ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪੁਰਾਣੋਪਰਿ ਤਤ੍ਕृਤਮ੍ ।। 3.4.8.
ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਾਗਵਤ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਿਆ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਤਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਮਹਾਸਾਧੁਃ ਸ੍ਤੇਯਹਿਂਸਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਸੰਤ ਸੀ, ਚੋਰੀ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਪਥਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ—
ਬਭੂਵ ਵਾਟਿਕਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਲਿਰ੍ਦਾਨਮਨੋਹਰਾਮ੍
ਕਲਿਜੁਗ ਨੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਬਾਗ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ।
ਮਮੇਯਂ ਵਾਟਿਕਾ ਰਮ੍ਯਾ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਬਾਗ ਮੇਰੀ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।
ਕਲਿਸ੍ਤੁ ਵਾਟਿਕਾਮਧ੍ਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਰਮ੍ਯਫਲਾਨਿ ਚ
ਕਲਿਜੁਗ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਫਲ ਖਾਧੇ।
ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਃ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਹਸ੍ਯ ਮਧੁਰ ਸ੍ਵਰਮ੍ ਕਲਿਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਮ੍ਯਹਂ ਨ ਹਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: 'ਕਲਿਜੁਗ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।'
ਯਦਿ ਦਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾਦ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸੇਵਿਨਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਚ੍ਚਿਦਾਨਨ੍ਦਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ, ਚੇਤਨਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਫਲਂ ਗृਹ੍ਯ ਭੂਮਿਗ੍ਰਾਮਮੁਪਾਯਯੌ ।।3.4.8.
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜੋ ਨਾ ਖਾਣ ਜੋਗ ਸੀ, ਉਹ ਖਾਣ ਜੋਗ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਨृਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਗਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਮਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ
ਰਾਜਾ ਉੱਥੇ ਆਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤਤ੍ਫਲਂ ਵਤ੍ਸਮੁਂਡਵਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਫਲ ਲਿਆ, ਜੋ ਵੱਛੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਤੁ ਸ ਕਲਿਰ੍ਭੂਪਸ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਾਡ੍ਯ ਵੇਤਸੈਃ
ਫਿਰ ਕਲਿਜੁਗ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੇਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਰਵੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁ ਸ਼ਰਮਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਰਵਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਨਾਤਨਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਵਿਪ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਕਾਲਰੂਪੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸੁਣੋ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ।
ਕਲਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਸਮੂਹਾਨਾਂ ਮृਤ੍ਯਵੇ ਰਚਿਤਸ੍ਤਥਾ ਕਲਿਞ੍ਜਰਂ ਚ ਨਗਰਂ ਤਤ੍ਰੋष੍ਯ ਮੁਦਿਤੋ ਭਵ
ਕਲਿਜੁਗ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਤੇ ਕਲਿੰਜਰ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਾਸਕਰ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਸਪਾਦਸ਼ਤਵਰ੍षਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਸਨ੍ਰਵਿਮ੍
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਉੱਥੇ ਸੌ ਪੱਚੀਹ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸ ਵੈ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਮਾਸਿ ਸੂਰ੍ਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾਯੁਤਾਬ੍ਦਕਮ੍ ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥਾ ਜੀਵਸ੍ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। 3.4.8.
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹੀ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਜੀਵਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਆਗਤ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਦੇਵਃ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਤੁ ਭਾਦ੍ਰਕੇ
ਭਾਸਕਰ ਦੇਵਤਾ ਭਾਦੋਂ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ ਨੂੰ ਆਏ।
ਸ਼ਿਵਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤਨਯੋ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰ੍ਮੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਸ਼ਿਵਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਨੁਸ਼ਰਮਣ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਨਰਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰ ਸਮਾਹੂਯ ਹਰੇਰ੍ਗृਹੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੋ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਸ਼ਿष੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਕਾਰਣ ਕਾਰਕਃ ਦੇਵਾਨ੍ਸਸਰ੍ਜ ਲੋਕਾਰ੍ਥੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋऽਭਵਤ੍
ਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਸੁਣ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਦੇਵਤੇ ਬਣਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸਕਲਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਬਹੁਧਾ ਹਿ ਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਰੀਫ ਕੀਤੀ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਵਾਮੀ ਯਥਾਭਵਤ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁਸਵਾਮੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਮਂਜੁਘੋषਾਯਾਂ ਮੁਨਿਮੇਧਾਵਿਨਾ ਭੁਵਿ
ਸਵਰਵੇਸ਼ਿਆ ਦੇ ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਵਿਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੇਧਾਵੀ ਨੇ—
ਪਿਤृਮਾਤृਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ ਬਾਲਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।