ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਣਂ ਚ ਰਣਜਿਤ੍ਤਥੈਵ ਚ ਰਿਪੋਰ੍ਦ੍ਧਨੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਤੀਰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਣਜੀਤ ਨੇ ਕੀਤਾ।
ਅਮਰ੍षਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨੋ ਯਥਾ ਦਂਡੈਰ੍ਭੁਜਂਗਮਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਲਾਠੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਧਾਯ ਤਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕਂਠਮਤਾਡਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗਲ੍ਹ ਫੜ ਕੇ ਡਰਾਇਆ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂਦਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਿਤਃ ਸਂਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਦ੍ਰਕृष੍ਣਾष੍ਟਮੀਦਿਨੇ ।। 3.3.26.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਰਾਤ, ਜਦ ਸ਼ਾਮ ਹੋਈ—
ਕਪਾਟਂ ਸੁਦृਢਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯੈਃ षष੍ਟਿਸਹਸ੍ਰਕੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ।
ਮਹੀਰਾਜਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਮੀਨ ਦਾ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਿਰੀषਾਖ੍ਯਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕृਤਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਮਦ੍ਬਾਣੈਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਚਂਦ੍ਰਵਂਸ਼ਿਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਦਰਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧੁਂਧੁਕਾਰਂ ਵੈ ਚਾਹ੍ਵਯਾਮਾਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਧੁੰਧੁਕਾਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧੁਂਧੁਕਾਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਚ ਦੇਹਲੀਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧੁੰਧੁਕਾਰਾ ਤੁਰੰਤ ਥੜੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਦਾष੍ਟਲਕ੍ਸ਼ਸਹਿਤੋ ਮਹੀਰਾਜੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਜਾ ਅੱਠ ਲੱਖ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਭਾਦ੍ਰਕृष੍ਣਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਚ ਮਲਨਾ ਸ਼ੋਕਕਾਤਰਾ
ਭਾਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮਲਨਾ ਗ਼ਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਅਯੇ ਕਚ੍ਛਪਦੇਸ਼ੀਯ ਗੋਤਮਾਨ੍ਵਯਸਂਭਵ
ਸੁਣੋ, ਕੱਛਪਦੇਸ਼ ਵਾਲੇ, ਗੌਤਮ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ,
ਪੁਤ੍ਰਮਾਹ੍ਲਾਦਮਾਹੂਯ ਸਾਨੁਜਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਅਹਲਾਦ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਬੁਲਾਇਆ।
ਮਲਨਾਂ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨ ਤ੍ਵਾਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮਲਨਾ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: 'ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਰੁਰੋਦ ਮਲਨਾ ਸਤੀ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਲਨਾ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਰੋ ਪਈ।
ਹਾ ਰਾਮਾਂਸ਼ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਤ੍ਸ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ ਸੁਨ੍ਦਰ
'ਹਾਏ, ਰਾਮ ਦਾ ਅੰਸ਼, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਪੁੱਤ, ਸੋਹਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਸ਼!'
ਤਦਾ ਪਰਿਮਲਾਪੁਤ੍ਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਤਥਾ ਗਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਪਰਿਮਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ,
ਰੋਮਹਰ੍षਣ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੋऽਯਂ ਕਸ੍ਤੇਨ ਕਿਂ ਕृਤਮ੍
'ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਦੱਸੋ: ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?'
ਪਿਤਾ ਪਰਿਮਲਸ੍ਯੈਵਾਮਾਤ੍ਯੋऽਨਂਗਮਹੀਪਤੇਃ
ਪਰਿਮਲਾ ਦਾ ਪਿਓ ਅਨੰਗਮਹੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸਮਾਜਾਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਰਿਮਲਾ ਮੁਨੇ 3.3.27.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਰਿਮਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤਦ੍ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯੋਗਃ ਕृਤਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰਃ ਤਾਮੁਦ੍ਵਾਹ੍ਮ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਵਗੇਹਾਯ ਯਯੌ ਮੁਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਹ ਲਈ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਵਯੰਵਰ ਰਚਿਆ; ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਯੋਸ੍ਸਮਾਗਮੋ ਜਾਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਂ ਜਨਨਾਯਕਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਨਨਾਯਕ, ਜਨਮਿਆ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਭੂਪਾਨ੍ਬਲਾਦ੍ਵੀਰਃ ਸਿਂਧੁਤੀਰਲਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਵੀਰ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਮਹੀਰਾਜਃ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਯੋਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਜਨਨਾਯਕਭੂਪਯੋਃ
ਜਨਨਾਯਕ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਸਕੁਲਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਾਵਤੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਨਿਵਾਸਂ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਭੁਵਿ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਸੇਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾਸੌ ਚ ਮਹੀਰਾਜੋ ਮਹੀਪਤ੍ਯਨੁਮੋਦਿਤਃ ਆਦੇਸ਼ਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਯ ਬਂਧਨਹੇਤਵੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚ ਨੇਤ੍ਰਵਤੀਕੂਲੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ ਸੈਨ੍ਯਪਃ
ਉਹ ਲੱਖ ਫੌਜੀਆਂ ਨਾਲ ਨੇਤ੍ਰਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਸ ਤਦਾ ਖਡ੍ਗਮਾਦਾਯ ਬਾਹੁਸ਼ਾਲੀ ਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ 3.3.27.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।