ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਨਗ੍ਨਭੂਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮੀਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਖਣ੍ਡੇ ਸਦਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਮਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਲਾ ਬਭੂਵ ਨृਪਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਮਨੋਹਰਾ
ਰਾਜਾ, ਇਲਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ।
ਇਲਾਸਮਾਧਿਭੂਤਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ਬੁਧਂ ਦੇਵਂ ਪਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਮਜੀਜਨਤ੍
ਇਲਾ ਦੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਤਾਈ ਤੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਧ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯਦੇਲਾਵृਤਮਾਗਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਲੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਮੋਹਿਤਃ 3.4.17.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਿਆਨੀ ਇਲਾ ਆਈ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗੁਵਾ ਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਅਨਿਲੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋऽਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਥੇ ਹੀ ਅਨਿਲ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋ ਰਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਜਾਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਿਰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵਮੂਨਪਂਚਾ ਸ਼ਦ੍ਵਿਭੇਦਾਞ੍ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਪੰਜ ਤੇ ਛੇ ਭਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।'
ਯਥਾ ਕੁਬੇਰੋ ਭਗਵਾਨ੍षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰੁਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਛਬੀਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਤਿਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ—
ਧਾਨ੍ਯਪਾਲਸ੍ਯ ਵੈ ਗੇਹੇ ਮृਲਗਂਡਾਨ੍ਤਜਃ ਸੁਤਃ
ਅਨਾਜ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੰਠ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਲਿਕੋ ਨਾਮ ਵੈ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਅਲੀਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਇਆ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਕਾਰੀ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਜੋ ਵਸਤ੍ਰ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਸਪ੍ਤਾਬ੍ਦਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੋਦੁਗ੍ਧਪਾਨਤਤ੍ਪਰਃ 3.4.17.
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭੋਜਨਂ ਹਰਯੇऽਪਰ੍ਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤृਮਾਤृਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਃ ਪਂਚਹਾਯਨਃ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਗਿਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ—
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਦਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਾਯਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਧੁਵੋऽਪਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪੂਜ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਆਪ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਭਃਪਤਿਃ ਕਾਲਕਰਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਪਤਿਸ੍ਸ ਵੈ
ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰਾਯਾਂ ਸਂਭੂਤੋ ਭੌਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਭੌਮ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਹਿ ਜਨਮਿਆ।
ਵਹ੍ਨਿਦੇਵ੍ਯਾ ਤਤੋ ਜਾਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਅੱਗ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਮਹਾਂਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਗ੍ਰਹਭੂਤਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਭੋਦੇਵ੍ਯਾਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਃ 3.4.17.
ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕਿਆ।
thumb|400px|ਦਿਗ੍ਗਜ1 ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚੈਰਾਵਤੋ ਗਜਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਸ ਤੋਂ ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਜਨਮਿਆ।
ਵਾਮਨਃ ਕੁਮੁਦਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਦਂਤਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਗਜਾਃ ।। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਨਭੋਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤੁ ਤਤ੍ਸੁਤਾਃ
ਵਾਮਨ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤ—ਇਹ ਹਾਥੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ; ਸਰਵਭੌਮ ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਮਾਨ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ।
ਅਭ੍ਰਮੁਃ ਕਪਿਲਾ ਚੈਵ ਪਿਂਗਲਾਖ੍ਯਾ ਇਮਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਅਭ੍ਰਮੁ, ਕਪਿਲਾ ਤੇ ਪਿੰਗਲਾ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹਨ।