ਸਿਂਹਲਦ੍ਵੀਪਕੇ ਰਮ੍ਯੇ ਹ੍ਯਾਰ੍ਯਸਿਂਹੋ ਨृਪਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਰਾਗਿਣ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਸਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਹਲ ਦੀਪ 'ਤੇ ਆਰ੍ਯਸਿੰਹ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੋਹਣਿਆਂ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਸਨ।
ਨਲਿਨੀਸਾਗਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਗਿਰਿਜਾਮਂਦਿਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 3.3.18.
ਨਲਿਨੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਂਸਦੇਹੇ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਹੰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ,
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਲੀਲਾਸੁ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਹੀ।
ਭਕ੍ਤਿਗਰ੍ਵਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੇ ਚਾਹ੍ਲਾਦੇ ਜਗਦਂਬਿਕਾ
ਭਗਤੀ ਦੇ ਗਰੂਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਗਦੰਬਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮਾਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਜਯੈषਿਣਃ
ਪਰ ਜੋ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਪਿਆ।
ਇਨ੍ਦੁਲਂ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਂਕਾਪੁਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਇੰਦੁਲਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਸਕੁਲੋ ਵਿਲਲਾਪ ਹ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਕੁਟੰਬ ਨੇ ਰੋਣਾ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਰੁਦਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹਾਹ੍ਲਾਦਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ ਇਂਦੁਲਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮੇष੍ਯਾਮਿ ਭਵਾਨ੍ਧੈਰ੍ਯਪਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅੰਸ਼ ਨੇ ਰੋਣ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਆਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇੰਦੁਲਾ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।'
ਬਲਖਾਨਿਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਦੇਵਸਿਂਹਸ਼੍ਚ ਤਾਲਨਃ
ਬਲਖਾਨੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅੰਸ਼, ਦੇਵਸਿੰਘ ਤੇ ਤਾਲਨ,
ਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਭੂਪਾ ਗ੍ਰਾਮਪਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਪਾਸ੍ਤਥਾ
ਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਰਾਹ ਵਿਚ ਆਏ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਹਾਕਮ ਵੀ,
ਯੇ ਭੂਪਾ ਮਦਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂਸ੍ਤਾਲਨੋ ਬਲੀ 3.3.18.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਸਤ ਰਾਜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਤਾਲਨ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਏ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਮੇਸ਼ਂ ਰਾਮੇਣ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਲਿਨੀਸਾਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਮਕਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਨਲਿਨੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਆਰ੍ਯ੍ਯਸਿਂਹ ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਵਪੋਤਾਨ੍ਦੇਹਿ ਤੀਰ੍ਣਕਾਨ੍ ਨੋ ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਬਲਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਭਂਗਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
'ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਰ੍ਯਸਿੰਹ, ਆਪਣੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੌਂਪ ਦੇ ਜੋ ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਫੌਜ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਤਬਾਹ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰਵਚੋ ਭੂਪਤਿਰ੍ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ
ਇਹ ਪੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ,
ਇਨ੍ਦੁਲਃ ਸ੍ਤਂਭਨਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਰ ਉਤ੍ਤਮੇ
ਇੰਦੁਲਾ ਨੇ ਥੰਮਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਿਵਸੇ ਸੁਖਸ਼ਰ੍ਮਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ੍ਵਦਲੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਦਿਨ ਸੁਖਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਨਿਸ਼ਾਮੁਖੇ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਚਾਯਯੌ
ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਪੂਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਹਯਾ ਹਰਿਦ੍ਵਰ੍ਣਾ ਯੋਗਿਵੇषਧਰਾ ਬਲਾਤ੍ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗੇਹਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾ ਤੈਃ ਸੁਖਿਤੋऽਵਸਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਜੋਗੀ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਏਵਂ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ षਣ੍ਮਾਸਾਸ੍ਤਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਹਿ ਸੇਨਯੋਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਜੰਗ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨਸੀਂ ਪੀਡਾਂ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਵਿਮੁਖੋऽਭਵਤ੍
ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਵੱਲੋਂ ਮਨ ਮੋੜ ਬੈਠਾ।
ਦੇਵਸਿਂਹਂ ਸਮਾਹੂਯ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞਂ ਮਹਾਮਤਿਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੋਵਾਚ ਮਹਾਯੋਗੀ ਦੇਵਸਿਂਹੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਦੇਵਸਿੰਘ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਅਕਲਮੰਦ ਸੀ, ਬੁਲਾ ਕੇ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੇਵਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਮਹੇਂਦ੍ਰਤਨਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਯਂ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਕਰੋਤਿ ਬਲਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇੰਦਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪ ਆ ਕੇ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਸਹਾਯੇਨ ਤਾਲਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਵਿਜਯੀ ਭਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹਿ ਨੋ ਚੇਦ੍ਯਾਯਾਂ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਤੇ ਤਾਲਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸਿਂਹਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍ ਸੇਨਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਪੋਤੇषੁ ਹਯਵਾਹਨਃ
ਦੇਵਸਿੰਘ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਹਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਤਾਕਤਵਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਅੱਧੀ ਫੌਜ ਖੜੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਹਯਾਰੂਢਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ।
ਹਤ੍ਵਾ ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸਰ੍ਵਾਁਲ੍ਲੁਂਠਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ।
ਰਾਜ੍ਞੋऽਨ੍ਤਃ ਪੁਰਮਾਗਤ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ ਸਪ੍ਤਾਲਿਭਿਰ੍ਵृਤਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਗੀਤਨृਤ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਾਮ੍ ।। 3.3.19.
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਅੰਸ਼ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸੱਤ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।