ਨਮ੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਚ ਤਾਨ੍ਦਦੌ
ਦਿਤੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਇਲੋ ਨਾਮ ਸ ਵੇਦਜ੍ਞੋ ਯਥੇਲੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਇਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਥੇਲੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਬਲਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰ ਇਲਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਇਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੋਰਧਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਖਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੋ ਖੰਡ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਰਨਗਰਭ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਇਲੇਨਾਵृਤਮੇਵਾਪਿ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲੇ ਸੁਰਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਇਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਵਸਾਇਆ।
ਭਾਰਤੇ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਲੋਕਾ ਇਲਾਵृਤਮੁਪਾਗਤਾਃ 3.4.17.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਆਰੋਹਣਂ ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਿਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨੁਜਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਸਦੇਹਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਨਗ੍ਨਭੂਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮੀਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਖਣ੍ਡੇ ਸਦਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਮਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਲਾ ਬਭੂਵ ਨृਪਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਮਨੋਹਰਾ
ਰਾਜਾ, ਇਲਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ।
ਇਲਾਸਮਾਧਿਭੂਤਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ਬੁਧਂ ਦੇਵਂ ਪਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਮਜੀਜਨਤ੍
ਇਲਾ ਦੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਤਾਈ ਤੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਧ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯਦੇਲਾਵृਤਮਾਗਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਲੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਮੋਹਿਤਃ 3.4.17.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਿਆਨੀ ਇਲਾ ਆਈ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗੁਵਾ ਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਅਨਿਲੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋऽਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਥੇ ਹੀ ਅਨਿਲ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋ ਰਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਜਾਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਿਰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵਮੂਨਪਂਚਾ ਸ਼ਦ੍ਵਿਭੇਦਾਞ੍ਜਨਯਿष੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਪੰਜ ਤੇ ਛੇ ਭਾਗ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।'
ਯਥਾ ਕੁਬੇਰੋ ਭਗਵਾਨ੍षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਵਰੁਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਛਬੀਸ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਤਿਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ—
ਧਾਨ੍ਯਪਾਲਸ੍ਯ ਵੈ ਗੇਹੇ ਮृਲਗਂਡਾਨ੍ਤਜਃ ਸੁਤਃ
ਅਨਾਜ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗੰਠ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਲਿਕੋ ਨਾਮ ਵੈ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਅਲੀਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਇਆ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਕਾਰੀ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗृਹਂ ਯਯੌ
ਜੋ ਵਸਤ੍ਰ ਬੁਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਸਪ੍ਤਾਬ੍ਦਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਗੋਦੁਗ੍ਧਪਾਨਤਤ੍ਪਰਃ 3.4.17.
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਦੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭੋਜਨਂ ਹਰਯੇऽਪਰ੍ਯਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤृਮਾਤृਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਃ ਪਂਚਹਾਯਨਃ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਗਿਰੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯੋਪਦੇਸ਼ਤਃ
ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ—