ਯਾਦਵਸ਼੍ਚ ਗਜਾਰੂਢਸ੍ਤਦਾ ਚਂਦ੍ਰਾਵਲੀਪਤਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਯਾਦਵ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਹਰਿਨਾਗਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂਦੋ ਮਹਾਬਲ.
ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਹਰੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਮਰ੍ਦਨਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਰਣਜਿਦ੍ਗ ਜਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਮਰਦਨ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਰੂਪਣੋ ਵੈ ਸਰਦਨਂ ਹਯਾਰੂਢੋ ਜਗਾਮ ਹ ਨृਹਰਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਂਖਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜਗਾਮ ਹ
ਰੂਪਣ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਰਦਨ ਵਲ ਗਿਆ। ਨਰਹਰਿਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾਂਸ਼ ਵੀ ਉਥੇ ਗਏ।
ਤੇषੁ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੇਤੇषੁ ਚਾਮੁਣ੍ਡੋऽਯੁਤਸੈਨ੍ਯਪਃ 3.3.26.
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਗਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਮਹੀਪਤਿਸ੍ਤੁ ਵੈ ਧੂਰ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਿ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਚਤੁਰ ਸੀ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਮਲਨਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਮਲਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਜਲ ਸਂਸ੍ਥਾਨੇ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇ ਕੀਰ੍ਤਿਸਾਗਰੇ
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਵਿਨਾਹ੍ਲਾਦਂ ਚ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮੁਪਾਗਤਮ੍ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਃ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੇਨ ਪ੍ਰਯੋਜਿਤਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ। ਕਨ੍ਯਾਕੁਬਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।
ਦੇਵੀਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨਾਮ੍ਨਾऽਯਂ ਸ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇਵੀਦੱਤ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ।
ਕਾਮਾਗ੍ਨਿਪੀਡਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਚਾਮੁਂਡਂ ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਧੂਰ੍ਤੋऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਾਤਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਮਾਂ ਹਰਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਚਤੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਲਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤੇ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੈਃ ਪਰਾਜਿਤਾਃ 3.3.26.
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਦੇ ਆਗੂ ਹਾਰ ਗਏ।
ਕਪਾਟਂ ਸੁਦृਢਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਚਿਂਤਾਮੁਪਾਯਯੁਃ । ਮਹੀਰਾਜਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਮਹੀਪਤ੍ਯਨੁਮੋਦਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਪਰ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮਾਗਤ੍ਯ षष੍ਟਿਲਕ੍ਸ਼ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ ਤਾਲਨਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸ਼ਿਰੀषਾਖ੍ਯਪੁਰਂ ਯਯੁਃ ਪ੍ਰਯਯੁਸ੍ਤੇ ਸੁਖਭ੍ਰष੍ਟਾ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਹਿਮਦਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਤਾਲਨਾਦ ਆਦਿਕ ਚਾਰ ਜਣੇ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਗਏ। ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਿਮਦ ਨਾਂ ਦੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੋਚੁਃ ਸ਼ੁਚਾਵਿष੍ਟਾ ਬਲਖਾ ਨਿਰ੍ਮੁਨੇ ਬਲੀ
ਉਹ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਹੇ ਤਾਕਤ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਹ ਹਿਮਦੋ ਯੋਗੀ ਮਹੀਰਾਜੇਨ ਨਾਸ਼ਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਹਿਮਦਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸ਼ੋਕਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਵਿਲਲਾਪ ਭृਸ਼ਂ ਤਤ੍ਰ ਹਾ ਬਨ੍ਧੋ ਧਰ੍ਮਜਾਂਸ਼ਕ
ਉਥੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ, "ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਸੱਜਣ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ!"
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨੋ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
"ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਬਲਖਾਨਿਃ ਪਿਸ਼ਾਚਗਃ ਕਥਿਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਯਥਾਜਾਤਂ ਸ੍ਵਵੈਸ਼ਸਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਬਲਖਾਨੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸਮੇਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਗਤੋ ਨਾਕਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ 3.3.26.
ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਦੁਃਖੀ ਸ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤਿਲਾਂਜਲਿਮ੍
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਤਿਲਾਂਜਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਣੁਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਨਨਰ੍ਤ ਜਨਮੋਹਨਃ
ਬਾਂਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮृਦਂਗਧ੍ਵਨਿਨਾ ਦੇਵੋ ਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕਾਂਸ੍ਯਵਾਦ੍ਯਕਃ
ਦੇਵਤਾ ਲਕਸ਼ਣ ਨੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਇਆ, ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਵਾਜੇ ਵੀ ਗੂੰਜੇ।
ਤਦਾ ਤੁ ਮਲਨਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਾਮਨੋਤ੍ਸਵਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਣੀ ਮਲਨਾ ਨੇ ਉਹ ਵਾਮਨ ਦਾ ਮੇਲਾ ਵੇਖਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਬਨ੍ਧੁਸਹਿਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਮਨ੍ਦਭਾਗਿਨੀਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਦਭਾਗਣ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਮਲਨਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸ੍ਨੇਹ ਕਾਤਰਃ
ਮਲਨਾ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕਹਿੰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।