ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣਾਪਿ ਹਿ ਦष੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਗੌਤਮ
ਹੁਣ ਗੌਤਮ, ਜਦ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਸੱਪ ਕੱਟ ਲਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਅਂਗਾਨਿ ਚੁਲੁਚੁਲਾਯਂਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਦष੍ਟਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਸੱਪ ਕੱਟਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਂ ਚ ਲੋਧ੍ਰਕਂ ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਕੇਸਰਮ੍
ਕੰਵਲ, ਲੋਧਰ, ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਕੰਵਲ ਦੇ ਕੇਸਰ—
ਏਤਾਨਿ ਸਮਭਾਗਾਨਿ ਪੇषਯੇਚ੍ਛੀਤਵਾਰਿਣਾ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਲੈ ਕੇ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੀਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਚਰਤੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚਰੇਤ੍
ਸਵੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਦਿਉਂਹਲੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਆਹਾਰੋ ਵਾਯੁਪੁष੍ਪਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਮਂਡੂਕਭਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਿਨਸ੍ਤਥਾ ।।1.36.
ਸਿਆਣੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹਵਾ ਤੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਵੈਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੋਕ ਮੰਡੂਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਰਤੋ ਦਸ਼ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੱਗੋਂ ਡੰਸਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਡੰਸਦਾ ਹੈ।
ਮਦਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਵਿषਾਃ
ਜਦੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪਗਂਧਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚਂਦਨਾਵਹਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਚੰਦਨ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੇ।
ਵਾਸਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ ਵਸਂਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਪਾ ਗ੍ਰਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਚਤੁष੍ਪਥੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੱਪ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਰਾਮੇषੁ ਪਵਿਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ੁਚਿष੍ਵਾਯਤਨੇषੁ ਚ
ਉਹ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁੱਧ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਭਸ੍ਮਸ਼ਾਲਾਸੁ ਪਲਾਲੇषੁ ਤਟੇषੁ ਚ
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ, ਭਸਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਪੂਆਲ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ।
ਅਵਿਵਿਕ੍ਤੇषੁ ਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਨਿਰ੍ਜਨੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ
ਉਹ ਚੁੱਪ ਥਾਵਾਂ, ਸੁੰਨੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਚ ਕਪਿਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਸਰ੍ਪਾਸ੍ਤ੍ਵਨਲਪ੍ਰਭਾਃ
ਜੋ ਸੱਪ ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਾਃ ਸੁਵਰ੍ਣਾਭਾਃ ਪ੍ਰਵਾਲਮਣਿਸਂਨਿਭਾਃ
ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਮੂੰਗੇ ਜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵਿਚਿਤ੍ਰਰਾਜੀਭਿਰਤਸੀਵਰ੍ਣਸਨ੍ਨਿਭਾਃ 1.36.
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰੰਗੀਨ ਧਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਅਤਸੀ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ।
ਕਾਕੋਦਰਨਿਭਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਯੇ ਚ ਅਂਜਨਸਨ੍ਨਿਭਾਃ
ਕੁਝ ਕਾਂ ਦੀ ਤੋੜ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਕਾਜਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪੇਣ ਦष੍ਟਸ੍ਯ ਦਂਸ਼ਮਂਗੁष੍ਠਮਂਤਰਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੰਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਡੰਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪੇਣ ਦष੍ਟਸ੍ਯ ਦਂਸ਼ਂ ਦ੍ਵ੍ਯਂਗੁਲਮਂਤਰਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੰਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਡੰਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪੇਣ ਦष੍ਟਸ੍ਯ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦ੍ਵ੍ਯਂਗੁਲਮzਤਰਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਡੰਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਡੰਸਣ ਦੀ ਥਾਂ ਢਾਈ ਅੰਗੂਠਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹੋਵੇ।
ਅਨਂਤਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤੁ ਵਾਸੁਕਿਃ
ਅਨੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਵੀ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਚਲਤੇ ਭ੍ਰਮਤੇ ਪਦ੍ਮੋ ਮਹਾਪਦ੍ਮੋ ਨਿਮਜ੍ਜਤਿ
ਪਦਮ ਚੱਲਦਾ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਪਦਮ ਹੇਠਾਂ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਰੂਪਂ ਕੁਲਿਕਃ ਪਨ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਕੁਲਿਕ ਨਾਗ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਯੋਕ੍ਤਾ ਕਰ੍ਕੋਟਸ੍ਯ ਤੁ ਨੈਰ੍ऋਤੀ ਉਤ੍ਤਰਾ ਸ਼ਂਖਪਾਲਸ੍ਯ ਐਸ਼ਾਨੀ ਕਂਬਲਸ੍ਯ ਤੁ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ, ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਕਰਕੋਟਕ ਨੂੰ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸ਼ੰਖਪਾਲ ਨੂੰ ਤੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਕੰਬਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨਂਤਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਪਦ੍ਮਂ ਵਾਸੁਕੇਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥੋਤ੍ਪਲਮ੍
ਅਨੰਤ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕਮਲ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦਾ ਨੀਲਾ ਕਵਲ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਤੁ ਭਵੇਤ੍ਪਦ੍ਮਂ ਸ਼ੂਲਂ ਪਦ੍ਮੇਤਰਸ੍ਯ ਤੁ 1.36.
ਪਦਮ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਕਮਲ ਹੈ, ਪਰ ਪਦਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਹੈ।
ਅਨਂਤਕਪਿਲੌ ਵਿਪ੍ਰੌ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੌ ਸ਼ਂਖਵਾਸੁਕੀ ਪਦ੍ਮਕਰ੍ਕੋਟਕੌ ਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਸਦਾ ਜ੍ਞੇਯੌ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਅਨੰਤ ਤੇ ਕਪਿਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਖ਼ਤਰੀ ਹਨ, ਪਦਮ ਤੇ ਕਰਕੋਟਕ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ, ਇਹ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅਨਂਤਕੁਲਿਕੌ ਵਰ੍ਣਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵੌ
ਅਨੰਤ ਤੇ ਕੁਲਿਕ ਜਾਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਪਦ੍ਮ ਈषਤ੍ਪੀਤੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਤਕਸ਼ਕ ਤੇ ਮਹਾਪਦਮ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਹਯਂ ਯਾਨਂ ਵृषਂ ਛਤ੍ਰਂ ਰਾਜਾਨਮਥ ਪਾਵਕਮ੍
ਘੋੜਾ, ਸਵਾਰੀ, ਬਲਦ, ਛਤਰੀ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਅੱਗ।