ਸੂਰ੍ਯਜ੍ਞਾਨੈਕਪਰਮਃ ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਚਿੱਤ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ—
ਆਗ੍ਨੇਯਦਿਗ੍ਵਿਭਾਗੇ ਤੁ ਪੁਰੀ ਤੇਜਸ੍ਵਤੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਅੱਗ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਜ੍ਵਾਲਾ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣੋ ਦੀਪ੍ਤਾਂਗਾਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਚਮਕਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਵਾਲੀ ਹੈ—
ਆਦਿਤ੍ਯਾਰਾਧਨਰਤ ਆਦਿਤ੍ਯਗਤਮਾਨਸਃ
ਜੋ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ—
ਵੈਵਸ੍ਵਤੀ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਵੈਵਸਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਨ੍ਦੇਂਦੁਸਂਕਾਸ਼ੋ ਹਰਿਪਿਂਗਲਲੋਚਨਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨ੍ਤਕੋऽਥ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੂਰ੍ਯਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਥੇ ਅੰਤਕ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨੈਰ੍ऋਤੇ ਦਿਗ੍ਵਿਭਾਗੇ ਤੁ ਪੁਰੀ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਨ੍ਦਨਿਭੋ ਦੇਵੋ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰ ਭੂषਣਃ
ਉਥੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ੇਂਦ੍ਰੋ ਵਸਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮਾਦਿਤ੍ਯਾਰਾਧਨੇ ਰਤਃ 1.178.
ਉਥੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤੁ ਦਿਸ਼ੋ ਭਾਗੇ ਪੁਰੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਤੀ ਸਦਾ
ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੁੱਧਵਤੀ ਨਗਰੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਨ੍ਦੇਦੁਸਂਕਾਸ਼ੋ ਹਰਿਪਿਂਗਲ ਲੋਚਨਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹਨ।
ਯਸ਼ੋਵਤੀ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਐਸ਼ਾਨੀਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਤੇਜਃਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰ੍ਯਂਤਾ ਅਨੌਪਮ੍ਯਾ ਸਦੋਜ੍ਵਲਾ
ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਯਸ਼ੋਵਤੀ ਨਗਰੀ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਸਦਾ ਰੌਸ਼ਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਂਦੇਂਦੁਸਂਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚਾਂਬੁਜਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਭੂषਿਤਃ ਈਸ਼ਾਨਃ ਪਰਮੋ ਦੇਵਃ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤਿਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ
ਉਥੇ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਈਸ਼ਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ।
ਭੂਲੋਕੇ ਤੁ ਭੁਵਰ੍ਲੋਕੇ ਨਿਵਸਂਤਿ ਚ ਯੇ ਸਦਾ
ਪ੍ਰਥਵੀ ਤੇ ਭੂਵਰ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਜਿਹੜੇ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਮਹਰ੍ਲੋਕੇ ਜਨੋਲੋਕੇ ਪਰਲੋਕੇ ਗਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਮਹਰ ਲੋਕ, ਜਨ ਲੋਕ ਤੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ—
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਾ ਸ਼ਾਂਤਿਦਾ ਵਿਦਧਾਤੁ ਮੇ ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਦੇਵੀ ਵਿਭੂਤਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ
ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇ; ਜਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਸੂਰਜ-ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।
ਹਰੇਣ ਸੁਵਿਚਿਤ੍ਰੇਣ ਭਾਸ੍ਵਤ੍ਕਨਕਮੇਖਲਾ
ਹਰਿ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁ ਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਾਗ ਵਿਚ, ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ ਦੇ ਅਠੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਸੂਰਜ ਧਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਰਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮृਗਸ਼ਿਰੋ ਭਦ੍ਰਾ ਆਰ੍ਦ੍ਰਾ ਚਾਪ੍ਯਪਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਸੂਰਜ ਧਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਮ੍ਰਿਗਸ਼ੀਰਾ, ਭਦਰਾ ਤੇ ਆਰਦਰਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਸ੍ਤਥਾ ਪੁष੍ਯ ਆਸ਼੍ਲੇषਾ ਚ ਤਥਾਧਿਪ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਨਰਵਸੂ, ਪੁਸ਼ਯ ਤੇ ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ।
ਅਰ੍ਚਯਂਤਿ ਸਦਾ ਦੇਵਮਾਦਿਤ੍ਯਂ ਸੁਰਤੇ ਸਦਾ
ਉਹ ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਿਤਯ ਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਘਾ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਚੈਵ ਤੁ ਫਾਲ੍ਗੁਨੀ
ਮਘਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਵਾ ਫਾਲਗੁਨੀ,
ਅਰ੍ਚਯਂਤਿ ਸਦਾ ਦੇਵਮਾਦਿਤ੍ਯਂ ਸੁਰਪੂਜਿਤਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਆਦਿਤਯ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਰਾਧਾ ਤਥਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਮੂਲਂ ਸੂਰ੍ਯਪੁਰਃਸਰਾ
ਅਨੁਰਾਧਾ, ਜੇਠ ਅਤੇ ਮੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੂਰਜ ਹੈ,
ਅਭਿਜਿਨ੍ਨਾਮ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਅਭਿਜਿਤ ਨਾਂਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰਵਣ, ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ,
ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਪੂਜਯਂਤ੍ਯੇਤਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਸੁਭਾਵਿਤਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧਨਿष੍ਠਾ ਸ਼ਤਭਿषਾ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਤਥਾ
ਧਨਿਸ਼ਠਾ, ਸ਼ਤਭਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵਭਾਦ੍ਰਪਦਾ ਵੀ,
ਉਤ੍ਤਰਾ ਭਾਦ੍ਰਰੇਵਤ੍ਯੌ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੀ ਚ ਮਹਾਮਤੇ 1.179.
ਉੱਤਰਭਾਦ੍ਰਪਦਾ, ਰੇਵਤੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ,
ਸੂਰ੍ਯਾਰ੍ਚਨਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮਾਦਿਤ੍ਯਗਤਮਾ ਨਸਾਃ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਆਦਿਤਯ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।