ਤਸ੍ਯਾਨੁਜਾ ਮਧੁਮਤੀ ਸ਼ੀਲਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਧੁਮਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਗੁਣ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਨੇਕਦਿਲੀ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤਾ? ਬਭ੍ਰਾਮ ਤੌ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਨੁਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਵਰਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਲੱਭਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਠਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੀਲਃ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤਃ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਤਵਸ਼ੀਲ ਖੁਦ ਕਾਸ਼ੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਰੂਪਸ਼ੀਲਵਯੋਵृਤਃ
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ, ਨੇਕਦਿਲੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।
ਭੋਜਨਂ ਛਾਦਨਂ ਪਾਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਨੇ ਖਾਣਾ, ਕਪੜਾ, ਪੀਣਾ ਤੇ ਸੌਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤਂ ਬਾਲਾ ਵਾਮਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਥਾ 3.2.2.
ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਨੇ ਵਾਮਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਸ਼ੀਲਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਸਤਯਸ਼ੀਲ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਮਾਘਕृष੍ਣਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭृਗੌ ਲਗ੍ਨਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਭੁਜਗੇਨੈਵ ਦਂਸ਼ਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਡੱਸ ਲਈ ਗਈ।
ਤਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਨਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਵਿਧਾਨਤਃ
ਹਰਿਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਬਹੁਧਾ ਦੁਃਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਾਨੁਗਃ
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹੇ।
ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਤੁ ਮਹਾਦੁਃਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਥੀਨਿ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍
ਕੇਸ਼ਵ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਭਸ੍ਮਗ੍ਰਾਹੀ ਵਾਮਨਸ੍ਤੁ ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਵਾਮਨ, ਅੰਗਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਸਰਯੂਤੀਰੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਖ੍ਯਪੁਰੇ ਸ਼ੁਭੇ 3.2.2.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਰਾਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਮਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰਚਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਭੋਜਨਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ਼ਸ਼ੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਚ ਤਦ੍ਬਾਲੋ ਮृਤਃ ਪਾਪਵਸ਼ਂਗਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।
ਨ ਰੋਦਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਤੀ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਰੋਈ ਨਹੀਂ।
ਜਪਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਜਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜੀਵਯਾਮਾਸ ਬਾਲਕਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ ਤੇ ਸ਼ੁਧੀ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭੋਜਨਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਂਜੀਵਨਂ ਦਦੌ
ਖਾਣਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਨਾਰੀ ਦਾਹਿਤਾ ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਔਰਤ ਹੋਰ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੀ, ਤੇ ਹਰੀਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਦਾਹਿਤਸ੍ਤਨਯਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਤ੍ਰਾ ਤਦਾਮੁਨਾ
ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਗੁਣਾਧਿਪਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਲੀਪਤੇਃ
ਉਹ ਧਰਮਸਥਲੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਜੀਵਨਂ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਵਰਯਾਦ੍ਯ ਵਰਂ ਮਮ 3.2.2.
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਕ ਵਰ ਮੰਗ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾਸ੍ਥਿ ਗਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਮਨ੍ਵੇषਯ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਹੱਡੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਿ ਜੀਵਨਮ੍ ।। ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ਵੋऽਸ੍ਥਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਹੱਡੀਆਂ ਲੈ ਕੇ,
ਪ੍ਰਗਤ੍ਯਾਸ੍ਥੀਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹੱਡੀਆਂ ਉਸ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਯੋਗ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਯਸ੍ਯਾਹਂ ਤਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਿਣੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਉਸ ਧਰਮੀ ਕੋਲ ਮੈਂ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।