ਹਂਸਸ੍ਵਰਾਮੇਕਵਰ੍ਣਾਂ ਮਧੁਪਿਂਗਲਲੋਚਨਾਮ੍
ਜਿਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੰਸ ਵਰਗੀ ਹੋਵੇ, ਨਾਂ ਇਕ ਅੱਖਰ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਅੱਖਾਂ ਸ਼ਹਦ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੋਣ—
ਦਾਰਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸਂਯੋਗਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯੋऽਗ੍ਰਜੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪਰਿਵਿਤ੍ਤਿਃ ਪਰਿਵੇਤ੍ਤਾ ਚ ਯਯਾ ਸ ਪਰਿਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਦੇਣ ਹੋਵੇ—
ਕ੍ਲੀਬੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਸ੍ਥੇ ਵਾ ਪਤਿਤੇ ਵ੍ਰਜਿਤੇ ਤਥਾ
ਜੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋਵੇ, ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਪਤਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—
ਖਂਜਵਾਮਨਕੁਬ੍ਜੇषੁ ਗਦ੍ਗਦੇषੁ ਜਡੇषੁ ਚ
ਲੰਗੜੇ, ਨਿਕੇ, ਕੁਬੜੇ, ਹਕਲਾਏ ਜਾਂ ਮੰਦਬੁਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—
ਨ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਕਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਵਿਕੁਲਾਯ ਚ ਕਨ੍ਯਕਾ ਨ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਚ ਕਨ੍ਯਾ ਵृਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਕਣੀਸ਼ਟ ਭਰਾ ਜਾਂ ਟੁੱਟੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕੁੜੀ ਲਈ ਸ੍ਰਾਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਉਥੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਕੁੜੀ ਚੁਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਉਦ੍ਵਾਹਿਤਾ ਤੁ ਯਾਕਨ੍ਯਾ ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤੁ ਮੈਥੁਨਮ੍
ਜੋ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ—
ਸਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਮਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪਿਤਾ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਤਯੋਨਿਕਾਮ੍ 1.182.
ਪਿਓ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਅਜੇ ਕੁਆਰੀ ਹੋਵੇ।
ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਚੈਤੇषਾਂ ਸਮਾਸਾਤ੍ਤਿਮਿਰਾਪਹ
ਹੇ ਹਨੇਰੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
ਅਲਂਕृਤ੍ਯਾਰ੍ਹਤੇ ਦਾਨਂ ਵਿਵਾਹੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵਿਆਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਆਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹ ਧਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾਹੇਤੋਰ੍ਦਾਨਂ ਸਮਯਬਂਧਨਾਤ੍
ਧਰਮਕ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਜਦੋਂ ਕੁੜੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਕਨ੍ਯਾਯਾਃ ਸਹਗੋਮਿਥੁਨੇਨ ਤੁ
ਜਿੱਥੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੋ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤਰ੍ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਸਮਾਨੀਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕਨਕਮਂਡਿਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇ ਵਿਵਾਹਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਦਾਯਕਾਃ
ਇਹ ਚਾਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ष੍ਵੇਤੇषੁ ਦਤ੍ਤਾਯਾਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਃ ਸੁਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਔਰਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ—
ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਸ੍ਵਯਮਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸੋਰ੍ਯਃ ਸਮਾਗਮਃ
ਜਦੋਂ ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—
ਹਤ੍ਵਾ ਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਕ੍ਰੋਸ਼ਂਤੀਂ ਰੁਦਤੀਂ ਗृਹਾਤ੍
ਕਿਸੇ ਰੋ ਰਹੀ, ਚੀਕ ਰਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਮਾਰ ਕੇ, ਕੱਟ ਕੇ ਜਾਂ ਵੱਜਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ—
ਸ਼ੁਲ੍ਕਂ ਪ੍ਰਦਾਯ ਕਨ੍ਯਾਯਾ ਹਰਣਂ ਵ੍ਯਸਨਾਦਪਿ 1.182.
ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਿਮਤ ਦੇ ਕੇ, ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਵੀ—
ਸੁਪ੍ਤਾਂ ਮਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਂ ਵਾ ਰਹੋ ਯਤ੍ਰੋਪਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਜੋ ਸੁੱਤੀ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਏਤਾਨ੍ਸਸ਼ੁਲ੍ਕਾਨ੍ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਨ੍ਵਿਵਾਹਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰੋ ਵਿਦੁਃ
ਇਹ ਚਾਰ ਵਿਆਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਿਮਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਵਿਵਾਹੇ ਤੁ ਵਿਧਿਰ੍ਵੈਵਾਹਿਕਃ ਸ਼ਿਵਃ
ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੋषਵਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਦਾਨੇ ਤੁ ਦਾਤੁਃ षਣ੍ਣਵਤਿਰ੍ਦਮਃ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਵਿਚ ਔਗਣ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਛਿਆਨਵੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ੋਪਵਰ੍ਤਨਂ ਦ੍ਵੇषਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਨਸ੍ਯ ਨਿਵਰ੍ਤਨਮ੍
ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ, ਵੈਰ ਪੈਣਾ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਧਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਯ ਸਂਬਂਧਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਯੋਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਤੋੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਧਤੇ ਚੇਤ੍ਪਤਿਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸ ਤੁ ਦ੍ਵੇष ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੇ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੈਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਕ੍ਤृਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਯਮੇਵੇਦਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਹਨਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਪਰ ਜੇ ਪਤੀ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਪਤ੍ਤਿਸਮਯੇ ਜਾਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਨਂ ਭੋਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦਾ ਧਨ ਵਰਤਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਯਦਿ ਨੋ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਨੇ ਮਹਤ੍ਯਪਿ 1.182.
ਜੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਜਨਮਣ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀ ਜਾਵੇ—
ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਾਤ੍ਪਰਂ ਲੋਕੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਹਿ ਪ੍ਰਸਵਾਰ੍ਥਿਨਃ ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਤੋषਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਥੈਃ ਸੂਰ੍ਯੋਢਾਂ ਪਰਮਾਂ ਵਰੇਤ੍
ਜਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਨ-ਦੱਖਣ ਦੇ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਧੂ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਤਨੀ, ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਦੋ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪਤਨੀਆਂ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ।