ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤਵਂ ਦੇਵੀ ਵਰਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਰਿਣੀ
ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਵੀ ਜੋ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।
ਭਸ੍ਮੀਭੂਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਰਿਪੌ ਚਾਮੁਣ੍ਡੋ ਭੂਮਿਮਾਗਤਃ ਭੂਮਿਰਾਜਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਯਭੀਤਃ ਸਮਾਗਤਃ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਮਮ ਦੁष੍ਕृਤਮ੍
ਜਦ ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਭਸਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਈ; ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਮਾਫ ਕਰ।"
ਮਹੀਪਤੇਸ਼੍ਚ ਵਚਨਾਨ੍ਮਹਦ੍ਭਯਮੁਪਾਗਤਮ੍ ਭਵਾਂਸ਼੍ਚ ਮਮ ਸਂਬਨ੍ਧੀ ਵਯਂ ਵੈ ਤਵ ਕਿਂਕਰਾਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਬੰਧੀ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ।"
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਮਲੋ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਹਿ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਂ ਦਯਾਪਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰਿਮਲ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਦਇਆਲੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਓਟ ਲੈ।"
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਰਾਜੋ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪਧਰੋ ਬਲੀ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ।
ਤਦਾ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣੋ ਵੀਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੇਹਂ ਨृਪੋਪਰਿ
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਣ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਜਵਾਨ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਗृਹਂ ਯਯੁਃ
ਜਦ ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨਾ ਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਬਲਖਾਨੇਰ੍ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਚੀਕਰਦਵਿਪ੍ਲੁਤਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯਾਮਾਸ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵੇਦਤਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਬਲਖਾਨਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ, ਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਮਿਂਦੁਵਾਰੇ ਚ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਵ੍ਯਤਿਪਾਤਭੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੇ ਵਯਤਿਪਾਤ ਜੋੜ ਵਿੱਚ—
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋऽਯੁਤਸੇਨਾਢ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਸ਼, ਜਿਸ ਕੋਲ ਲੱਖ ਫੌਜ ਸੀ, ਸਵਰਨਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ—
ਪਵਿਤ੍ਰਮੁਤ੍ਪਲਾਰਣ੍ਯਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਉਤਪਲਾਰਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਲਮੀਕੀ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪੁष੍ਪਵਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਪੁਸ਼ਪਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਾ
ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਉਹ ਲੋਕ ਆ ਗਏ ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਾਸ਼ਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਉੱਚਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਂ ਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਮੋਹਨਃ
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਕਿਂ ਫਲਮ੍
ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਰਮ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ
ਇਹ ਸੁਹਣਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਸਨ,
ਪਰਾਸ਼ਰੇਣ ਰਚਿਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਵਿष੍ਣੁਦੈਵਤਮ੍ 3.3.28.
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕृਤਮ੍
ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਕੂਰ੍ਮੋ ਨृਸਿਂਹਸ਼੍ਚ ਵਾਮਨਃ ਸ਼ਿਵ ਏਵ ਚ
ਮਤਸਯ, ਕੂਰਮ, ਨਰਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵੀ,
ਰਾਜਸਾਃ षਟ੍ ਸ੍ਮृਤਾ ਵੀਰ ਕਰ੍ਮਕਾਂਡਮਯਾ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਛੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਹਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯਮਂਗਿਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਨਯਾਮਾਸ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਮਹਾਦੇਵੇਨ ਲੋਕਾਰ੍ਥੇ ਭਵਿष੍ਯਂ ਰਚਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਆਗਨੇਯ ਪੁਰਾਣਾ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਪੁਰਾਣਾ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਚਿਆ।
ਤਾਮਸਾਃ षਟ੍ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਹ ਛੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਾਮਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਘੋਰੇ ਭੁਵਿ ਕਲੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਰਮੋ ਨਾਮ ਭੂਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਡਰਾਉਣਾ ਕਲਿਯੁਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਤਦ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵਿਕ੍ਰਮ ਸੀ।
ਤਦਾ ਤੇ ਮੁਨਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯੁਪਪੁਰਾਣਾਨਿ ਸੂਤੇਨਾष੍ਟਾਦਸ਼ੈਵ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਅੱਠਾਰਾਂ ਉਪਪੁਰਾਣੇ ਸੁਣਾਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਦਦੌ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਗੋਸੁਵਰ੍ਣਮਯਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ।
ਤਦਾ ਤੁ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਮ ਮਦਾਤੁਰਾ 3.3.28.
ਫਿਰ, ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਣ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋਈ ਭਿਖਾਰਣ ਬਣ ਗਈ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਦਂ ਵੀਰਂ ਪੈਸ਼ਾਚਂ ਰੁਦ੍ਰਕਿਂਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਮੱਤ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਪੈਸ਼ਾਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤੀ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਮਾਯਾਂ ਸ਼ੋਭਯੋਦ੍ਭਵਾਮ੍ ।। ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਹ੍ਲਾਦ੍ਯ ਵਾਮਾਂਗੀਂ ਸ੍ਵਗੇਹਂ ਗਂਤੁਮੁਦ੍ਯਤਾ
ਸਵਰਨਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਜੋ ਸ਼ੋਭਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।