ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਦੇਵਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਯਥਾਦਿਗ੍ਵਿਜਯੋਭਵਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ।
ਮਾਰ੍ਗਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਰਾਜੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਮੀ ਨੂੰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ—
ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤੇ ਤਨਯਃ ਸ਼ਾਰਦਾਵਰਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਰਦਾਾਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸ ਤੁ ਸਾਮਨ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞੇਵ ਸਤ੍ਕृਤਃ । ਚਾਮੁਂਡਂ ਨਾਮ ਤਨਯਂ ਸਮਾਹੂਯਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਜਮੀਨਦਾਰ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਇਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਨृਪਤੇਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਦਾ ਕੁਰੁ ਰਣਪ੍ਰਿਯ
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਦੇਹ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਭੂਪਤੇ ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਯਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਮਚ੍ਛਿਰੀषਵਨਂ ਛਿਤ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੇਰਾ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਦਾ ਜੰਗਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਬਲਖਾਨਿਂ ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੇ ਹ੍ਯਰ੍ਪਯਿष੍ਯਸਿ 3.3.2੪.
ਜੇ ਤੂੰ ਬਲਖਾਨੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇਂਗਾ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਤਬੀਜਂ ਤਂ ਸਮਾਹੂਯ ਸ੍ਵਕਂ ਬਲਮ੍
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਕਤਬੀਜ ਤੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਉषਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਦਿਨਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਸ਼ਿਰੀषਾਖ੍ਯਮੁਪਾਗਤਃ
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਨਾਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਚਾਮੁਂਡਾਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬਲਖਾਨਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ ਲਕ੍ਸ਼ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਸਹਿਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਗਰਾਦ੍ਬਹਿਃ
ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲਖਾਨੀ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲੱਖ ਫੌਜੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਤਸ੍ਯਾਨੁਜੋ ਮਹਾਵੀਰਸ੍ਸੁਖਖਾਨਿਰ੍ਬਲੈਃ ਸਹ
ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੁਖਖਾਨੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
ਬਲਖਾਨਿਃ ਕਪੋਤਸ੍ਥੋ ਨਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਰਿਪੋਰ੍ਬਲਮ੍
ਬਲਖਾਨੀ, ਜੋ ਕਬੂਤਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਯੋਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂਕਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਆਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਰਥਸ੍ਥੋ ਬਲਖਾਨਿਸ਼੍ਚ ਚਾਮੁਣ੍ਡੋ ਗਜਪृष੍ਠਗਃ
ਬਲਖਾਨੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਚਾਮੁੰਡਾ ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ।
ਬਾਣੈਰ੍ਬਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਸਂਛਿਦ੍ਯ ਦੇਵੀਭਕ੍ਤੌ ਚ ਤੌ ਮੁਦਾ ਖਡ੍ਗਚਰ੍ਮਧਰੌ ਵੀਰੌ ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹਾਦਰ, ਜੋ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੀਰ ਵੱਢਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਯਾਵਨ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਬੀਜਾਂਗਾਤ੍ਸਂਜਾਤਾ ਰਕ੍ਤਬਿਂਦਵਃ 3.3.2੪.
ਰਕਤਬੀਜ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਲਹੂ ਦੇ ਕਤਰੇ ਡਿੱਗੇ—
ਤੈਸ਼੍ਚ ਵੀਰੈਰ੍ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੈਰ੍ਬਲਖਾਨਿਸ੍ਸਮਂਤਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਕਤਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਸ਼ੇ ਚੜ੍ਹੇ ਬਹਾਦਰ ਜੰਮੀ ਗਏ, ਤੇ ਬਲਖਾਨੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵੀਰਃ ਸੁਖਖਾਨਿਸ੍ਤਤੋऽਨੁਜਃ
ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਹਾਦਰ ਸੁਖਖਾਨੀ, ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਫਿਰ—
ਪੁਰਾ ਤੁ ਸੁਖਖਾ ਨਿਸ਼੍ਚ ਹਵ੍ਯੈਰ੍ਦੇਵਂ ਚ ਪਾਵਕਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਖਖਾਨੀ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਵਕੀਯਂ ਸ਼ਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸਂਹਾਰਕਾਰਕਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਮਿਲਿਆ।
ਬਲਖਾਨਿਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਪਰ ਬਲਖਾਨੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਰੀਮਯਂ ਵੇषਂ ਸ ਭੀਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਹਤਸ਼ੇषਂ ਪਂਚਲਕ੍ਸ਼ਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਦੇਹਲੀਮ੍
ਜਦ ਪੰਜ ਲੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਦੇਹਲੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਾਰੀਵੇषਂ ਚ ਚਾਮੁਂਡਂ ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਜਦ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਔਰਤ ਦੇ ਵੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ—
ਕਥਂ ਜਯੋ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਸੁਖਖਾਨੌ ਚ ਜੀਵਿਤੇ
ਸੋਚਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਜਿੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਸੁਖਖਾਨੀ ਕਿਵੇਂ ਬਚੇਗਾ?'
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਮਾਤਾ ਤਯੋਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਸੈਵ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ 3.3.2੪.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਨਾਮੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਲਖਾਨਿਗृਹਂ ਯਯੁਃ
ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬਲਖਾਨੀ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।