ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮਹਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਪੀਡਿਤਸ੍ਤੁ ਰੁਜਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ਂਕਰਂ ਲੋਕਸ਼ਂਕਰਮ੍ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਦਦੌ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਃ
ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਹੀ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਮੋਹਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਪਂਚਾਬ੍ਦੇ ਭਗਵਾਨ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਸਲਃ
ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਮੋਹਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਰਾਤ੍ਰਿਰੂਪਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਦਿਨਰੂਪਿਣੀ 3.4.7.
ਰਾਤ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਨ ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤੇਜੋ ਭਵਤੋ ਦਿਵ੍ਯਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਕਮ੍
ਅਪ੍ਰਗਟ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁਖਮ ਚਾਨਣ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜਸੀ ਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਧਿਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਰਾਜਸੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਯਾ ਤਨੌ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਸਾਤਵਿਕੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਹੈ।
ਤਾਮਸੀ ਮੋਹਨਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਵਃ ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਗਵਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਜ੍ਞਾਕਾਂਤ ਨਮੋਨਮਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਤਾਮਸੀ ਤੇ ਮੋਹ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪ ਸ਼ਿਵ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਜ੍ਞਾਨਕੋਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਉਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸੇ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਤਪਸੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ: ਸਾਲੋਕਯ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਸਾਯੁਜਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਚੈਵ ਦੇਹੇषੁ ਯੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੁਨਰਾਗਤਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਮੁਕਤੀਆਂ ਜੋ ਮੁੜ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ—
ਯਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਮੇ ਭਵੇਤ੍ਤਵ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵਸ੍ਤੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੀਕृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ।
ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। 3.4.7.
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸਕਲਾ ਦੇਵਾ ਯਨ੍ਨਿਮਿਤਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸੁਣੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮੁਖਾਤ੍ਤੇਜਃ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਤੇਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਯੋ ਵੈ ਸੂਰ੍ਯੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪੁਰੀਸ਼ਦ੍ਵਾਨ੍ਤ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਹ ਪੁਰੀ ਦਾ ਆਤਮਵਾਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥਾ ਜੀਵਨਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਾਵ੍ਯਵਿਦ੍ਯਾਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰਸਿਕਃ ਕਾਮਿਨੀਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਰਸ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਕੁਂਭਰਾਸ਼ਿਂ ਮਯਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਕੁੰਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਾ।
ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਸਵੇ ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯ੍ਯੋ ਬਹੁਭੂषਣਭੂषਿਤਾਃ
ਉਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਖ ਤੇ ਸਤੀਆਂ ਕਈ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਮਸੇਨਸ੍ਯ ਵੈ ਸੁਤਾਮ੍
ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਾਮਸੇਨਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਤਨਯਾਂ ਮਧੁਰਾਨਨਾਮ੍ 3.4.7.
ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਧੁਰਾਨਨਾ ਸੀ।
ਸਾ ਤੁ ਤਂ ਚਿਤ੍ਰਿਣੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਰਿਨੀ ਸੀ, ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਸ੍ਵਗੇਹਂ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਿਣੀ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਿਨੀ ਨੇ ਭਾਸਕਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਗਂਗਾਕੂਲੇ ਮਨੋਹਰੇ
ਮਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ, ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਾਦਿਤ੍ਯਹृਦਯਮਜਪਤ੍ਸੂਰ੍ਯਤਤ੍ਪਰਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਦਿਤਯ ਹਿਰਦੇ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ।