ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਂ ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ।
ਪੁਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮ ਸਦਨਂ ਭਾਨੋਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਭਾਨੂ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵੇਧਾ ਜਗਾਮ ਭਵਨਮਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੱਡੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਸੁਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਂਤਿ ਤੇਜਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ।
षਟ੍ਪਦੋਦ੍ਗੀਤਨਿਨਦਾਂ ਸਾਭਗੈਸ੍ਤੁ ਸਮੀਰਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਵਿਤਤੇषੁ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ 1.158.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ।
ਘੋषੇਣ ਪਰਮਰ੍षੀਣਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਉਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਸਨ।
ਲੋਕਾਯਤਿਕਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੂਰ੍ਯਮੀਰਿਤਮ੍
ਲੋਕਾਯਤ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਜਪਹੋਮਪਰਾਨ੍ਯੋਗ੍ਯਾਨ੍ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦਯਃ
ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਜਪ, ਹੋਮ ਤੇ ਯੋਗ ਲਈ ਯੋਗ ਸਨ।
ਸੁਰਾਸੁਰਗੁਰੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਛੁਸ਼ੁਭੇ ਵੀਰ ਮਾਯਯਾ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਧਿਆਪਕ, ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾਃ ਪੁਲਹੋ ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਥੇ ਦਕ੍ਸ਼, ਪ੍ਰਚੇਤ, ਪੁਲਹ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਮਰੀਚੀ ਵੀ ਸਨ।
ਦਿਵ੍ਯਾ ਆਤ੍ਮਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਾਯੁਸ੍ਤੇਜੋਬਲਂ ਮਹੀ
ਉਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਆਤਮਾ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਹਵਾ, ਜੋਸ਼, ਤਾਕਤ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਮਹਤ੍
ਉਥੇ ਕੁਦਰਤ, ਉਸ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਨ।
ਲਵਾਸ਼੍ਚ ऋਤਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਪ੍ਰਣਵਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਪਲ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ ਵੀ ਸਨ।
ਅਰ੍ਥੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਵਿਸ਼ੇषਤਃ 1.158.
ਉਥੇ ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਵृਕੋ ਵਿष੍ਣੁਸੁਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁष੍ਪਜੋ ਧਿषਣਸ੍ਤਥਾ
ਉਥੇ ਵ੍ਰਿਕ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਪਜ ਤੇ ਧਿਸ਼ਣ ਵੀ ਸਨ।
ਮਾਰੁਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਚ ਅਸ਼੍ਵਿ ਨਾਵਨ੍ਯਵਾਹਨੌ
ਉਥੇ ਵਾਯੂਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋਵਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਸਨ।
ਜਗਾਮ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਵੀਰ ਸਹਾਦਿਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਕਸ਼੍ਯਪ ਮਹਾਨਵੀਰ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭੂਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ।
ਸੁਰਾਣਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਸ਼੍ਚਾਸੁਰਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਦਦਾਨਸ੍ਤੁ ਤੇਜਾਂਸਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯ ਨਰਾਧਿਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹਤ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਣਾਂ ਨਾਦਵਰ੍ਧਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ।
ਸੂਰ੍ਯਾਵਤਾਰਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸੁਮਂਤੁਰੁਵਾਚ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਮਸ੍ਕਾਰਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸੁਮੰਤੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੱਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਉਪਾਤਿष੍ਠਤ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਭਾਨੁਂ ਚਰ੍षਿਗਣੈਃ ਸਹ ਬਹੁਭਿਃ ਸਹ ਗਂਧਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਗਾਯਤ੍ਸੁ ਮਹੀਪਤੇ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਕਈ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਾਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਏਵਂ ਤੇ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਉਪਾਗਾਯਂਤ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਪੂषਾ ਚ ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਚ ਸਵਿਤਾ ਤਥਾ ਇਤ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ ਏਵੈਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਇੰਦਰ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਪੂਸ਼ਾ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਤੇ ਸਵਿਤਾ—ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਰਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਧਾ ਜਾਤਮਂਸ਼ੁਮਂਤਂ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਬਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਗਵ੍ਯਾਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਮृਗਾਂਕਾਂਕੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਮ੍ਰਿਗ-ਵਿਆਧ, ਸ਼ਰਵ ਤੇ ਵੱਡੀ ਯਸ਼ਸ ਵਾਲਾ ਮ੍ਰਿਗਾਂਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ।