ਤਦਵਰ੍ਯਸੁਤੇ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸੁਰਪਾਲਿਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਤਨਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਵਾਮੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤੌ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਪਰਾਪਰੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਨਰਾ ਵੈਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਅਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।
ਅਤੋ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਿਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬੀਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਗਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ 3.4.17.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਡਰ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮਾਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਗਰ੍ਭੇ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਾ
ਗਰਭ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ 'ਚ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਸਂਯੁਤਃ
ਮਹਿੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੀਵਭੂਤਾਨਤਿਬਲਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਰਿਪੂਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਜੀਵਤ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ ਵੇਖੇ।
ਨਮ੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਚ ਤਾਨ੍ਦਦੌ
ਦਿਤੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਇਲੋ ਨਾਮ ਸ ਵੇਦਜ੍ਞੋ ਯਥੇਲੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਇਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਥੇਲੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਬਲਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰ ਇਲਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਇਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੋਰਧਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਖਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੋ ਖੰਡ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਰਨਗਰਭ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਇਲੇਨਾਵृਤਮੇਵਾਪਿ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲੇ ਸੁਰਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਇਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਵਸਾਇਆ।
ਭਾਰਤੇ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਲੋਕਾ ਇਲਾਵृਤਮੁਪਾਗਤਾਃ 3.4.17.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਆਰੋਹਣਂ ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਿਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨੁਜਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਸਦੇਹਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸੁਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਨਗ੍ਨਭੂਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਸਂਮੀਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਖਣ੍ਡੇ ਸਦਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਚ ਮਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਲਾ ਬਭੂਵ ਨृਪਤੇ ਕਨ੍ਯਾ ਜਨਮਨੋਹਰਾ
ਰਾਜਾ, ਇਲਾ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਬਣ ਗਈ।
ਇਲਾਸਮਾਧਿਭੂਤਾਯਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ਬੁਧਂ ਦੇਵਂ ਪਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਮਜੀਜਨਤ੍
ਇਲਾ ਦੇ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਤਾਈ ਤੇ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਬੁਧ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪਤੀ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯਦੇਲਾਵृਤਮਾਗਤਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵੀ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਲੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਮੋਹਿਤਃ 3.4.17.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਿਆਨੀ ਇਲਾ ਆਈ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵਾਗੁਵਾ ਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਅਨਿਲੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋऽਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਥੇ ਹੀ ਅਨਿਲ ਨਾਮਕ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰੋ ਰਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਜਾਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਸਿਰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਣ ਗਿਆ।