ਕੁਂਡਿਕੇਯਂ ਚ ਭੋ ਭਕ੍ਤਾਃ ਪੂਰਯਾਮਿ ਚ ਤਾਮਹਮ੍
ਭਗਤੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕੁੰਡਾ ਭਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸੁਖਖਾਨਿਸ੍ਤੁ ਬਲਵਾਨ੍ਮਧੁਪੁष੍ਪੈਸ੍ਤਥਾ ਫਲੈਃ ਬਲਖਾਨਿਸ੍ਤਥਾ ਮਾਂਸੈਰ੍ਮੂਲਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਰਕ੍ਤਕੈਃ
ਸੁਖਖਾਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਹਦ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ; ਬਲਖਾਨੀ ਵੀ ਮਾਸ ਨਾਲ; ਮੂਲਸ਼ਰਮਾ ਲਾਲ ਮੂਲਾਂ ਨਾਲ।
ਦੇਵਕੀ ਚ ਤਦਾ ਹਵ੍ਯੈਸ਼੍ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਭਿਰਰ੍ਚਨੈਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਹਵਨ ਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਆਹ੍ਰਾਦਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਂਗੈਰੁਦਯਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਆਹਰਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਉਦਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ, ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲਾ
ਭਗਵਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਬਲਖਾਨਿਰ੍ਮਹਾਵੀਰੋ ਦੀਰ੍ਘੇ ਕਾਲੇ ਸ ਮृਤ੍ਯੁਭਾਕ੍ 3.3.15.
ਬਲਖਾਨੀ, ਜੋ ਮਹਾਂਵੀਰ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਦੇਵਕੀ ਚ ਭਵੇਦ੍ਦੇਵੀ ਚਿਰਕਾਲਂ ਸ੍ਵਲੋਕਗਾ ਏਕਸ੍ਤੁ ਦੇਵਵਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਬਲਾਧਿਕ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਃ
ਦੇਵਕੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹੀ; ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਦੂਜਾ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਿष੍ਕਾਮੋऽਯਂ ਦੇਵਸਿਂਹੋ ਮृਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਹ ਦੇਵਸਿੰਘ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮਰਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਭਵਿष੍ਯੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਪਰ੍ਵਣਿ ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਖਂਡਾਪਰਪਰ੍ਯਾਯੇ ਕਲਿਯੁਗੀਯੇਤਿਹਾਸਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਵਿਸ਼ਯ ਮਹਾਪੁਰਾਣ, ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ ਪਰਵ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਭਾਗ, ਕਲਿਯੁਗ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਚੇ ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਦृष੍ਟਂ ਯਦ੍ਯੋਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਸੁਣੋ, ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਯੋਗ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨਭਾਨੌ ਮृਤੇ ਰਾਜ੍ਞਿ ਮਰੁਧਨ੍ਵਮਹੀਪਤਿਃ
ਜਦ ਰਤਨਭਾਨੁ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਮਰੁਧਨਵਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਆਰਾਧ੍ਯ ਪਾਵਕਂ ਦੇਵਂ ਯਜ੍ਞਧ੍ਯਾਨਵ੍ਰਤਾਰ੍ਚਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਯਜਨ, ਧਿਆਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਪਾਵਕੀਯਂ ਹਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਣਿਆ ਸੁਚੱਜਾ ਘੋੜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਵਕਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਹ ਚਾਰ ਜਣੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਣੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਏ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਵਯੋਭੂਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸੀ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਵਯਸਾ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਵੀ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਂਸ਼ੀ ਸ ਨृਪਃ ਕृਤਵਾਨ੍ਵੈ ਸ੍ਵਯਂਵਰਮ੍
ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਸਵਯੰਵਰ ਕਰਵਾਇਆ।
ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚਂਦ੍ਰਵਾਸਰੇ
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣ ਪੱਖੀ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ,
ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਵਰ੍ਣਂ ਮੁਖਂ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਂਚਲਾਯਾਸ੍ਤਥਾਗਤਮ੍ 3.3.16.
ਉਸ ਦੇ ਚੰਚਲ ਮੂੰਹ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਸੀ।
ਸਾਪਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਵੀਰਂ ਮੁਮੋਹ ਗਜਮੁਕ੍ਤਿਕਾ
ਉਹ ਵੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਰਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭੂਪਾਲਾਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਤਾਃ
ਤਾਰਕਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ,
ਤਥਾਵਿਧਾਨ੍ਨृਪਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਪਾਨ੍ਪਂਚਸ਼ਤਾਨ੍ਬਲੀ
ਉਹ ਪੰਜ ਸੌ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਧ੍ਯਮਾਨਂ ਤਂ ਬਲਖਾਨਿਂ ਸ ਤਾਰਕਃ
ਤਾਰਕਾ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਿਰੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹੀਰਾਜਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਖਡ੍ਗਂ ਤਥਾ ਗਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਤਲਵਾਰ ਨਿਕਲਦੀ ਵੇਖ ਕੇ,
ਪਰਾਜਿਤੇ ਨृਪਬਲੇ ਬਲਖਾਨਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਹਾਰ ਗਈ, ਪਰ ਮਹਾਬਲੀ ਬਲਖਾਨੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਤਾਂ ਗਚ੍ਛਂਤੀਂ ਸੁਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਜਸੇਨੋ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਜਸੇਨ ਰਾਜਾ,
ਜਂਬੁਕਘ੍ਨਂ ਮਹਾਵੀਰਂ ਮਾਯਯਾ ਤਮਮੋਹਯਤ੍
ਜੰਬੁਕਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਵੀਰ ਨੂੰ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਗਡੈਸ੍ਤਂ ਬਬਂਧਾਸ਼ੁ ਦृਢੈਰ੍ਲੋਹਮਯੈ ਰੁषਾ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬੇੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਚਾਂਡਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਸਮਾਹੂਯ ਕਠਿਨਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਵਾਸਿਨਃ 3.3.16.
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਕਠੋਰ ਚੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਤੇ ਰੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤਂ ਸਮਾਬਧ੍ਯ ਤਾਡਯਾਮਾਸੁਰੂਜ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ ਰੌਦਰ ਲੋਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਬੇਰਹਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।