ਗਜਮੁਕ੍ਤਾਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਦਂਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਭਯਃ 3.3.23.
ਗਜਮੁਕਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਮਕਰਂਦਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਕਾਰਣਮ੍
ਫਿਰ ਮਕਰੰਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜਾਣ ਗਿਆ।
ਧਰ੍ਮਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤਵੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੱਗਾਂ ਤੇ ਭਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਭਿਨਂਦਨਭੂਪਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਚਿਤ੍ਰਪ੍ਰਪੂਜਿਨੀ
ਅਭਿਨੰਦਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਚਿਤ੍ਰਪ੍ਰਪੂਜਨੀ ਸੀ।
ਕੇਸਰਿਣ੍ਯਾ ਗੁਰੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਃ ਕੁਤੁਕੋ ਯੋਗੁਰੂਪਧृਕ੍
ਕੇਸਰੀਣੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਕੁਤੁਕ ਸੀ, ਜੋ ਜੋਗੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਦੁਰ੍ਗਮਾ ਭੂਮਿਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਾषਾਣਕਾਰਿਣੀ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਕਰਕੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾਭੂਪਸੁਤਾ ਜਯਂਤਸ੍ਤੁ ਤਯਾ ਹृਤਃ ਇਨ੍ਦੁਲਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦੁਃਖੀ ਚਿਤ੍ਰਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਇੰਦੁਲਾ ਉਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਜੀਬ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਭਵਾਨ੍ਦੇਵਃ ਸਹਿਤਃ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਮਣਾ ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾਂ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਨृਤ੍ਯਾਦੀਂਸ੍ਤੈਃ ਸਮਂ ਕੁਰੁ
ਤੂੰ, ਹੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈਂ, ਸੂਰ੍ਯਵਰਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਕੋਲ ਜਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਣ-ਗਾਉਣ ਆਦਿ ਕਰ।
ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਮਤ ਪੜ੍ਹ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੇਵਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਯੋਗਿਰੂਪਿਣਃ 3.3.23.
ਜਦ ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨਾ ਆਇਆ, ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਜੋਗੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਮृਦਂਗਾਂਕਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੋ ਮਕਰਂਦੋ ਵਿਪਂਚਿਮਾਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਵਜਾਇਆ ਤੇ ਮਕਰੰਦ ਨੇ ਵੀਣਾ ਚੁੱਕੀ।
ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਨਗਰਂ ਤਥਾ ਗਜਪਤਿਂ ਨृਪਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਂਛਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਯੋਗਿਨ੍ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਧੀਃ
ਮਹਾਤਮਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਮਹਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪੁਨਰ੍ਦਾਸ੍ਯਮਿ ਤੇ ਸੁਤਮ੍
ਮੈਂ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਜਪਤਿਰ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਕਂ ਸੁਤਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬਾਹ੍ਲੀਕਂ ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਮੁਦਾ
ਅੱਧੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਲੀਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਆਯਯੁਰ੍ਲਾਸ੍ਯਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾ ਨृਪਮੋਹਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਨੱਚਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਈ ਆਏ ਸਨ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਗੀਤਨृਤ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਉਹ ਗੀਤ ਤੇ ਨੱਚ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਗਏ।
ਤਾਨਾਦਾਯ ਪੁਨਰ੍ਭੂਪਃ ਸ੍ਵਗੇਹਮਭਿਨਂਦਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਮਕਰਂਦਸ੍ਤਦਾ ਵੀਣਾਂ ਮृਦਂਗਂ ਭੀष੍ਮਜੋ ਬਲੀ 3.3.23.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਕਰੰਦ ਨੇ ਵੀਣਾ ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮੋਦਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਾਰੀਵृਨ੍ਦਾ ਮਹੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਮਾਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਪਯਾਮਾਸ ਨਿष੍ਫਲਾ ਸਾऽਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੋਹ ਦੀ ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਹੋ ਗਈ।
ਵਾਂਛਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਵੀਰ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚਾਹ ਤਾਂ ਵਧੂਮ੍
ਮਹਾਨ ਵੀਰ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨੇ ਇਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਸ਼ੋਕਵ੍ਯਾਕੁਲਚੇਤਨਾ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਰੇਖਾ ਦਾ ਮਨ ਗ਼ਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਇਂਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਯਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਯਾ ਯਯਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਵਾਪਿ ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਪਿ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਹੀ ਹੋਣ।
ਉਦਯੋ ਨਾਮ ਮੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਦੇਵਸਿਂਹੋऽਯਮੁਤ੍ਤਮਃ
ਰਾਣੀਏ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਉਦਯਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਵਸਿੰਘ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦੁਲਸ੍ਯ ਵਿਯੋਗੇਨ ਵਯਂ ਯੋਗਿਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ
ਇੰਦੁਲਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਜੋਗੀ ਬਨ ਗਏ ਹਾਂ।
ਸ਼ੁਕਂ ਦੇਹਿ ਮਹਾਮਾਯੇ ਇਂਦੁਲਂ ਦੇਹਿ ਵਾ ਯਦਿ
ਮਹਾਨ ਮੋਹਣੀਏ, ਸ਼ੁਕਾ ਦੇ ਦੇ, ਜਾਂ ਜੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇੰਦੁਲਾ ਦੇ ਦੇ।