ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵਮੂਨਪਂਚਾ ਸ਼ਦ੍ਵਿਭੇਦਾਞ੍ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਪੰਜ ਤੇ ਛੇ ਭਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।'
ਯਥਾ ਕੁਬੇਰੋ ਭਗਵਾਨ੍षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰੁਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਛਬੀਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਤਿਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ—
ਧਾਨ੍ਯਪਾਲਸ੍ਯ ਵੈ ਗੇਹੇ ਮृਲਗਂਡਾਨ੍ਤਜਃ ਸੁਤਃ
ਅਨਾਜ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੰਠ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਲਿਕੋ ਨਾਮ ਵੈ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਅਲੀਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਇਆ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਕਾਰੀ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਜੋ ਵਸਤ੍ਰ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਸਪ੍ਤਾਬ੍ਦਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੋਦੁਗ੍ਧਪਾਨਤਤ੍ਪਰਃ 3.4.17.
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭੋਜਨਂ ਹਰਯੇऽਪਰ੍ਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤृਮਾਤृਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਃ ਪਂਚਹਾਯਨਃ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਗਿਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ—
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਾਯਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਧੁਵੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਆਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਭਃਪਤਿਃ ਕਾਲਕਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਪਤਿਸ੍ਸ ਵੈ
ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰਾਯਾਂ ਸਂਭੂਤੋ ਭੌਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਭੌਮ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮਿਆ।
ਵਹ੍ਨਿਦੇਵ੍ਯਾ ਤਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਅੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਮਹਾਂਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਗ੍ਰਹਭੂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਭੋਦੇਵ੍ਯਾਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਃ 3.4.17.
ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕਿਆ।
thumb|400px|ਦਿਗ੍ਗਜ1 ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚੈਰਾਵਤੋ ਗਜਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਸ ਤੋਂ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਮਨਃ ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਦਂਤਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਗਜਾਃ ।। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਨਭੋਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਤਾਃ
ਵਾਮਨ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ—ਇਹ ਹਾਥੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ; ਸਰਵਭੌਮ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
ਅਭ੍ਰਮੁਃ ਕਪਿਲਾ ਚੈਵ ਪਿਂਗਲਾਖ੍ਯਾ ਇਮਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਭ੍ਰਮੁ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਨ।
ਭੂਮਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਕਰਿਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਾਥੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਪਸ਼ੁਯੋਨ੍ਯੁਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਤਾ ਯੋषਿਤਸ੍ਸਦਾ
ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੁਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਂ ਚਾਨ੍ਯੋਦ੍ਭਵਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਧਾ ਧੁਵਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਭੂਮੇਰੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ
ਧਰੂਵ ਨੂੰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣੋ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ।
ਅਧੋਧ੍ਰੁਵੇ ਸਦਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨਾਰਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਧਰੂਵ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਨਰਕ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮਹੋ ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਮृਤਾ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਕਲ੍ਪਮਾਨਂ ਚ ਕੋਵਿਦੈਃ
ਮਹਾ, ਜਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਤਯ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਰਾਤ ਵੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਲਪ ਦੀ ਮਾਪ ਵਜੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਭਵੇ ਚਾਸੀਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ 3.4.17.
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਹ ਮਾਧਵ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਤੀਰ੍ਥ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਸ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਾਧਵੋ ਮਾਧਵਪ੍ਰਿਯਃ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਬ੍ਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਰੁਵੋऽਭਵਤ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ, ਉਹ ਮਾਧਵ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਧਰੂਵ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਂਚਮੋ ਵਸੁਃ ਨਰਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਗੁਣਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰੂਵ ਪੰਜਵਾਂ ਵਸੁ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਣਵੈਸ਼ਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਸ਼੍ਰੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਕੁਸੀਦਗੁਣਗੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਰਸ਼੍ਰੀਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ
ਨਰਸ਼੍ਰੀ, ਜੋ ਧਨ ਅਤੇ ਗੁਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।