ਸਸੁਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਨृਪਂ ਪੂਰ੍ਣਬਲਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ—
ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੀਂ ਧ੍ਯਾਯਂਤੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀਮ੍ । । ਤਦਾ ਤੁष੍ਟਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤ੍ਰੀ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾਂਸ੍ਤਾਨਬੋਧਯਤ੍
ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਈ, ਤੇ ਕਾਮਰੂਪਣੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
ਯਥਾ ਬਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਾਮੀ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸਾ ਤਥਾ ।। ਅਹਂ ਸ਼ੁਕੀ ਭਵਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਭਵਾਨ੍ਬਿਂਦੁਲਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ।। 3.3.13.੧੨
ਜਿਵੇਂ ਮਾਲਕ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੋਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚੰਦ ਵਿਚ ਹੋ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸ਼ੁਕੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਤੋਤਾ ਬਣ ਗਈ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਂ ਯਥਾਯੋਗ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਰ੍ਣਯਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਕਾਞ੍ਛਤਸਾਹਸ੍ਰਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਮਾਯਯੌ । । ਪੌਰ੍ਣਿਮਾਂ ਮਧੁਯੁਕ੍ਤਾਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਲੱਖ ਰੱਖੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਗਈ; ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀ ਮਧੁਰ ਰਾਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ।
ਸ੍ਨਾਨਧ੍ਯਾਨਾਦਿਕਾ ਨਿष੍ਠਾਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੇਹਮੁਪਾਯਯੁਃ ।। ਸਾਗਰਸ੍ਯ ਤਟਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ । । ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਗੇਹਂ ਪੁਨਰਾਯਯੁਃ
ਸਨਾਨ, ਧਿਆਨ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਆ ਗਏ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਕੀਤਾ; ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੰਜਮੀ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।
ਦੂਤਾ ਉष੍ਟ੍ਰਸਮਾਰੂਢਾਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰਣੋਤ੍ਸੁਕਾਃ । । ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਗੇਹਂ ਪੁਨਰਾਯਯੁਃ
ਉਠਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਦੂਤ, ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਵਿਸਾਖ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਜਮੀ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆ ਗਏ।
ਮਲਨਾ ਭੂਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਗੇਹੇਗੇਹੇ ਮਹੋਤ੍ਸਵਮ੍ ।। ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਧਨਮ੍
ਮਲਨਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਉਤਸਵ ਕਰਵਾਇਆ, ਤੇ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਬ੍ਦੇ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੇ ਯਥਾ ਜਾਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ ਕਲੌ ਜਨ੍ਮਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤ੍ਯੁਦਰੇऽਵਸਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੌਦ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਬਾਰੇ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਵਰਨਵਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ।
ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਗੁਰੁਵਾਸਰੇ
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ,
ਜਾਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਸ੍ਤਦਾ ਇਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਮਾਦਿਨ੍ਦੁਲੋ ਨਾਮ ਚਾਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦੂਲੋ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਆਹ੍ਲਾਦੋ ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦੀਨ੍ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੋਰ੍ਮੁਦਾ
ਆਹਲਾਦ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਰਸਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ।
ਇਨ੍ਦੁਲੇ ਤਨਯੇ ਜਾਤੇ ਦ੍ਵਿਮਾਸਾਂਤੇ ਮਹੀਤਲੇ ਨੇਤ੍ਰਸਿਂਹ ਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਲਨਾਸ੍ਨੇਹਸਂਯੁਤਾ
ਇੰਦੂਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਨੈਤਰਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਤੈਲ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ਤਵृਨ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਨਰ੍ਤਕ੍ਯੋ ਨਾਨਾਰਾਗੇਣ ਸਂਯੁਤਾਃ
ਸੈਂਕੜੇ ਨਚਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜੀਆਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਮੁषਿਤ੍ਵਾ ਸ ਯੋਗਸਿਂਹੋ ਯਯੌ ਗृਹਮ੍
ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਯੋਗਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੇਨ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ ਜਹਾਰ ਸ੍ਵਮਾਯਯਾ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਲੁਤਾ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਸ੍ਤਨੌ ਤਮਪਾਯਯਤ੍ 3.3.14.
ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸ਼ਚੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਇਆ।
ਇਨ੍ਦੁਂ ਪੀਯੂषਭਵਨਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵਪੁषਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸ ਬਾਲਃ ਸ੍ਵਪਿਤੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਾਮਗਾਤ੍
ਇੰਦੂ, ਜੋ ਪੀਊਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ; ਉਹ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਤਮਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਵਿਨष੍ਟੇ ਬਾਲਕੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤੀ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੁਵਰਨਵਤੀ ਦੇਵੀ—
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਹ੍ਲਾਦਂ ਤਥਾ ਭੂਤਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰਾਮੇ ਤਥਾਵਿਧੇ
ਆਹਲਾਦ ਨਾਲ ਇਹ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦਸਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿੱਚ—
ਆਹ੍ਲਾਦਃ ਸ੍ਵਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਆਹਲਾਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਠਾ।
ਤਦਾ ਤੁष੍ਟਾ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੀ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੋ ਜਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਮੁਪਾਗਤਃ
ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਯੰਤ ਸੁਗਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
ਯਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਲੇऽਵਾਤ੍ਸੀਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸ ਭੂਤਲੇ ਵਸੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹੋਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਸ੍ਤੇ ਤਦਾਭਵਨ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ਾਰਦਾਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਿਵਾਸਿਨੀਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤੀ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਸਨ੍ਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਮਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕੀਤਾ।
ਸਾਮਨ੍ਤਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਚਾਮੁਣ੍ਡੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇੱਕ ਸਾਮੰਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਨਾਮ ਦਾ, ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦੇ ਤਤੋ ਜਾਤੇ ਤ੍ਰਿਚਰਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਠਤਃ
ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤ੍ਰਿਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਜਨਮਿਆ।