ਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਕੋਟਿਕੋਟਿਭ੍ਯੋ ਵਰਿष੍ਠਾ ਯੋਗਿਨੋ ਮਤਾਃ
ਕੋਟੀਆਂ ਗਿਆਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋਗਜ੍ਞਾ ਯੋਗਨਿष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਯੋਗਸਂਭਵਾਃ
ਪਿਤਰ ਜੋਗ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਜੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਤਪੋਦਾਨੈਃ ਕृਤੈਰ੍ਦਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰ ਕੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲਾਪਾਤ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਹਵਿਰ੍ऋਤ੍ਵਿਜਃ 1.172.
ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਦੱਖਣਾ, ਹਵਨ ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤਪੋ ਮੌਨਂ ਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿਰਾਹਾਰਲਾਘਵਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤਪ, ਚੁਪ ਰਹਿਣਾ, ਮਾਫ ਕਰਨਾ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣਾ—
ਯਚ੍ਚ ਦਿष੍ਟਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਚ ਨ੍ਯਾਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ
ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ, ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ—
ਵਿਵਰ੍ਧਨੀਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵਸਸ੍ਯਪ੍ਰਰੋਹਿਣੀਮ੍
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਉਗਾਉਂਦੀ ਹੈ,
ਏਕਚ੍ਛਤ੍ਰਾਂ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਕ ਛਤਰੀ ਹੇਠ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਮਲਂਕृਤਾਂ ਦਦ੍ਯਾਦਧਨਾਯ ਨਰਾਧਿਪਾ। ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਕੁੜੀ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਂ ਕੁਲਯੋਗ੍ਯਾਮਲਂਕृਤਾਮ੍
ਉਹ ਕੁੜੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਮੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਸਮਾਸਤੋ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਦਾਨਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਹ੍ਯੁਪਵਾਸਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਪੜਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿਣਾ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਪਿਂਡਾਨਾਂ ਹਿ ਸ਼ਤਦ੍ਵਯਮ੍
ਚਾਲੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸੌ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ऋषਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞੈਸ੍ਤਪੋਨਿष੍ਠੈਰ੍ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯੈਃ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸੂਰ੍ਯਾਵਾਂਤਰਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ 1.172.
ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਦਰਸਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਾਨਾਨ੍ਯਾਵਸਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਦ੍ਯਾਨਂ ਦੇਵ ਤਾਗृਹਮ੍
ਦਾਨ, ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ੍ਪृਹਾ ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਨਂ ਸ਼ੀਲਂ ਤਪਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਾਫੀ, ਇੱਛਾ, ਸੱਚਾਈ, ਦਾਨ, ਚੰਗਾ ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵਾਸਦਾਨਾਨਿ ਤਪਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰ੍ਫਲਾਨਿ ਚ
ਯਜਨ, ਉਪਵਾਸ, ਦਾਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ।
ਸੂਰੇ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸਤ੍ਯਂ ਦਸ਼ੇਂਦ੍ਰਿਯਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ, ਧੀਰਜ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਦਸ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ।
ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇषੁ ਚ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾਤ੍ਰ ਕਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਂ ਤੁ ਭੋਜਯੇਤ੍
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵੇਦਵਿਦੁषਾਂ ਕੋਟ੍ਯਾ ਲਭ੍ਯਤੇ ਚੇਹ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਇੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਦਿਵਸੇषੁ ਚ
ਇਸ ਲਈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ।
ਅਸਂਯਤਃ ਸਂਯਤੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤੋਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਸਂਸਰ੍ਗਾਦ੍ਵਾਪਿ ਵਾ ਲੋਭਾਦ੍ਭੋਜਕਂ ਯਸ੍ਤੁ ਭੋਜਯੇਤ੍ 1.172.
ਜਾਂ ਸੰਗਤ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰਯੋਗ, ਪੂਜਣਯੋਗ ਤੇ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਯੋਗ ਹੈ।
ਨਾਮਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਯਤ੍ਨੋऽਪਿ ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭੋਜਕੋ ਰਵੇਃ
ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗृਹੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਰਣ੍ਯੇ ਤਚ੍ਛਤਾਧਿਕਮ੍
ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੋ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭੋਜਕੇ ਸੌਮ੍ਯਂ ਹ੍ਯਾਸਨਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਵਿਮਲੇ ਵਾਸਸੀ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਜਕਾਯ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਲੋਮਸ਼ਾਂ ਰਾਜਨ੍ਭੋਜਕਾਯ ਸ਼ੁਭਾਂ ਬृਹਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਉੱਨ ਦਾ ਚਾਦਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,