ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਤਂ ਸ ਯੋਗਿਰੂਪੋ ਹਿ ਭੂषਣਮ੍
ਉਹ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਚੇਲਾ ਬਣਾ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਹਿਣਾ ਹੋਵੇ।
ਸ ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟੋ ਮਤ੍ਵਾ ਤਦਾਜ੍ਞਾਂ ਨਗਰਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਜਰ ਮਕੁਟ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਆਗਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸੁਰ੍ਦਨ੍ਤਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਜਟਿਲਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਮਦ੍ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪਤਿਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮਾਹੂਯ ਤਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਸ੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਸਂਧਿਤਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਮਯਾ ਯੋਗਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣਾ
ਸਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਵਾਮਜਾਨੁਨਿ ਸ਼ੂਲੇਨ ਤਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹਿ ਭੂषਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਘੁੱਟ 'ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਗਹਿਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਗृਹਮਾਯਯੌ
ਉਹ ਵਜਰ ਮਕੁਟ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮੈ ਪਾਪਂ ਮਹਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾ ਮੇ ਵਦਾਧੁਨਾ ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮੋ ਨਾਮ ਭੂਪਤਿਃ
ਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਮਿਲਿਆ? ਹੁਣ ਦੱਸੋ। ਸੁਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਕ੍ਰਮ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ—
ਵਿਹਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪਾਪਂ ਹਿ ਭੂਪਤੇਃ 3.2.1.
ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਪਾਪ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।'
ਭੂਪ ਪੁਤ੍ਰੇਣਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਂ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਭੂਪਤੇਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਨਚਾਹਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ।
ਰਜੋਵਤੀਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਾਹੇਤ ਯੋ ਨਰਃ
ਕੋਈ ਆਦਮੀ, ਰਾਜੋਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਗਾਂਧਰ੍ਵਂ ਚ ਵਿਵਾਹਂ ਵੈ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾ ਚ ਕृਤਂ ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਅਦृष੍ਟਦੋषਾਂ ਯਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਿਵੇਕੇਨ ਵਿਨਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਬਿਨਾ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਦੇ, ਜਿਸ ਕੁੜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ? ਸ ਵੈਤਾਲੋ ਧਰ੍ਮਗਾਥਾਂ ਨृਪੇਰਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਤਾਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਣ੍ਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ ਵਿੱਚ, ਚਤੁਰਯੁਗ ਖੰਡ ਅਪਰਪਰਵਾਏ ਨਾਮਕ ਭਾਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਃ ਸ ਵੈਤਾਲੋ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ
ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਤਾਲ, ਸਾਫ ਮਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਏਕਦਾ ਯਮੁਨਾਤੀਰੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਲਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਧਰਮਸਥਲ ਨਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ।
ਗੁਣਾਧਿਪੋ ਮਹੀਪਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਵੈ
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਨੇਕ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਨੁਜਾ ਮਧੁਮਤੀ ਸ਼ੀਲਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਮਧੁਮਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਗੁਣ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਨੇਕਦਿਲੀ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤਾ? ਬਭ੍ਰਾਮ ਤੌ ਸਰ੍ਵਂ ਚਿਨੁਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਵਰਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਹਰ ਥਾਂ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਲੱਭਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਠਨਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੀਲਃ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤਃ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਸਤਵਸ਼ੀਲ ਖੁਦ ਕਾਸ਼ੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਰੂਪਸ਼ੀਲਵਯੋਵृਤਃ
ਵਾਮਨੋ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ, ਨੇਕਦਿਲੀ ਅਤੇ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਸੀ।
ਭੋਜਨਂ ਛਾਦਨਂ ਪਾਨਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਨੇ ਖਾਣਾ, ਕਪੜਾ, ਪੀਣਾ ਤੇ ਸੌਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤਂ ਬਾਲਾ ਵਾਮਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਥਾ 3.2.2.
ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਨੇ ਵਾਮਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਹਰਿਸ਼ਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹਰਿਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਸ਼ੀਲਸ੍ਤੁ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈ ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਸਤਯਸ਼ੀਲ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
ਮਾਘਕृष੍ਣਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਭृਗੌ ਲਗ੍ਨਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਭੁਜਗੇਨੈਵ ਦਂਸ਼ਿਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਡੱਸ ਲਈ ਗਈ।