ਸਹਸ੍ਰਜਿਹ੍ਵਂ ਭਾਸ੍ਵਂਤਂ ਸਹਸ੍ਰਮੁਕੁਟਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ,
ਸਵਨਂ ਭਵਨਂ ਚੈਵ ਹਵ੍ਯਂ ਹੋਤਾਰਮੇਵ ਚ
ਹਜ਼ਾਰ ਜੀਭਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਕੁਟਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ,
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਂ ਸ਼ੂਰ੍ਪਮੁਸਲਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨਮ੍
ਸਵਨ, ਭਵਨ, ਹਵਨ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹੀ,
ਯੂਪਂ ਸਮਿਤ੍ਸ੍ਰੁਵਂ ਦਰ੍ਵੀਂ ਮੁਸਲੋਲੂਖਲਾਨਿ ਚ
ਗਿਆਨੀ, ਛਾਣਣ ਵਾਲਾ ਟੋਕਰਾ, ਮਸਲ, ਛਿੜਕਣ, ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ,
ਰਹਸ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਯਜਨ ਦਾ ਢੰਢਾ, ਅੱਗ ਵੱਲੀ ਲੱਕੜ, ਚਮਚਾ, ਮਸਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਂਡਾ ਤੇ ਢੋਕੇ—all ਇਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਂਤ੍ਰਯਜ੍ਞਵਹਂ ਵਹ੍ਨਿਭਾਗਂ ਭਾਰ੍ਗਵਮੇਵ ਚ
ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਅੱਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਰਗਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ।
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਜਂਤੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਵਿਭੁਮ੍ 1.158.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਯੁਰਵੇਦ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਭਾਵਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਮਤੀਤਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਣਗਿਣਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ।
ਯਤ੍ਪृਚ੍ਛਸਿ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ,
ਤਾਮਹਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕੁ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਸਮਭਿਜਾਯਤੇ
ਬਾਰ-ਬਾਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁष੍ਟੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਵੀਰ ਵਿਰਞ੍ਚਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਰੰਚਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀਰ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਸ ਯਾਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਵੈ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਭਾਰਤ
ਪਰ ਉਹ ਵਰ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ।
ਜਗਾਮ ਕਸ਼੍ਯਪਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਸ਼ੋਕਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਆਦ੍ਯਂ ਦੇਵਗੁਰੁਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषਵਣਾਂਬੁਭਿਃ
ਉਹ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਈ।
ਨ੍ਯਸ੍ਤਦਣ੍ਡਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਬਦ੍ਧਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਂਬਰਮ੍
ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੀ ਲਾਟੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਿਨਾ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹੁਤਾਸ਼ਮਿਵ ਦੀਵ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਪਨ੍ਤਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ 1.158.
ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ੋਕਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਜਾਤੋਜਾਤੋ ਹਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਦ੍ਯ ਏਵ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਦ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਕਾਰ ਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਂ ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਯਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ।
ਪੁਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮ ਸਦਨਂ ਭਾਨੋਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਭਾਨੂ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਵੇਧਾ ਜਗਾਮ ਭਵਨਮਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੱਡੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਸੁਵਰ੍ਚਸਮ੍
ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਂਤਿ ਤੇਜਸਾਂ ਰਾਸ਼ਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਢੇਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ।
षਟ੍ਪਦੋਦ੍ਗੀਤਨਿਨਦਾਂ ਸਾਭਗੈਸ੍ਤੁ ਸਮੀਰਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਵਿਤਤੇषੁ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ 1.158.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਡਿਆਈ ਦਿੱਤੀ।
ਘੋषੇਣ ਪਰਮਰ੍षੀਣਾਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਉਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਲੋਕ ਸਨ।
ਲੋਕਾਯਤਿਕਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੂਰ੍ਯਮੀਰਿਤਮ੍
ਲੋਕਾਯਤ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।