ਭੂਪ ਪੁਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਂ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਭੂਪਤੇਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਨਚਾਹਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ।
ਰਜੋਵਤੀਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਹੇਤ ਯੋ ਨਰਃ
ਕੋਈ ਆਦਮੀ, ਰਾਜੋਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਗਾਂਧਰ੍ਵਂ ਚ ਵਿਵਾਹਂ ਵੈ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾ ਚ ਕृਤਂ ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਅਦृष੍ਟਦੋषਾਂ ਯਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਿਵੇਕੇਨ ਵਿਨਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਬਿਨਾ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਦੇ, ਜਿਸ ਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ? ਸ ਵੈਤਾਲੋ ਧਰ੍ਮਗਾਥਾਂ ਨृਪੇਰਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਣ੍ਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਅਪਰਪਰਵਾਏ ਨਾਮਕ ਭਾਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਃ ਸ ਵੈਤਾਲੋ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ
ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਤਾਲ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਏਕਦਾ ਯਮੁਨਾਤੀਰੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਲਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਧਰਮਸਥਲ ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਗੁਣਾਧਿਪੋ ਮਹੀਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਵੈ
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਨੇਕ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਨੁਜਾ ਮਧੁਮਤੀ ਸ਼ੀਲਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਧੁਮਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਗੁਣ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਨੇਕਦਿਲੀ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤਾ? ਬਭ੍ਰਾਮ ਤੌ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਨੁਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਵਰਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਲੱਭਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਠਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੀਲਃ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤਃ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਤਵਸ਼ੀਲ ਖੁਦ ਕਾਸ਼ੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਰੂਪਸ਼ੀਲਵਯੋਵृਤਃ
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ, ਨੇਕਦਿਲੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।
ਭੋਜਨਂ ਛਾਦਨਂ ਪਾਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਨੇ ਖਾਣਾ, ਕਪੜਾ, ਪੀਣਾ ਤੇ ਸੌਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤਂ ਬਾਲਾ ਵਾਮਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਥਾ 3.2.2.
ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਨੇ ਵਾਮਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਸ਼ੀਲਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਸਤਯਸ਼ੀਲ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਮਾਘਕृष੍ਣਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭृਗੌ ਲਗ੍ਨਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਭੁਜਗੇਨੈਵ ਦਂਸ਼ਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਡੱਸ ਲਈ ਗਈ।
ਤਦਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਨਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਦਵਿਧਾਨਤਃ
ਹਰਿਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤੁ ਬਹੁਧਾ ਦੁਃਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਾਨੁਗਃ
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਨੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹੇ।
ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਤੁ ਮਹਾਦੁਃਖੀ ਪ੍ਰਿਯਾਸ੍ਥੀਨਿ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍
ਕੇਸ਼ਵ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਭਸ੍ਮਗ੍ਰਾਹੀ ਵਾਮਨਸ੍ਤੁ ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਵਾਮਨ, ਅੰਗਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਸਰਯੂਤੀਰੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਖ੍ਯਪੁਰੇ ਸ਼ੁਭੇ 3.2.2.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਰਾਮਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਮਸ਼ਰਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰਚਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਭੋਜਨਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ਼ਸ਼ੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਚ ਤਦ੍ਬਾਲੋ ਮृਤਃ ਪਾਪਵਸ਼ਂਗਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।
ਨ ਰੋਦਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਵਤੀ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਰੋਈ ਨਹੀਂ।