ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਭ੍ਰਮਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੁਃਖਦੇ ਚ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖਾਂ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਾਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਭਰਣਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—
ਯੇ ਵਾਂਛਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਲਯੇ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਂ ਜਗਤਃ ਖ੍ਯਾਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਚਰਚਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਧਰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣਾਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ਧੋਮਸ਼੍ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਤਰਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦਾਰਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਔਖੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇषਾਮਿਹੇਸ਼੍ਵਰੇ ਭਾਨੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯੇ ਗਤਂ ਮਨਃ 1.173.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸੂਰਜ-ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਕਲਂ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍ ।। ਯ ਏਵਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਾਨੁਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ ਨਰੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਡਾਕਿਨ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਪਿਸ਼ਾਚਕਾਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਡਾਕਣਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸਾਚ—all ਮਿਲ ਕੇ—
ਸ਼ਤ੍ਰਵੋ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਂਤਿ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਜਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਧਨਮਾਯੁਰ੍ਯਸ਼ੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਹ੍ਯਤੁਲਂ ਤਥਾ
ਧਨ, ਉਮਰ, ਇੱਜ਼ਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤੁਤਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਰੁਣ ਉਵਾਚ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਰਵਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬਹ੍ਮਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਅਰੁਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ।
ਸ਼ਂਕਰੋऽਪਿ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਵੀ ਦਿਵਾਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋਪਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਾਨੁਂ ਤਮੋਪਹਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਾਤਰੋ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਮਾਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼—all ਨੇ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਜ੍ਜਗਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਾਨੌ ਦੇਵੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਸਦਾ ਲਈ ਦੇਵਤਾ ਭਾਨੂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋ ਨ ਪੂਜਯਤੇ ਸੂਰ੍ਯਂ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਤਮਸੂਦਨਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਸੂਰਜ, ਭਾਸਕਰ, ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਹਿ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਂ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਯਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਵਚਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਸਂਤਿष੍ਠਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੂਜਨਾਤ੍
ਜੋ ਬੰਦਾ ਸਦਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼ਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ ਮਨੁष੍ਯਚਰ੍ਮਣਾ ਨਦ੍ਧਃ ਸ ਰਵਿਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਿਵਾਕਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਰਵੀ ਹੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨ ਹਿ ਅਰ੍ਕਾਰ੍ਚਨਾਦਨ੍ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਪ੍ਯਧਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ 1.174.
ਅਰਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ।
ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਾਗਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੂਰ੍ਯਾਰ੍ਚਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸਹਾ ਵੀਰਾ ਨੀਤਿਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਹਨ।
ਅਮਾਨਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਗਤਸ੍ਪृਹਾਃ
ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਮਝਦਾਰ, ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਵਾਚਃ ਸੁਮਨਸਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਘੱਟ ਬੋਲਦੇ, ਚੰਗੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਮੇ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦਂਭਮਤ੍ਸਰਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤृष੍ਣਾਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਛਲ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿषਯੇष੍ਵਪਿ ਨਿਰ੍ਲੇਪਾਃ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਮਿਵਾਂਭਸਾ
ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪੱਤੜੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।