ਸੂਰ੍ਯਮਂਡਲਤੋ ਜਾਤੋ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਤੋਂ ਮਾਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਖੁਦ ਜਨਮਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਯੁਗਾਨਾਂ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਚੈਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਅਤੇ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਦਿਵਯ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕਹੱਤਰ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਤੋ ਜਾਤਃ ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਾਦ੍ਵਾਮਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵਾਮਨ ਖੁਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਚਤੁਸ਼੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਰਮਾਯੁਰ੍ਨृਣਾਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਸੀ।
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਮਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਸੀ।
ਕਲੌ ਤੁ ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਮੌਤ ਪਾਈ।
ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਾਦ੍ਵਾਮਨੋ ਦੇਵੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਰਜੋ ਹਰਿਃ 3.4.5.
ਪਰਾੜਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਾਮਨੋ ਦੇਵ, ਜੋ ਮਹੇਂਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀ ਸਂਬਭੂਵ ਹ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਵੇਤਰੂਪੋ ਹਰਿਃ ਸਤ੍ਯੇ ਹਂਸਾਖ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੀਤਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੰਸ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਰੂਪ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵਰਨਗਰਭ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਸੀ।
ਕਲਿਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ ਏਕੀਭੂਤਾ ਚ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਆਉਣ ਤੇ, ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਸੰਧੀ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਕੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਜਨਮਿਆ।
ਵਸੁਦੇਵਗृਹੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਹ ਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ ਅਹਂ ਕਲੌ ਚ ਬਹੁਧਾ ਭਵਾਮਿ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।'
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਭੂਤਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਾਃ ਕਲੌ ਘੋਰੇ ਗੋਪੀਭੂਤਾਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਹਰ ਥਾਂ ਗੋਪੀ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਧਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਵੈ ਯਦਾ ਕਲਿਯੁਗਾਂਤਕੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।
ਯੁਗਾਂਤਪ੍ਰਲਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾਤਨੁਃ
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਲਯਂ ਗਤਾਃ 3.4.5.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯੇ ਤੁ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਹਿ ਜਾਨਂਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਗਮ੍ ਜਾਨਂਤਿ ਨਾਪਰੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਥਾ ਦਾਸਾ ਹਰੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ।
ਵਿष੍ਣੁਵਾਂਛਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦੇਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।
ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਯੈ ਮਹਾਕਾਲ੍ਯੈ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯੇ ਨਮੋਨਮਃ
ਉਸ ਮਹਾਕਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਾਨ੍ਨੋ ਵਦ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਸ੍ਤਿ ਭਵਾਨ੍ਸਦਾ
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ।
ਵਲੀਗਢਂ ਮਹਾਰਮ੍ਯਂ ਯਾਦਵੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪੁਰਮ੍
ਵਲੀਗੜ੍ਹ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ।
ਵੀਰਸੇਨਸ੍ਯ ਵੈ ਪੌਤ੍ਰਂ ਭੂਪਸੇਨਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਵੀਰਸੇਨ ਦਾ ਪੋਤਾ, ਭੂਪਸੇਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਭੂਪਾ ਨਾਨਾਦੇਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸਹੋਦ੍ਦੀਨਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਦੇਹਲੀਮ੍
ਸਹੋੱਦੀਨ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਬਹੁਧਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਇਹਾਗਤ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਛਤਵਰ੍षਾਨ੍ਤਰੇ ਹਿ ਤੇ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਹ—
ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਭੂਪਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੂਯਂ ਮਯਾ ਸਹ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰਾਜੇ—ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਦੁਃਖਾਤ੍ਸਂਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨੈਮਿषਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੈਮੀਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।