵੇषਾਕ੍ਸ਼ਮਾਕ੍ਰੋਧਕਾਮਤृष੍ਣਾਨੁਸਾਰਿਣਾਮ੍
ਜੋ ਰਾਗ, ਵੈਰ, ਮਾਫੀ, ਗੁੱਸਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ,
ਸਂਸ੍ਕृਤੇਨਾਪਿ ਕਿਂ ਤੇਨ ਮृਦੁਲਾਲਾਪਸਂਗਿਨਾ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਨਰਮ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਰਾਗਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹ ਆਦਿ ਵਿਕਾਰ ਘਟਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਮृਤਯੋ ਭਾਰਤਂ ਵੇਦਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸੁਮਹਾਂਤਿ ਚ
ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਭਾਰਤ, ਵੇਦ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰ—
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਦਿਸਂਸਾਰੇ ਨਰਾਣਾਂ ਮੂਢਚੇਤਸਾਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ ਆਦਿ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਦਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਕ੍ਸ਼ਰਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਜੀਵਿਤਂ ਚਾਤਿਵਂਚਨਮ੍ 1.187.
ਅਟੱਲ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਠੱਗੀ ਹੀ ਹੈ।
ਪਣ੍ਡਿਤੇਨਾਪਿ ਕਿਂ ਤੇਨ ਸਮਰ੍ਥੇਨ ਚ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਜਾਂ ਸਮਰਥ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਪਣ੍ਡਿਤੋऽਪਿ ਸ ਮੂਰ੍ਖਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੋऽਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਿਕਃ
ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਮੂਰਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਵੀ ਅਸ਼ਕਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਪਂਡਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ ਤਪਸ੍ਵੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉਹੀ ਪੰਡਿਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਯਃ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨृਪਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਧਨਂ ਕਾਂਚਨਂ ਤਥਾ
ਜੋ, ਰਾਜਾ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਧਨ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਰਵੇਰ੍ਧਰ੍ਮਂ ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਸ ਚ ਵਕ੍ਤਿ ਚ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਤ੍ਤਗੋਦੋਹਸਂਭੂਤਃ षਡਕ੍ਸ਼ਰਵਿਧਾਨਤਃ
ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਸੁਰਾਸੁਰੈਰ੍ਮਥ੍ਯਮਾਨਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਾਤ੍ਸਾਗਰਾਤ੍ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਨੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਸੀ—
ਨਂਦਾ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਸੁਰਭੀ ਸੁਮਨਾ ਸ਼ੋਭਨਾਵਤੀ
ਨੰਦਾ, ਸੁਭਦਰਾ, ਸੁਰਭੀ, ਸੁਮਨਾ ਤੇ ਸ਼ੋਭਨਾਵਤੀ—
ਸਰ੍ਵਲੋਕੋਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤਰ੍ਪਣਾਯ ਚ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ—
ਤਾਸਾਮਂਗਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ षਡ੍ਰਸਾਃ ਖਗਸਤ੍ਤਮ 1.187.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਗੋਮਯਂ ਰੋਚਨਂ ਮੂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਦਧਿ ਘृਤਂ ਗਵਾਮ੍
ਗਾਂ ਦਾ ਲੇੜ, ਪੀਲਾ ਰੰਗ, ਮੂਤਰ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਘੀ—ਇਹ ਸਭ ਗਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਗੋਮਯਾਦੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ੋऽਰ੍ਕਵਲ੍ਲਭਃ
ਸ਼ੁਭ ਬਿਲਵ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ।
ਪਂਕਾਨ੍ਯੁਤ੍ਪਲਪਦ੍ਮਾਨਿ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਾਨਿ ਗੋਮਯਾਤ੍
ਗਾਂ ਦੇ ਲੇੜ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕਾਦ, ਉਤਪਲ ਤੇ ਪਦਮ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਦ੍ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਰ੍ਜਾਤਃ ਸੁਗਂਧਿਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਗੋਮੂਤਰ ਤੋਂ ਗੁਗਗਲੁ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਗੰਧੀ ਅਤੇ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣ ਹੈ।
ਯਦ੍ਬੀਜਂ ਜਗਤਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਭਵਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਬੀਜ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦੂਧ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਘृਤਾਦਮृਤਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਮਮਰਾਣਾਮਤਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਘੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਤਦਂਤੇ ਚੋष੍ਣਤੋਯੇਨ ਕषਾਯੈਸ਼੍ਚ ਨਿਰੂਪਯੇਤ੍
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕਢੇ ਹੋਏ ਕਢਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਦ੍ਬਿਲ੍ਵਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮੈਰ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਸ੍ਤਥਾ
ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਜਲ-ਕਮਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਯਸਂ ਦਧਿਭਕ੍ਤਂ ਚ ਵਜ੍ਰਂ ਚ ਮਧੁਨਾ ਸਹ
ਦੂਧ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਚਾਵਲ, ਦਹਿ-ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ, ਇਹ ਸਭ ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪਯੇਤ੍ 1.187.
ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰੇ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।