ਬਲਖਾਨਿਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਸੈਨ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ 3.3.23.
ਬਲਖਾਨੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵੀ ਸੀ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਮਾਸੈਕਃ ਪਥਿ ਵੈ ਗਤਃ ਵ੍ਯੂਹਃ ਸ੍ਵਕੀਯਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰਚਿਤੋ ਬਲਖਾਨਿਨਾ
ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਹ ਰਸਤੇ ਤੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਗਿਆ। ਬਲਖਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਕਤਾਰ ਲਾਈ।
ਏਕੋ ਰਥਃ ਸ੍ਥਿਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਗਜਾਃ
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਥ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਾਥੀ ਖੜੇ ਸਨ।
ਤੇषਾਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕ੍ਰਮਾਜ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਪਤ੍ਤਯੋ ਦਸ਼ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਦਲ ਖੜੇ ਸਨ।
ਏਕੋ ਰਥੋ ਗਜਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਤਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤੁ ਹਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਥ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਸਨ, ਤੇ ਸੌ ਪੰਜਾਹ ਘੋੜੇ ਸਨ।
ਪਞ੍ਚਾਯੁਤਾਨਿ ਸੇਨਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪਦਚਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਗਿਣੇ ਗਏ।
ਗਜਾਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਾ ਮਦਮਤ੍ਤਾਃ ਪृਥਗ੍ਯਯੁਃ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਭੂਪਸ੍ਯ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਪੈਸ਼ਾਚਧਰ੍ਮਿਣਃ
ਅਭਿਨੰਦਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਲੇਛ, ਪੈਸ਼ਾਚੀ ਰੀਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਏਕਲਕ੍ਸ਼ਃ ਪਦਚਰਾ ਭੁਸ਼ੁਣ੍ਡੀਪਰਿਘਾਯੁਧਾਃ ਗਜਸ੍ਥਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰਾਹ੍ਲਾਦਮਹਾ ਚਮੂਃ
ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਜੋ ਗਦਿਆਂ ਤੇ ਗੱਦਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਏ ਜਿੱਥੇ ਆਹਲਾਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸੀ।
ਤਯੋਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਦੇਖ ਕੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਸਪ੍ਤਾਹੋਰਾਤ੍ਰਮਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਮਰਸ਼ਾਲਿ ਨਾਮ੍ 3.3.23.
ਸਮਰ-ਸ਼ਾਲੀ ਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਚੱਲੀ।
ਏਕਲਕ੍ਸ਼ਂ ਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਲਖਾਨੇਸ਼੍ਚ ਸੈਨ੍ਯਪੈਃ ਹਰ੍षਿਤਾ ਬਲਖਾਨ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਜਯ ਦੁਰ੍ਗੇ ਵਚੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਬਲਖਾਨੀ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਵੈਰੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਬਲਖਾਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਪ੍ਤਕੁਮਾਰਕਾਃ
ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ—
ਮਹਾਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਪਰਾਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਕੌ
ਮਹਾਨੰਦ, ਨੰਦ, ਪਰਾਨੰਦ, ਉਪਨੰਦ ਅਤੇ ਕਉ—
ਗਜਸ੍ਥਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਵੀਰਾਸ੍ਤੋਮਰਾਨ੍ਵਯਸਂਭਵਾਃ
ਇਹ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਜੋ ਤੋਮਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸਨ।
ਭਯਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਬਲਖਾਨਿਮੁਪਾਯਯੁ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕਰ ਬਲਖਾਨੀ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ ਵੇਗੇਨ ਕਪੋਤਸ੍ਥੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਕਪੋਤੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਉਪਨਨ੍ਦਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਮਾ ਸੁਨਨ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਾਰਕਃ
ਤਾਰਕ ਨੇ ਸੁਨੰਦਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਵਰਮਾ ਉਪਨੰਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਵਧੈषਿਣਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਦੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਪਰਾਜਿਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਬਾਹ੍ਲੀਕਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਫਿਰ ਬਾਹਲੀਕ ਦੇ ਉਹ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਹਾਰ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਬਲਂ ਘੋਰਮਭਿਨਨ੍ਦਨਭੂਮਿਪਃ ਕਥਿਤਂ ਕਾਰਣਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਯਥਾ ਜਾਤਃ ਪਰਾਜਯਃ ।। 3.3.23.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਫੌਜ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਭਿਨੰਦਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹਾਰੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੁਤੁਕਸ੍ਤਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਲਾਭੂਤਮਚੇਤਨਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਤੁਕ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਕੇਸਰਿਣੀ ਨਾਟ੍ਯਾ ਅष੍ਟੌ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਸਰੀਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਾਚ ਰਾਹੀਂ ਅੱਠ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਬਾਹ੍ਲੀਕਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਨਿਗਡੈਰ੍ਦृਢੈਃ
ਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਰਦਾਨੇਨ ਦੇਵਸਿਂਹੋ ਭਯਾਤੁਰਃ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਵਸਿੰਘ ਬਚ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤੀ ਦੇਵੀ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਵਰਨਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਦਂਪਤੀ ਤਤ੍ਰ ਮਕਰਂਦਂ ਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਥੇ, ਮਕਰੰਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਦੁਃਖੀ ਮਕਰਨ੍ਦਂ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਕਰੰਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਮਹਤ੍ਪਾਪਂ ਸੁਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਵ ਸੂਰਿਭਿਃ
ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਨਾਸ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਚ੍ਛਯਾਲਃ ਸ਼ੂਰਾਯੁਤਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੇਨ ਹਯਾਰੂਢੋ ਬਾਹ੍ਲੀਕਂ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਯਯੌ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਲਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ਾ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਲਦੀ ਬਾਹਲੀਕ ਕੋਲ ਗਿਆ।