ਸ਼ਂਖਂ ਦਦਾਤਿ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਥਾ ਦਿਵ੍ਯੇ ਚ ਪਾਦੁਕੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਲਿਖਾਪਯਤਿ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਰਾਣੇਨ ਤੁ ਪੁਸ੍ਤਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਭਵੇਦਿਹਾਗਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੁਖਾਢ੍ਯੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ
ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਸੁਖੀ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ਭੋਜਕਃ ਸੋਤ੍ਰ ਭੋਜਕਃ ਸੂਰ੍ਯ ਏਵ ਹਿ 1.172.
ਇਥੇ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਯਸ੍ਯੋਪਯੁਜ੍ਯੇਤ ਦੇਯਂ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਰਤਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਆਮਲਕਂ ਮਹਤ੍
ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਆਂਵਲਾ ਦਾਨ ਕਰੇ,
ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਮਾਲ੍ਯਗਨ੍ਧੈਸ੍ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸਾਧਨਂ ਮਹਤ੍ ਸੂਰ੍ਯਵਤ੍ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਚ ਤੁਲ੍ਯਮੇਤਦ੍ਦ੍ਵਯਂ ਵਚਃ
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਲਈ ਵੱਡਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਹੈ; ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
ਯ ਏਵਂ ਨ੍ਯਾਯਤੋ ਵਕ੍ਤਿ ਸੌਰਧਰ੍ਮਂ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਚ ਵਦਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਪਿਬਂਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਫਲਭਾਗਿਨਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਫਲ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂਵਿਧੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਚਕੈਸ਼੍ਚ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਐਸਾ ਧਰਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿੱਖ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਇਹ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸੌਰਧਰ੍ਮਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਮਾਸਾਤ੍ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸੌਰਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ! ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਕੀਰ੍ਤਯਾਮ੍ਯਥ ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਂਵਾਦਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੰਵਾਦ ਹੈ।
ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ਨਰੁਣਂ ਸੂਰ੍ਯਸਾਰਥਿਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥੀ ਅਰੁਣ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਣਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਉਹੀ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੋऽਸਿ ਯਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਸੌਰਧਰ੍ਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੂਰਜ ਧਰਮ।
ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਕੀਰ੍ਤਯਾਮ੍ਯੇष ਸੁਖੋਪਾਯਂ ਮਹਤ੍ਫਲਮ੍
ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੌਖਾ ਉਪਾਇਆ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਣਵਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਯਮ੍
ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯੇ ਸ੍ਮਰਂਤਿ ਰਵਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤਯਂਤਿ ਚ ਯੇ ਖਗ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਖਗ-ਰਾਜ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਆਤ੍ਮਦ੍ਰੋਹਃ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਜਾਤੇਨੇਹ ਖਗਾਧਿਪ 1.173.
ਹੇ ਖਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਭ੍ਰਮਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੁਃਖਦੇ ਚ ਭਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖਾਂ ਭਰੇ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਿਪਰਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਾਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸਦਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਭਰਣਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ—
ਯੇ ਵਾਂਛਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੋਗਾਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਾ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਲਯੇ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਸੌਨ੍ਦਰ੍ਯਂ ਜਗਤਃ ਖ੍ਯਾਤਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸੋਹਣਾਪਣ, ਚਰਚਾ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਧਰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣਾਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਾਨਂ ਚ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਸ੍ਮੈ ਤਦ੍ਧੋਮਸ਼੍ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਔਖਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਤਰਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤਦਾਰਾਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਔਖੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇषਾਮਿਹੇਸ਼੍ਵਰੇ ਭਾਨੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯੇ ਗਤਂ ਮਨਃ 1.173.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਸੂਰਜ-ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—