ਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਬਲਵਾਨ੍ਬਲਿਃ ਕਾਮਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਿਲੋਂ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਕ੍ਰੋਧਾਤੁਰਾ ਦੇਵਾ ਰੁਰੁਧੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਨਾਨਾਵਾਹਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਦੈਤਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਦਾਨਵੈਸ਼੍ਚ ਹਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸੁਰੈਰ੍ਦੈਤ੍ਯਾ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸੁਰਾਂ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰ ਮਭੂਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਾਨਵਦੇਵਯੋਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਵਿਆ ਯੁੱਧ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਚੱਲਿਆ।
ਅਘਾਸੁਰੋऽਰ੍ਯਮਾ ਚੈਵ ਬਲਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਅਘਾਸੁਰ, ਅਰਯਮਾਨ, ਬਲ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕਰ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਵਤ੍ਸਾਸੁਰੋ ਭਗਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਵਸ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਬਲਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਤਸਾਸੁਰ, ਭਗਾ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਅਤੇ ਬਲੀ ਖੁਦ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਮਯਸ਼੍ਚੈਵ ਕਾਲਨੇਮਿਰ੍ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਪਰਾਜਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਮਯਾ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਖੁਦ; ਉਹ ਦੈਤਿ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਵਿਵਸ੍ਵਾਁਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਰਥਸਂਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ 3.4.18.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜੀ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਿਵਸ੍ਵਂਤਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਜਿਤਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਬਲੇਰ੍ਵਿਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਵੀਰਭੁਕ੍ਤਾ ਸਦਾ ਨਾਰੀ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਏਕਾ ਸਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰ੍ਮਾਤਾ ਗੁਣਸਾਮ੍ਯਾਤ੍ਸਨਾਤਨੀ
ਜੋ ਨਾਰੀ ਵੀਰਤਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰਕੇ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਭੂਤਾ ਚ ਭਗਿ ਨੀ ਰਜੋਭੂਤਾ ਚ ਗੇਹਿਨੀ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਸਤਵ ਗੁਣ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਹੇ ਘਰਵਾਲੀ, ਰਜ ਗੁਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਣੀ ਹੈ।
ਬਹਵਃ ਪੁਰੁषਾ ਯੇ ਵੈ ਨਿਰ੍ਗੁਣਾਸ਼੍ਚੈਕਰੂਪਿਣਃ
ਕਈ ਪੁਰਖ ਹਨ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਲੋਕੇ ਪਾਪਜਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ ਕੋऽਪਿ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ ਚ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਭਰਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹੀ ਉਸ ਨਾਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕੀਯਾਂ ਚ ਸੁਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਦੇਵਃ ਸ੍ਵਮਾਤਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਧੀਆਂ ਤੇ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੇਦਮਯਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚਾਦਿਤਿਸਂਭਵਃ
ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣਿਆ,
ਸੁਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਯੋਰ੍ਜਾਤਾ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨੂ ਵੀ ਜਨਮਿਆ।
ਤਦਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਸਤੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤੇਜੋਭੂਤਂ ਪਤਿਂ ਸ੍ਵਕਮ੍ 3.4.18.
ਫਿਰ ਸੰਜਨਾ ਨੇ, ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਚਮਕਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਾਵਰ੍ਣਿਸ਼੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਨਿਸ਼੍ਚ ਤਪਤੀ ਤਥਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਵਰਨੀ ਮਨੂ, ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਤਪਤੀ ਜਨਮੇ।
ਪੁਤ੍ਰਭੇਦੇਨ ਤਾਂ ਨਾਰੀਂ ਮਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਂ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸ਼ਨਿਸ਼੍ਚ ਸਾਵਰ੍ਣਿਰ੍ਵਿਵਸ੍ਵਤਂ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਸਾਵਰਨੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ।
ਕਿਯਤੋ ਚੈਵ ਕਾਲੇਨ ਭਗ੍ਨਭੂਤੌ ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਮਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਾਨ੍ਤੇ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਹਾਕਾਲੀ ਸਮਾਗਤਾ
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਕਾਲੀ ਦੇਵੀ ਆਈ।
ਪੁਨਸ੍ਤੌ ਚ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਵਸਵਤ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਡਵਾਰੂਪਧਰਿਣੀ
ਉਥੇ, ਪਿਆਰੀ ਸੰਜਨਾ ਘੋੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਸੀ।
ਗਤ੍ਵਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਗਵਾਨ੍ਸਜ੍ਞਾਂ ਸਂਬੋਧਕਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੰਜਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਮਝ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਪਂਚਵਰ੍षਾਨ੍ਤਰੇ ਸਂਜ੍ਞਾ ਗਰ੍ਭਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਧੌ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਸੰਜਨਾ ਨੇ ਖੁਦ ਉਸ ਤੋਂ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਪਿਤੁਰ੍ਦੁਃਖਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਜਗ੍ਮਤੂ ਰਵਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ 3.4.18.
ਪਿਤਾ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੌ ਸ੍ਵਪਿਤੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਵਡਵਾਸੁਤੌ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵਡਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।