ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਜਲਭੂਤਾ ਬਭੂਵਿਰੇ
ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੀ ਬਣ ਗਏ।
ਸ਼ੇषਾ ਭੂਮਿਰ੍ਲਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਨ੍ਵਂਤਰੇ ਲਯੇ
ਬਾਕੀ ਧਰਤੀ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ।
ਤਦਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸਹ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਵ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ,
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਕਲਾਸ੍ਤਾਰਾ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਥਾਵਿਧਿ
ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਪੁਨਰ੍ਵੈ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚਕ੍ਰੈਃ ਸ਼ੋषਿਤਾ ਸਕਲਾ ਮਹੀ
ਫਿਰ ਜੋਤੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁੱਕ ਗਈ।
ਤਦਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮੁਖਾਤ੍ਸੋਮਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰਾਜਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ 3.4.5.
ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂਬਲੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਊਰੁਭ੍ਯਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯਰਾਜਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਚ ਜਨਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਰੀਗਰ, ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸੋਮਾਦ੍ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜਾਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਯਵਂਸ਼ਜਾਃ
ਸੋਮ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲਏ; ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਾਜਵੰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਸੂਰ੍ਯਮਂਡਲਤੋ ਜਾਤੋ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਤੋਂ ਮਾਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਖੁਦ ਜਨਮਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਯੁਗਾਨਾਂ ਚ ਤਜ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਚੈਕਸਪ੍ਤਤਿਃ
ਅਤੇ ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਦਿਵਯ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇਕਹੱਤਰ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਤੋ ਜਾਤਃ ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਾਦ੍ਵਾਮਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਤੋਂ ਵਾਮਨ ਖੁਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਚਤੁਸ਼੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਰਮਾਯੁਰ੍ਨृਣਾਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲ ਸੀ।
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਾਨਾਂ ਚ ਨृਣਾਮਾਯੁਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਸੀ।
ਕਲੌ ਤੁ ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਮੌਤ ਪਾਈ।
ਪਰਾਰ੍ਦ੍ਧਾਦ੍ਵਾਮਨੋ ਦੇਵੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਵਰਜੋ ਹਰਿਃ 3.4.5.
ਪਰਾੜਧ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਾਮਨੋ ਦੇਵ, ਜੋ ਮਹੇਂਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀ ਸਂਬਭੂਵ ਹ
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਵੇਤਰੂਪੋ ਹਰਿਃ ਸਤ੍ਯੇ ਹਂਸਾਖ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੀਤਰੂਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਗਰ੍ਭੋ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹਰੀ ਨੇ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੰਸ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾ ਰੂਪ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵਰਨਗਰਭ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਸੀ।
ਕਲਿਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ ਏਕੀਭੂਤਾ ਚ ਦੇਵਕ੍ਯਾਂ ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਆਉਣ ਤੇ, ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਸੰਧੀ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇਵਕੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਜਨਮਿਆ।
ਵਸੁਦੇਵਗृਹੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਹ ਸ਼ੁਭਂ ਵਚਃ ਅਹਂ ਕਲੌ ਚ ਬਹੁਧਾ ਭਵਾਮਿ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।'
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵृਂਦਾਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਭੂਤਲਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਾਃ ਕਲੌ ਘੋਰੇ ਗੋਪੀਭੂਤਾਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਹਰ ਥਾਂ ਗੋਪੀ ਬਣ ਗਏ।
ਰਾਧਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਵੈ ਯਦਾ ਕਲਿਯੁਗਾਂਤਕੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਰਾਧਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ।
ਯੁਗਾਂਤਪ੍ਰਲਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਧਾਤਨੁਃ
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਲਯਂ ਗਤਾਃ 3.4.5.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯੇ ਤੁ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਹਿ ਜਾਨਂਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਗਮ੍ ਜਾਨਂਤਿ ਨਾਪਰੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤਥਾ ਦਾਸਾ ਹਰੇਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨਾ ਹੀ ਹਰੀ ਦੇ ਦਾਸ।
ਵਿष੍ਣੁਵਾਂਛਾਨੁਸਾਰੇਣ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਸਨਾਤਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਮਾਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦੇਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ।