ਨਾਯਂ ਨਲਸ੍ਤਵ ਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਯਂ ਸੁਮੋਹਿਤਃ
ਇਹ ਨਲ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਹਾਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਦੇਵੀਂ ਤੁष੍ਟਾਵ ਸ ਤੁ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮਹਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮੁਖਾਤ੍ਸ੍ਵਾਂਸ਼ਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਸਂਜਾਤਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਵਸੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਸੁ ਜਨਮਿਆ।
ਰਂਕਣੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਃ
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀਦਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੰਕਣਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਯਂਕਣਾ ਨਾਮ ਤਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਬਭੂਵ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ 3.4.16.
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਯੰਕਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ।
ਕਾष੍ਠਮਾਨੀਯ ਵਿਕ੍ਰੀਯ ਬੁਭੁਜਾਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਲੱਕੜ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ, ਵੇਚਦੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਂਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਵਸੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰਂਕਣ ਵੈਸ਼੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨੋ ਨਾਮ षੋਡਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿਚ, ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਦੇ ਕਲਿਯੁਗ ਇਤਿਹਾਸ ਸਮੁੱਚੇ ਅਤੇ ਵਸੁ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰੰਕਣ ਵੈਸ਼ਯ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਲਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਂਹਤੌ ਤੁ ਦਿਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਸ਼੍ਯਪਂ ਸਮਪੂਜਯਤ੍
ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਸਮਝ ਕੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਂਤਰੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ਸਾ ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਿਤਾ
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਵਾਮੀ ਬਣੇ; ਉਹ (ਦਿਤੀ) ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਮਮ ਯਾ ਦੇਵੀ ਸਪਤ੍ਨੀ ਪੁਤ੍ਰਸਂਯੁਤਾ
ਅਦਿਤੀ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਹਪਤਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਦਵਰ੍ਯਸੁਤੇ ਨੈਵ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸੁਰਪਾਲਿਨਾ
ਉਸ ਦੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਤਨਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸਵਾਮੀ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤੌ ਲੋਕੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਪਰਾਪਰੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਨਰਾ ਵੈਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਅਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ।
ਅਤੋ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਿਯੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਇਸ ਲਈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪਾਦ੍ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬੀਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭਗਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ 3.4.17.
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਡਰ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮਾਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਗਰ੍ਭੇ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਾ
ਗਰਭ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ 'ਚ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਂਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਸਂਯੁਤਃ
ਮਹਿੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੀਵਭੂਤਾਨਤਿਬਲਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤ ਮਹਾਰਿਪੂਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਜੀਵਤ ਪਰੰਤੂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ ਵੇਖੇ।
ਨਮ੍ਰੀਭੂਤਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਦਿਤਿਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਚ ਤਾਨ੍ਦਦੌ
ਦਿਤੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਇਲੋ ਨਾਮ ਸ ਵੇਦਜ੍ਞੋ ਯਥੇਲੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਇਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਯਥੇਲੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਬਲਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਮਨੁਪੁਤ੍ਰ ਇਲਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਇਲੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਮੇਰੋਰਧਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਖਣ੍ਡਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਃ
ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜੋ ਖੰਡ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਵਰਨਗਰਭ ਹੈ, ਜੋ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਇਲੇਨਾਵृਤਮੇਵਾਪਿ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਲੇ ਸੁਰਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਇਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਵਸਾਇਆ।
ਭਾਰਤੇ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਲੋਕਾ ਇਲਾਵृਤਮੁਪਾਗਤਾਃ 3.4.17.
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਆਰੋਹਣਂ ਨਰੈਸ੍ਤਸ੍ਮਿਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨੁਜਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਸਦੇਹਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ,
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਯਾ ਸਹ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਭਵਾਨੀ ਦੇ ਨਾਲ,