ਵਸੁਦੇਵਗृਹੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਹ ਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ ਅਹਂ ਕਲੌ ਚ ਬਹੁਧਾ ਭਵਾਮਿ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।'
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਭੂਤਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਾਃ ਕਲੌ ਘੋਰੇ ਗੋਪੀਭੂਤਾਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਹਰ ਥਾਂ ਗੋਪੀ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਧਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਵੈ ਯਦਾ ਕਲਿਯੁਗਾਂਤਕੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।
ਯੁਗਾਂਤਪ੍ਰਲਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾਤਨੁਃ
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਲਯਂ ਗਤਾਃ 3.4.5.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯੇ ਤੁ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਹਿ ਜਾਨਂਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਗਮ੍ ਜਾਨਂਤਿ ਨਾਪਰੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਥਾ ਦਾਸਾ ਹਰੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ।
ਵਿष੍ਣੁਵਾਂਛਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦੇਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਯੈ ਮਹਾਕਾਲ੍ਯੈ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯੇ ਨਮੋਨਮਃ
ਉਸ ਮਹਾਕਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਾਨ੍ਨੋ ਵਦ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਸ੍ਤਿ ਭਵਾਨ੍ਸਦਾ
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
ਵਲੀਗਢਂ ਮਹਾਰਮ੍ਯਂ ਯਾਦਵੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪੁਰਮ੍
ਵਲੀਗੜ੍ਹ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ।
ਵੀਰਸੇਨਸ੍ਯ ਵੈ ਪੌਤ੍ਰਂ ਭੂਪਸੇਨਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਵੀਰਸੇਨ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਭੂਪਸੇਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਭੂਪਾ ਨਾਨਾਦੇਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸਹੋਦ੍ਦੀਨਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਦੇਹਲੀਮ੍
ਸਹੋੱਦੀਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਬਹੁਧਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਇਹਾਗਤ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛਤਵਰ੍षਾਨ੍ਤਰੇ ਹਿ ਤੇ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ—
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਭੂਪਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੂਯਂ ਮਯਾ ਸਹ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜੇ—ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਦੁਃਖਾਤ੍ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨੈਮਿषਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੈਮੀਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥਾ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮਯਂ ਹਰਿਮ੍ 3.4.6.੧
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਤੇ ਹਰਿ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਚ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਹਂ ਮਾਯਾਭਵੋ ਜਾਤੋ ਭਵਾਨ੍ਵੇਦਭਵੋ ਭੁਵਿ
ਮੈਂ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੇਦ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋ।
ਅਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚ ਸਕਲਂ ਮਮ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮਾਹृਤਮ੍
ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਕृਪਯਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਮਂਦਭਾਗਿਨਮ੍
ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਦੇਖਿਆ।
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਾਯ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਵੇਦਵਿਆਸ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹਨ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪੁਨਰਨ੍ਯਚ੍ਚ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੂਤਾਦ੍ਯੈਃ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਮੁਨੇ
ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੂਤ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਅਹਂਕਾਰੋ ਹਿ ਜੀਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੋਟਿਹੀਨਕਃ
ਅਹੰਕਾਰ ਹੀ ਜੀਵਾਤਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣੋऽਣੋਰਣੀਯਾਂਸ਼੍ਚ षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਪੁਰਾਣਾ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਹੈ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਜ੍ਞੇਯੋ ਜੀਵਃ ਸ਼ਰੀਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਸ ਈਸ਼ਗੁਣਬਂਧਿਤਃ
ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਨੂੰ ਜਾਣੋ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।