ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਪਸ਼ੁਬਂਧੋ ਨਿਰੂਢਕਾਃ
ਚਤੁਰਮਾਸ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਬੰਧ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮੋऽਤ੍ਯਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮ ਉਕ੍ਥ੍ਯਃ ਸਂषੋਡਸ਼ੀ ਤਥਾ
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਉਕਥਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ੋਡਸ਼ੀ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਦਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਅਨਸੂਯਾਥ ਮਂਗਲਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਗੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਃ
ਜੋ ਸੰਸਕਾਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ।
ऋਤਾਮृਤੇ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮृਤਂ ਪ੍ਰਮृਤਮੇਵ ਚ 1.186.
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਚੇ, ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਜੀਵਿਕਾਵृਤ੍ਤਯਸ੍ਤੁ ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸੁਗਂਧਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਨਸ਼ੀਲਃ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਚਾ, ਸੁਗੰਧੀ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਆਦੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੇਕ੍ਸ਼ੇਤਾਰ੍ਕਂ ਨ ਨਗ੍ਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਨ ਚ ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟ ਮੈਥੁਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ, ਨੰਗੀ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਿਲਨ ਕਰ ਰਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਅਤੇ ਨਾ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯਂਤ੍ਰਣਾ ਯਾ ਤੁ ਨਾਨੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਰੋਕਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇ, ਉਹ—
ਨਿਤ੍ਯਾਨਿ ਕੇਚਿਦਿਚ੍ਛਂਤਿ ਕਾਮ੍ਯਾਨਿ ਚ ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਿੱਤ ਵਰਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰਤ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਮਨਸਾ ਤ੍ਵਿष੍ਟਸਂਕਲ੍ਪ ਇਤਿ ਮਾਨਸਃ
ਜੋ ਵਰਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਾਨਸਿਕ ਵਰਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਧ੍ਯਾਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਫਲਸਾਧਨਮ੍
ਜੋ ਦਿਨ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਮਨਾਹ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ।
ਅਸ਼ੁਭਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਤ੍ਪਾਤੋ ਵਿਕृਤਂ ਤਥਾ
ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ, ਅਚਾਨਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਣਜਾਣੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਵੀ ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਧ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟਾਰ੍ਥਾ ਅਦृष੍ਟਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਕਈ ਦਿਨ ਐਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨਾ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਸ਼ਾਵਾਸ਼ੌਚਂ ਖਗਾਧਿਪ 1.186.
ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਖਾਣਾ, ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ,
ਜਾਤਿਦੁष੍ਟਂ ਕ੍ਰਿਯਾਦੁष੍ਟਂ ਕਾਲਦੁष੍ਟਂ ਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਜੋ ਜਨਮ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਕਰਕੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਲਸ਼ੁਨਂ ਗृਂਜਨਂ ਚੈਵ ਪਲਾਂਡੁਂ ਕਵਕਾਨਿ ਚ
ਲਸਣ, ਹੀੰਗ, ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਖੁੰਬ ਵੀ,
ਨੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕ੍ਰਿਯਾਦੁष੍ਟਂ ਦੁष੍ਟਂ ਚ ਪਤਿਤੈਃ ਪृਥਕ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਨਾਪਾਕ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦਧਿਭਕ੍ਸ਼੍ਯਵਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਧੁਵਰ੍ਜ੍ਯਾਸ੍ਤਦਿष੍ਯਤੇ
ਦਹੀਂ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਮਧੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨਾਹੀ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਰਾਲਸ਼ੁਨਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਪੇਯੂषਾਦਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਜਾਂ ਲਸਣ ਨਾਲ ਛੂਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪਯੂਸ਼ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ,
ਸ਼ੂਦ੍ਰਸਕ੍ਤਂ ਖਂਡਸਕ੍ਤਂ ਜ੍ਞੇਯਮਾਸ਼੍ਰਯਦੂषਿਤਮ੍
ਜੋ ਖਾਣਾ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਜਾਂ ਗੰਨੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਨਾਪਾਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹृਲ੍ਲੇਖਂ ਤੁ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁਰੀषਂ ਤੁ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ
ਜੋ ਪਖਾਣ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਖਾਣ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਖਾਣ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਵਿਚ ਐਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਯਸਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪਾਕਾਦਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਦਿਨੇ ਤਥਾ
ਖੀਰ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਚਾਵਲ ਤੇ ਹੋਰ ਐਸੇ ਪਕਵਾਨ, ਉਸੇ ਦਿਨ,
ਪ੍ਰਾਣਾਤ੍ਯਯੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਜਦੋਂ ਜਾਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ 'ਚ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ,
ਪ੍ਰੇਤਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸਪਿਂਡਾਨਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਮृਤੇ ਸਤਿ 1.186.
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।
ਦਸ਼ਾਹਾਦਿਤ੍ਰਿਕੇ ਭਾਗੇ ਵਰ੍ਣਸ਼ੋ ਨ ਭਵਂਤਿ ਹਿ
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ 'ਚ, ਇਹ ਜਾਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਹਾਦੇਕਾਹਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸਤਿ ਜਾਯਤੇ
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਇਕ ਦਿਨ ਖਬਰ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਚਿਤਾ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਨੋਦਕਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ਨੋਰਪਰ੍ਯਯੇ
ਜਨਮ-ਨਾਮਾਂ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਾਣੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆ ਦਂਤਜਨ੍ਮਨਃ ਸਦ੍ਯ ਆਚੂਡਾਨ੍ਨੈष੍ਠਿਕੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਦੰਦ ਆਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੂੜਾ ਤੇ ਅੰਨ-ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਤਕ ਨਿਸ਼ਠਾ-ਸ਼ੁਧੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਮਪਿ ਤਦੇਕਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਯੋਵਸ੍ਥਾਪ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਮਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।