ਸ਼ਕਾਨਾਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਰ੍ਯਧਰ੍ਮਵਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਅਤੇ ਆਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਵਾਧਾ ਲਈ।
ਵਿਕ੍ਰਮਾਦਿਤ੍ਯਨਾਮਾਨਂ ਪਿਤਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੁਮੋਦ ਹ
ਵਿਕ੍ਰਮਾਦਿਤਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਣਾਕੇ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षੇ ਵਯਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਪਸੋऽਰ੍ਥੇ ਵਨਂ ਗਤਃ
ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਪ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦਮ੍ਬਾਵਤੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਪੁਰੀਂ ਯਾਤਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅੰਬਾਵਤੀ ਦੀ ਦਿਵਿਆ नगਰੀ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਵੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸੋਪਿ ਤਤ੍ਪਦਮਗ੍ਰਹੀਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਉਹ ਦਰਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਏਕਦਾ ਸ ਨृਪੋ ਵੀਰੋ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਸ਼੍ਵਰਸ੍ਥਲਮ੍ 3.1.7.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਗਿਆ।
ਸਭਾ ਧਰ੍ਮਮਯੀ ਤਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਵ੍ਯੂਹਵਿਸ੍ਤਰਾ
ਉਥੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣਾ ਪੁष੍ਪਵਲ੍ਲੀਭਿਰਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹ ਹਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਆਹੂਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਾਨ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਵੈਤਾਲੋ ਨਾਮ ਦੇਵਤਾ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਥੇ ਵੈਤਾਲ ਨਾਮ ਦੀ ਇਕ ਦੇਵੀ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਈ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਵਰ੍ਣਯਾਮਿ ਮਹਾਖ੍ਯਾਨਮਿਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯਮ੍
ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਕਥਾ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼ਿਵਂ ਮਨਸਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਮਹੇਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।'
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਪ੍ਰਜਾ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਾਪਮੁਕੁਟੋ ਨृਪਃ
ਉਥੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਮਕੁਟ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟੋ ਮਂਤ੍ਰਿਣਃ ਸੁਤਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜ੍ਰਮਕੁਟਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਅਮਾਤ੍ਯਤਨਯਸ਼੍ਚੈਵ ਬੁਦ੍ਧਿਦਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁੱਧਿਦਕਸ਼ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਤੇ ਹੁਨਰ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਪਿਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰੋ ਰਮ੍ਯਂ ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਨਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੋਹੀ ਝੀਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਗਤੌ ਵੀਰੌ ਪਰਮਾਨਂਦਮਾਪਤੁਃ
ਉਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੋ ਵਿਰਲੇ ਜੋ ਉਥੇ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
ਦਂਤਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਨਯਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀ ਮਤਾ
ਦੰਤਵਕਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਦਮਾਵਤੀ ਹੈ, ਸਭ ਦੀ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਚਿਕ੍ਰੀਡ ਸਖਿਭਿਃ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਸਰੋਮਧ੍ਯੇ ਮਨੋਹਰਾ 3.2.1.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀਂ ਬਾਲਾਂ ਤੁਲ੍ਯਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੁੜੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟੋ ਮਾਂ ਪਾਹਿ ਸ਼ਿਵਸ਼ਂਕਰ ੧੨ ਸ਼ਿਰਸਃ ਪਦ੍ਮਕੁਸੁਮਂ ਸਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਰ੍ਣਯੋਃ
ਵਜ੍ਰਮਕੁਟਾ ਜਾਗ ਕੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ।' ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪਦਮ ਦਾ ਫੁੱਲ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਲਾ ਲਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪੁष੍ਪਂ ਹृਦਯੇ ਸਂਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹ ਫੁੱਲ ਮੁੜ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਤੀਰ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸਮਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗਿਰਿਜਾਵਨੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਮਹਤੀਂ ਮਾਨਸੀਂ ਪੀਡਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਮੋਹਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਾਵਤੀਂ ਬਾਲਾਂ ਮੌਨਵ੍ਰਤਮਚੀਕਰਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਦਮਾਵਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਲਿਆ।
ਕੁਮਾਰਃ ਕਾਂ ਦਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਤਿ ਹਾਹੇਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਕੁਮਾਰ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ?'
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟਂ ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯ ਭੂਪਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰਮੁਕੁਟ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਾ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਦਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਿਹਸ੍ਯਾਹ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ 3.2.1.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬੁੱਧਿਦਕਸ਼ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।