ਯੋ ਵਾ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪੁਰੁषੋऽਪ੍ਯਥ ਵਾ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਵਾ ਹੈਮਾਸ਼੍ਵਦਾਨਮਭਿਨਂਦਤਿ ਦੀਯਮਾਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਂਹਤੌ ਤੁ ਦਿਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਸਮਪੂਜਯਤ੍
ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਂਤਰੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ਸਾ ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਿਤਾ
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸਵਾਮੀ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ। ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਮਮ ਯਾ ਦੇਵੀ ਸਪਤ੍ਨੀ ਪੁਤ੍ਰਸਂਯੁਤਾ
ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਹਪਤਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੈ।
ਤਦਵਰ੍ਯਸੁਤੇ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸੁਰਪਾਲਿਨਾ
ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਘੱਟ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਤਨਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤੌ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਪਰਾਪਰੌ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਉੱਚਾ ਤੇ ਨੀਵਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਬਣਾਏ।
ਅਧਰ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਨਰਾ ਵੈਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।
ਅਤੋ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਿਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਗਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ 3.4.17.
ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮਾਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਗਰ੍ਭੇ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਾ
ਜਦ ਗਰਭ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਸੀ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਸਂਯੁਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਮਹਿੰਦਰ, ਜੋ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਤੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ।
ਜੀਵਭੂਤਾਨਤਿਬਲਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਰਿਪੂਨ੍
ਉਹ ਨੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਵੇਖੇ।
ਨਮ੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਚ ਤਾਨ੍ਦਦੌ
ਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਇਲੋ ਨਾਮ ਸ ਵੇਦਜ੍ਞੋ ਯਥੇਲੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਇਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਥੇਲੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਬਲਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰ ਇਲਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਲਾ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਖੁਦ—
ਮੇਰੋਰਧਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਖਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਰਨਗਰਭ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਹੇਠਾਂ ਸਥਿਤ ਸੀ।
ਇਲੇਨਾਵृਤਮੇਵਾਪਿ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲੇ ਸੁਰਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਇਲਾ ਨੇ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਭਾਰਤੇ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਲੋਕਾ ਇਲਾਵृਤਮੁਪਾਗਤਾਃ 3.4.17.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਰੋਹਣਂ ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਿਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਣਾਈ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨੁਜਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਸਦੇਹਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ
ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਏ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆ ਗਿਆ।
ਨਗ੍ਨਭੂਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮੀਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਨੰਗਾ ਹੋਇਆ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਖਣ੍ਡੇ ਸਦਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਮਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ।
ਇਲਾ ਬਭੂਵ ਨृਪਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਮਨੋਹਰਾ
ਇਲਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਨਮੋਹਣ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ।
ਇਲਾਸਮਾਧਿਭੂਤਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ਬੁਧਂ ਦੇਵਂ ਪਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਮਜੀਜਨਤ੍
ਇਲਾ ਸੱਤਾਈ ਚਤੁਰਯੁਗਾਂ ਲਈ ਮੁਖੀ ਰਹੀ; ਬੁਧ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯਦੇਲਾਵृਤਮਾਗਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਆ ਗਿਆ।