ਕਾਮਸੇਨਃ ਪ੍ਰਸੇਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸੇਨਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਮਧੁਪਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਯਾਦਵਾਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਯਾਦਵਾਃ ।। 3.3.22.
ਕਾਮਸੇਨ, ਪ੍ਰਸੇਨ, ਮਹਾਸੇਨ ਅਤੇ ਮਧੁਪਾ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਤੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਯਾਦਵ ਕਹਾਏ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਸਭਾਯਾਂ ਨਰਕੇਸਰੀ
ਉਥੇ ਨਰਕੇਸਰੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਮਲਨਾਲਿਖਿਤਂ ਪਤ੍ਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਲਨਾ ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਪੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਯਂਜਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਦਵਸਂਯੁਤਃ
ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਆਦਲੇ ਪਕਵਾਨ ਖਾਧੇ।
ਪ੍ਰੇਮੋਤ੍ਸੁਕਾ ਚ ਭਗਿਨੀ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਹੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਵਿਂਸ਼ਦਬ੍ਦਸ੍ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਵਿਸ੍ਮृਤਾ ਪਿਤृਮਾਤृਭਿਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਿਤਂ ਸਫਲਂ ਚ ਮੇ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮੋਦਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਿਨੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਨਮ੍ਰਧੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇਨ ਭੂਪਾਲੋ ਭਯਭੀਤੋ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਹੀਰਾਜਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਰੁਰੋਧ ਨਗਰੀਂ ਮਮ
ਪਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸਿਂਹਲਦ੍ਵੀਪੇ ਜਯਂਤਾਰ੍ਥੇ ਵਯਂ ਗਤਾਃ 3.3.22.
ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਿੰਹਲ ਦੀ ਟਾਪੂ ਵੱਲ ਗਏ।
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਪ੍ਰੀਤਾ ਵਯਂ ਭਗਿਨਿਕਿਂਕਰਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਭੈਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਗੇਹਂ ਨਿਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਪ੍ਰੇਮਵਿਹ੍ਵਲਾ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਸਾ ਲਿਆ।
ਸਭਾਯਾਂ ਵੀਰਸੇਨਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤੇਨੈਵ ਸਤ੍ਕृਤਃ
ਵੀਰਸੇਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜ੍ਞਾਹ੍ਲਾਦਾਦਯਃ ਖਲਾਃ । ਚੌਰਿਤੋ ਨृਪਤੇਃ ਕੋਸ਼ੋ ਹੀਨਜਾਤ੍ਯੈਰ੍ਮਹਾਬਲੈਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਕਕਾਰ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਰਾਜ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਪਰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਕੁਂਠਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਿਰੀषਾਖ੍ਯਪੁਰੇऽਵਸਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਾਰ ਕੇ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਚਂਦ੍ਰਾਵਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੈ ਦੋਲਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਤੇ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਦੀ ਝੂਲਾ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੀਰਸੇਨੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੀਰਸੇਨ ਨੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭੋਃ ਪੁਤ੍ਰ ਬਂਧਨਂ ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੋ।'
ਭੋਜਨਾਯ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯੈ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਵਲੀ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕਾਮਸੇਨਸ਼੍ਚ ਕੁਪਿਤੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਂਡਵੇਤਸਮ੍ 3.3.22.
ਕਾਮਸੇਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਲਾਠੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਭੁਜਯੋਸ੍ਤਂ ਵੈ ਬਂਧਨਾਯ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯ ਬਂਧਨਹੇਤਵੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਵੋ।
ਸੇਨਾਮਧ੍ਯੇ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮਹਦ੍ਯੁਦਮਚੀਕਰਤ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਮਭੂਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦਾਰੁਣਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ; ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੱਲੀ।
ਹਤਾ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਸ਼ੂਰਾ ਉਦਯੇਨ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਉਦੈ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੱਖ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਾਜਿਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾੱਤੋ ਸੱਤ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ—
ਸ ਵੀਰੋ ਬਿਂਦੁਲਾਰੂਢੋ ਭੂਮੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਜਾਸਨਾਨ੍
ਉਹ ਵੀਰ ਬਿੰਦੁਲਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਆਸਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੀਰਸੇਨਃ ਸੂਰ੍ਯਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ ਤੇਨਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣੈਵ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਸਹਯੋ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਵੀਰਸੇਨ, ਉਸੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅੰਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਸਮੇਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵੀਰਸੇਨਸ੍ਤੁ ਤਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਾਨ੍ਵਧੂਮ੍
ਵੀਰਸੇਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤਰੋषਾਸ੍ਤਦਾ ਵੀਰਾਃ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਯ ਯਯੁਰ੍ਦਿਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਰਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।