ਤੁਲ੍ਯਮੇਵ ਫਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮਾਢ੍ਯਦਰਿਦ੍ਰਯੋਃ
ਇਹੀ ਫਲ ਦੋਵੇਂ, ਅਮੀਰ ਤੇ ਗਰੀਬ ਲਈ, ਬਰਾਬਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਧਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਫਲੈਸ੍ਤੋਯੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰ, ਫਲ, ਪਾਣੀ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਾਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗਂਧਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਪੁष੍ਪਮष੍ਟਗੁਣਂ ਨृਪ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੁਂਕੁਮਸ੍ਯ ਵਿਧੀਯਤੇ ।। 1.163.
ਸੁਗੰਧੀ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਫੁੱਲ ਅੱਠ ਗੁਣਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਇਸ ਲਈ ਕੁੰਕੁਮ ਦਾ ਸੌ ਗੁਣਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਨੁਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਾਲਿਪ੍ਯ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਂ ਵਸੇਦ੍ਦਿਵਿ
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾ ਕੇ, ਅਦਮੀ ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਕਰੋੜਾਂ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ਦੀਵ੍ਯੇਤ੍ਸੁਰਵृਨ੍ਦੇਨ ਪੁਣ੍ਯਗਂਧੈਃ ਪ੍ਰਲੇਪਿਤਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਵਿਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਅਰ੍ਕਾਯ ਤਾਲਵृਂਤਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਤਾਲ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪੰਖਾ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ—
ਮਾਯੂਰਂ ਵ੍ਯਜਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਾਯਾਤੀਵ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪੈਰਰਣ੍ਯਸਂਭੂਤੈਃ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ ਗਿਰਿਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ,
ਆਤ੍ਮਾਰਾਮਭਵੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਰਵਿਮ੍
ਜੋ ਫੁੱਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਪਃਸ਼ੀਲਗੁਣੋਪੇਤ ਇਤਿ ਹਾਸਵਿਦਿ ਦ੍ਵਿਜੇ
ਤਪ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਕਰਵੀਰਸ੍ਯ ਕੁਸੁਮਮਰ੍ਕਾਯ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ਏਵਂ ਪੁष੍ਪਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਫਲਂ ਤਦਧਿਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਕਰਵੀਰ ਦਾ ਫੁੱਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਸ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਫਲ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਾ ਪੁष੍ਪਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਕਰਵੀਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਰਵੀਰ ਦਾ ਫੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਪੁष੍ਪਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬਕਪੁष੍ਪਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ 1.163.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਕੁਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ਪੁष੍ਪਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਮੀਪਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਪੁष੍ਪਜਾਤੀਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਨੀਲਮੁਤ੍ਪਲਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਕਮਲ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਸਹਸ੍ਰੇਣ ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਹਜ਼ਾਰ ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੌ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਕਲਪ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ,
ਸ਼ੇषਾਣਾਂ ਪੁष੍ਪਜਾਤੀਨਾਂ ਯਤ੍ਫਲਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਾਂ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਸ਼ਮੀਪੁष੍ਪਂ ਬृਹਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਸੁਮਂ ਤੁਲ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼ਮੀ ਦਾ ਫੁੱਲ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤਮਂਦਾਰਕੁਸੁਮਂ ਸਿਤਪੁष੍ਪਂ ਚ ਤਤ੍ਸਮਮ੍
ਸਫੈਦ ਮੰਦਾਰਾ ਦਾ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਫੈਦ ਫੁੱਲ ਵੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਗਂਧਵਂਤ੍ਯਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਸੁਮਾਨਿ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਤਦ੍ਧਿ ਕੁਸੁਮਮਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚ ਤਾਮਸਮ੍
ਜੋ ਫੁੱਲ ਸਤਵਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਮਸਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਵਾਸ਼ੇषਾਣਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਤ੍ਯਜੇਦੁਪਹਤਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਫੁੱਲ ਦਿਨ ਵਿਚ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਲਂ ਕ੍ਵਥਿਤਵਿਦ੍ਧਂ ਚ ਯਤ੍ਨਾਤ੍ਪਕ੍ਵਮਪਿ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ 1.163.
ਫਲ ਜੋ ਉਬਲਿਆ ਜਾਂ ਛੇਦਿਆ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤ੍ਰਾਣਾਮਪ੍ਯਲਾਭੇ ਤੁ ਫਲਾਨ੍ਯਪਿ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਜੇ ਪੱਤੇ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਫਲ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਓषਧੀਨਾਮਭਾਵੇ ਤੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਵਤਿ ਪੂਜਿਤਃ
ਜੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਸੁਗਨ੍ਧੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਪੁष੍ਪੈਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਾਨੁਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਠੀਕ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕਰਵੀਰੈਰ੍ਮਹਾਰਾਜ ਸਂਯਤੋ ਭਾਨੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਕੁਸੁਮੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਸਕृਦ੍ਭਾਨੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਗਸਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਸਹਿਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,