ਯ ਇਦਂ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਠੇਤ੍ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਤ੍ਰਯਂ ਚ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਿੱਤ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਧਨਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੇਜਸਾ ਰਵਿਸਂਕਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਭਯਾ ਪृਸ਼੍ਨਿਸਨ੍ਨਿਭਃ 1.156.
ਉਹ ਚਮਕ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਵਿਚ ਪૃਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਪ੍ਤਮੀਕਲ੍ਪੇ ਸੌਰਧਰ੍ਮੇ ਤ੍ਰੈਸੁਰੋਪਾਖ੍ਯਾਨਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ षਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤ ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਾ ਪਰਵ ਵਿਚ ਸਪਤਮੀ ਕਲਪ ਦੇ ਸੂਰਜ ਧਰਮ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸੂਰ੍ਯਾਵਤਾਰਕਥਾਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਦਤ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਨ੍ਵਯੇ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਤੁ
ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਤਿਮਿਰਾਪਹਃ
ਹੇ ਦੁਜਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਉਹ ਬਣ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਸਭ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰਣੇਤਾ ਯੋ ਯੋ ਭੁਵਿ ਪ੍ਰਸਵੋ ਵਿਭੁਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਦਾ ਅਗੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਵੱਡਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਨ੍ਮਨੇ ਸ ਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜਨਮ ਲੈਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰੇਗਾ?
ਗੋਪਾਯਨਂ ਯਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤਃ ਸਰ੍ਵਲੌਕਿਕਮ੍
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੋਭਿਃ ਪਾਲਯਤੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਾਤ੍ਮਨੋ ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਰਵਿਃ
ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਰਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਰ੍ਭਃ ਸ ਕਥਂ ਗਰ੍ਭਮੁਦਰੇ ਯਾਚਤੇ ਵਿਭੁਃ
ਜੋ ਕਦੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਮਾਲਕ ਕਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯੋऽਨ੍ਤਕਾਲੇ ਜਗਤ੍ਪੀਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰਮਯਂ ਵਪੁਃ
ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਤਗੜਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਮੇਕਾਰ੍ਣਵਂ ਚਕ੍ਰੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਃ ਸਸਰ੍ਜ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ 1.157.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਰਚਨਾ ਕਰ ਕੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ।
ਦਦੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸੁਮਤੀਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਃ ਪਾਤਾਲਸ੍ਥੋਰ੍ਣਵਰਸਂ ਮਧ੍ਯਤੋਯਮਯਂ ਹਵਿਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਲੋਕ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਚਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਯਮਾਹੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰ ਹਨ।
ਮੁਖਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੇਧਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੇਧਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੇਨ ਤੇ ਨਿਹਤਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਮਂਦੇਹਾ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਮੰਦੇਹ ਨਾਂ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਵਪੁਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ।
ਕਰਾਂਤੇ ਯੋ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਹ ਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਸਮੇਤ, ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਂ ਗਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਦਯਾਚਲਮਕ੍ਰਮਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮੋ ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍
ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਾਰ੍ਯੇਣ ਕਰ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਣੀਯਵ੍ਰਤਂ ਚੈਵ ਅਵਭृਥਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅੱਗ ਦੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇ ਅਚਾਰਯ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਾਨਿਮਾਂਸ਼੍ਚ ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਹਵ੍ਯਭਾਗਪ੍ਰਦਾਨ੍ਮੁਖੇ 1.157.
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾਇਆ।
ਭਾਗਾਰ੍ਥੇ ਮਧੁਧਾਨਾਯ ਚਕ੍ਰੇ ਯੋ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ
ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਗ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਵਨ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕੀਤਾ।
ਯਜ੍ਞਾਨਿ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਯਜ੍ਞਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸऋਤ੍ਵਿਜਃ
ਜਿਸ ਨੇ ਯਜਨਾਂ, ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਯਜਨਾਂ ਆਪ ਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤ ਬਣਾਏ।
ਵਿਬਭਾਜ ਪੁਰਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪਾਰਮੇष੍ਠਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪਰਮ ਕਰਮ ਨਾਲ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਕਲਾਸ਼੍ਚ ਕਾष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਕਾਲਵੈਕਲ੍ਯਮੇਵ ਚ
ਪਲ, ਮਿੰਟ, ਘੰਟਾ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੋਰ ਵੰਡ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਈਆਂ।
ऋਤਵਃ ਕਾਲਯੋਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਿਵਿਧਂ ਨृषੁ
ਮੌਸਮ, ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਹਨ।
ਸृष੍ਟਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਨਂਤਾ ਯੇਨ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ
ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਬਣੇ ਹਨ।