ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰੁਵਾਚ ਤਪਸਾ ਤੋषਯਾਮਾਸ ਬਰ੍ਹਿष੍ਮਤਿਪੁਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬਰਹਿਸ਼ਮਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਪਂਚਮਾਬ੍ਦੇ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਸਂਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਰ੍षਾਂਤਰੇ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਪਤ੍ਯ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਜਣੇ।
ਵਿਵਾਹਾਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਭਵਿਤਵ੍ਯਾ ਮਹੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਵੇਂ ਹੋਣਗੀਆਂ?
ਹਵਨੈਸ੍ਤੋषਯਾਮਾਸ ਵਰ੍षਮਾਤ੍ਰਵਿਧਾਨਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ ਰੀਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਧੂਰ੍ਜਾਮਾਤਰਂ ਮੁਦਾ 3.4.7.
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਅਤੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂषਣਾਨਿ ਚ ਵਾਸਾਂਸਿ ਧਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਗਹਣੇ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ,
षष੍ਟਿਵਰ੍षਮਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਂਦਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਧਨਾਧਿਪਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਧਨਂ ਬਹੁ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹਸ੍ਰਜਾਪੀ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਹਵਨਂ ਤਦ੍ਦਸ਼ਾਂਸ਼ਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਧਨ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹਵਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮਹਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਪੀਡਿਤਸ੍ਤੁ ਰੁਜਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ਂਕਰਂ ਲੋਕਸ਼ਂਕਰਮ੍ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭਗਵਾਨ੍ਦਦੌ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਯਂ ਹਰਃ
ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਹੀ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਮੋਹਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਪਂਚਾਬ੍ਦੇ ਭਗਵਾਨ੍ਸੂਰ੍ਯੋ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਸਲਃ
ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਨੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਮੋਹਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
ਰਾਤ੍ਰਿਰੂਪਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਦਿਨਰੂਪਿਣੀ 3.4.7.
ਰਾਤ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਨ ਰੁਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤੇਜੋ ਭਵਤੋ ਦਿਵ੍ਯਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਕਮ੍
ਅਪ੍ਰਗਟ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁਖਮ ਚਾਨਣ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਾਜਸੀ ਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਵਿਧਿਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਰਾਜਸੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਵਿਧੀ ਹੈ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੀ ਯਾ ਤਨੌ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਸਾਤਵਿਕੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਹੈ।
ਤਾਮਸੀ ਮੋਹਨਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤਤ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ਿਵਃ ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਗਵਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਜ੍ਞਾਕਾਂਤ ਨਮੋਨਮਃ
ਜੋ ਬੁੱਧਿ ਤਾਮਸੀ ਤੇ ਮੋਹ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪ ਸ਼ਿਵ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਜ੍ਞਾਨਕੋਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਉਸ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸੇ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਧੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਤਪਸੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ: ਸਾਲੋਕਯ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਜ੍ਞੇਯਂ ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਸਾਯੁਜਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਚੈਵ ਦੇਹੇषੁ ਯੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੁਨਰਾਗਤਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਮੁਕਤੀਆਂ ਜੋ ਮੁੜ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ—
ਯਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਮੇ ਭਵੇਤ੍ਤਵ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵਸ੍ਤੇਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ੀਕृਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ।
ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵਦੇਵਃ ਸਨਾਤਨਃ ।। 3.4.7.
ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸਕਲਾ ਦੇਵਾ ਯਨ੍ਨਿਮਿਤਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸੁਣੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਮੁਖਾਤ੍ਤੇਜਃ ਸਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਤੇਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਧਾਤृਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਯੋ ਵੈ ਸੂਰ੍ਯੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਾਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਪੁਰੀਸ਼ਦ੍ਵਾਨ੍ਤ ਆਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਹ ਪੁਰੀ ਦਾ ਆਤਮਵਾਨ ਅਤੇ ਇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।