ਗ੍ਰਹਭੂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਭੋਦੇਵ੍ਯਾਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਃ 3.4.17.
ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕਿਆ।
thumb|400px|ਦਿਗ੍ਗਜ1 ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚੈਰਾਵਤੋ ਗਜਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਸ ਤੋਂ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਮਨਃ ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਦਂਤਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਗਜਾਃ ।। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਨਭੋਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਤਾਃ
ਵਾਮਨ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ — ਇਹ ਹਾਥੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ; ਸਰਵਭੌਮ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਕਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ 'ਚ।
ਅਭ੍ਰਮੁਃ ਕਪਿਲਾ ਚੈਵ ਪਿਂਗਲਾਖ੍ਯਾ ਇਮਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਭ੍ਰਮੁ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ — ਇਹ ਵੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।
ਭੂਮਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਰਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ 'ਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਦਾ ਹਾਥੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਨ।
ਪਸ਼ੁਯੋਨ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਤਾ ਯੋषਿਤਸ੍ਸਦਾ
ਪਸ਼ੂ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨ।
ਮਨੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਚਾਨ੍ਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਰਦਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਧਾ ਧੁਵਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭੂਮੇਰੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਧ੍ਰੁਵ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ।
ਅਧੋਧ੍ਰੁਵੇ ਸਦਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨਾਰਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੇਠਲੇ ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਸਦਾ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਹਨ।
ਮਹੋ ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਕਲ੍ਪਮਾਨਂ ਚ ਕੋਵਿਦੈਃ
ਮਹਰਲੋਕ, ਜਨਲੋਕ, ਤਪੋਲੋਕ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਨ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਲਪ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਸ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਚਾਸੀਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ 3.4.17.
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਾਧਵੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਬ੍ਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਰੁਵੋऽਭਵਤ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਂਚਮੋ ਵਸੁਃ ਨਰਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਗੁਣਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਪੰਜਵਾਂ ਵਸੁ, ਗੁਣਵੈਸ਼ਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਸ਼੍ਰੀ, ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਕੁਸੀਦਗੁਣਗੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਰਸ਼੍ਰੀਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ
ਨਰਸ਼੍ਰੀ, ਜੋ ਵਿਆਜ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸ ਹਰੇਃ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਵृਨ੍ਦਾਵਨਮਹੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਲੀਲਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਵਿਵਾਹੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ।
ਪੁਰੀਂ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਨਰਸ਼੍ਰੀਭਰ੍ਕ੍ਤਰਾਟ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਨਰਸ਼੍ਰੀ, ਭਕਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਦ ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤਪੋ ਮਹਤ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਿਸ਼੍ਸ਼ਂਭੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਵਵਾਹਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚ ਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਯਂਭੂਤਨਯੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਵਯੰਭੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਖੁਦ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸਨਾਤਨਾਃ 3.4.17.
ਉਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ।
ਲਿਂਗਹਸ੍ਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦ੍ਰਸਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ ਰਤਿਂ ਦੇਹਿ ਮਦਾਘੂਰ੍ਣੇ ਨੋ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਰੁਦਰ ਨੇ ਲਿੰਗ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਰਸ ਵਧਾਇਆ, ਤੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਰਤੀ ਦੇ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾऽਨਸੂਯਾ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਵਚੋऽਸ਼ੁਭਮ੍
ਪਤਿਵਰਤਾ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਬਚਨ ਸੁਣੇ।
ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਦੇਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਬਲਾਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਦਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਤੀ ਸਾ ਵੈ ਤਾਞ੍ਛਸ਼ਾਪ ਮੁਨਿਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਤੀ ਜੋ ਮুনি ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਵੈ ਲਿਂਗਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਸ੍ਯ ਮਹਾਸ਼ਿਰਃ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਉਪਹਾਸੋऽਯਮੁਤ੍ਤਮਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਹਾਸੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮੁਨਿਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਇਹ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮুনি ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਨਸੂਯਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੋ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਂਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਹ੍ਯਭੂਤ੍ ਤਤ੍ਪਾਪਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਯੋਗਵਨ੍ਤੋ ਬਭੂਵਿਰੇ
ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲਗਨ ਲਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਸਰ੍ਵ ਧਰ੍ਮਿਣੀ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦੇਵੀ ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।