ਸਭਾਯਾਂ ਲਕ੍ਸ਼ਣੋ ਵੀਰੋ ਯਾਤ੍ਰਾਕਾਲੇ ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਨਭੋਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਯੋਗਿਨੌ ਚ ਸ਼ਿਵਾਜ੍ਞਯਾ
ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੋ ਯੋਗੀ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਹਨ।'
ਜਹਤੁਸ੍ਤੌ ਚ ਮਾਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਭਯ ਮੋਹਿਤਮ੍ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਂਤਂ ਤਂ ਨਤ੍ਵਾ ਯਯੁਰ੍ਭੂਪਾਃ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।
ਸਾਗਰਾਖ੍ਯਸਰਸ੍ਤੀਰੇ ਕਦਾਚਿਦਿਂਦੁਲੋ ਬਲੀ
ਕਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਂ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੰਦੁਲਾ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਹਂਸਾ ਆਕਾਸ਼ਾਦ੍ਭੂ ਮਿਮਾਗਤਾਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਹੰਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ।
ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਵਚਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਧਨ੍ਯੋऽਯਂ ਦਿਵ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਕਿੰਨਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਮਹਾਵਤੀ ਪੁਰੀਣਾਂ ਚ ਸਾਗਰਃ ਸਰਸਾਮਪਿ
ਸਮੁੰਦਰ ਸਭ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਭੋ ਇਨ੍ਦੁਲ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਮਾਨਸੇ ਸਰਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੇ ਇੰਦੁਲਾ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਅਸੀਂ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਂ ਨਾਰੀਂ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੁਭਾਗਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੋਹਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵਯਂ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤਾਃ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੋ ਨ ਹਿ ਕੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਪਦ੍ਮਿਨੀ ਸਦृਸ਼ੋ ਵਰਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਚਲੇ ਗਏ; ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕੋਈ ਯੋਗ ਵਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਃ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾ।
ਸਿਂਹਲਦ੍ਵੀਪਕੇ ਰਮ੍ਯੇ ਹ੍ਯਾਰ੍ਯਸਿਂਹੋ ਨृਪਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਰਾਗਿਣ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਸਖ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਹਲ ਦੀਪ 'ਤੇ ਆਰ੍ਯਸਿੰਹ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਸੋਹਣਿਆਂ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਸਨ।
ਨਲਿਨੀਸਾਗਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਗਿਰਿਜਾਮਂਦਿਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ 3.3.18.
ਨਲਿਨੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਤਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਂਸਦੇਹੇ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਹੰਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ,
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਲੀਲਾਸੁ ਮੋਹਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ ਰਹੀ।
ਭਕ੍ਤਿਗਰ੍ਵਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੇ ਚਾਹ੍ਲਾਦੇ ਜਗਦਂਬਿਕਾ
ਭਗਤੀ ਦੇ ਗਰੂਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਗਦੰਬਾ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਮਾਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਜਯੈषਿਣਃ
ਪਰ ਜੋ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਆ ਪਿਆ।
ਇਨ੍ਦੁਲਂ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਂਕਾਪੁਰਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਇੰਦੁਲਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਸਕੁਲੋ ਵਿਲਲਾਪ ਹ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਕੁਟੰਬ ਨੇ ਰੋਣਾ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਰੁਦਿਤਂ ਪ੍ਰਾਹਾਹ੍ਲਾਦਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ ਇਂਦੁਲਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮੇष੍ਯਾਮਿ ਭਵਾਨ੍ਧੈਰ੍ਯਪਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅੰਸ਼ ਨੇ ਰੋਣ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਆਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣ, ਮੈਂ ਇੰਦੁਲਾ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ।'
ਬਲਖਾਨਿਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਦੇਵਸਿਂਹਸ਼੍ਚ ਤਾਲਨਃ
ਬਲਖਾਨੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਅੰਸ਼, ਦੇਵਸਿੰਘ ਤੇ ਤਾਲਨ,
ਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਭੂਪਾ ਗ੍ਰਾਮਪਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਪਾਸ੍ਤਥਾ
ਤੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੋ ਰਾਹ ਵਿਚ ਆਏ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਹਾਕਮ ਵੀ,
ਯੇ ਭੂਪਾ ਮਦਮਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂਸ੍ਤਾਲਨੋ ਬਲੀ 3.3.18.
ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਸਤ ਰਾਜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਤਾਲਨ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਏ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਮੇਸ਼ਂ ਰਾਮੇਣ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਨਲਿਨੀਸਾਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਮਕਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਨਲਿਨੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਆਰ੍ਯ੍ਯਸਿਂਹ ਮਹਾਭਾਗ ਸ੍ਵਪੋਤਾਨ੍ਦੇਹਿ ਤੀਰ੍ਣਕਾਨ੍ ਨੋ ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਬਲਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਭਂਗਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
'ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਰ੍ਯਸਿੰਹ, ਆਪਣੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸੌਂਪ ਦੇ ਜੋ ਪਾਰ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਫੌਜ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਤਬਾਹ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰਵਚੋ ਭੂਪਤਿਰ੍ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ
ਇਹ ਪੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ,
ਇਨ੍ਦੁਲਃ ਸ੍ਤਂਭਨਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ਼ਰ ਉਤ੍ਤਮੇ
ਇੰਦੁਲਾ ਨੇ ਥੰਮਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਾਪ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਦਿਵਸੇ ਸੁਖਸ਼ਰ੍ਮਾ ਚ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ੍ਵਦਲੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਦਿਨ ਸੁਖਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਨਿਸ਼ਾਮੁਖੇ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸ਼ਤਪੁਤ੍ਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਚਾਯਯੌ
ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਪੂਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਹਯਾ ਹਰਿਦ੍ਵਰ੍ਣਾ ਯੋਗਿਵੇषਧਰਾ ਬਲਾਤ੍ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗੇਹਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾ ਤੈਃ ਸੁਖਿਤੋऽਵਸਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਜੋਗੀ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।