ਤਸ੍ਮੈ ਯੋਗ੍ਯਾਯ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰਾਮਾਂਸ਼ਾਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੇ
ਉਸ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੂੰ, ਰਾਮਾਂਸ਼ਾ ਕਨਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੋ ਢਕ੍ਕਾਮृਤਮੁਮਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪ ਉਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਢੱਕਾ-ਡੌਲ ਦਿੱਤੀ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਰਪਤੋ ਸ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ—
ਤਥਾਗਤਂ ਨृਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਐਸਾ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ਾ ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ,
ਰਾਜਨ੍ਨਯਂ ਸ ਬਲਵਾਨਾਹ੍ਰਾਦਃ ਸਾਨੁਜੈਃ ਸਹ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਆਹਲਾਦ ਆਪਣਾ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਆਰ੍ਯਾਭੀਰੀ ਸ੍ਮृਤਾ ਤੇषਾਂ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਦਿਤਂ ਨ ਹਿ
ਉਹ ਆਰਿਆਭੀਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਅਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਚਨਂ ਚੇਦਂ ਕੁਲਯੋਗ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਭੋਃ 3.3.13.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਠੀਕ ਇਹ ਸਲਾਹ ਸੁਣੋ ਜੀ।
ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥੇ ਸ਼ਿਰਾਂਸ੍ਯੇषਾਂ ਸਮਾਹਰ
ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ।
ਤ੍ਵਤ੍ਕਨ੍ਯਯਾ ਸਮਾਹੂਤਾ ਵੀਰਾ ਵੈ ਰੇਵਤੀ ਹਿ ਸਾ
ਤੁਹਾਡੀ ਧੀ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਵਿਰਲੇ, ਉਹੀ ਰੇਵਤੀ ਹਨ।
ਨੋ ਚੇਦ੍ਭਵਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਯਾਤ੍ਸਕੁਲੋ ਜਂਬੁਕੋ ਯਥਾ
ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਜੰਬੂਕ ਵਾਂਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਸ਼ਲ੍ਯਾਂਸ਼ਃ ਸੁਯੋਧਨਮੁਖੇਰਿਤਮ੍ ਆਹ੍ਲਾਦਸ੍ਯ ਸਮੀਪਂ ਸ ਗਤ੍ਵੈਤਦ੍ਵਂਚਨਾਯ ਹਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਲਯ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਆਹਲਾਦ ਕੋਲ ਧੋਖੇ ਲਈ ਗਿਆ।
ਭਵਨ੍ਤੋਂਸ਼ਾਵਤਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਤਾਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਤ੍ ਰਾਮਾਂਸ਼ਾਯ ਸ੍ਵਕਨ੍ਯਾਂ ਚ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕੁਲਰੀਤਿਤਃ
ਮੈਂ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅੰਸ਼ਾਵਤਾਰ ਹੋ; ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਾਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਹ੍ਰਾਦਂ ਸਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਸ ਨृਪਸ਼੍ਛਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਲਾਕੀ ਵਰਤੀ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਮਂਡਪੇ ਭੂਪਾਨ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਬਲੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
ਵਿਵਾਹਪ੍ਰਥਮਾਵਰ੍ਤੇ ਯੋਗਸਿਂਹੋऽਸਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਵਿਆਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੁੰਮਣ 'ਤੇ ਯੋਗਸਿੰਘ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ।
ਤਮਾਹ ਤਾਲਨੋ ਧੀਮਾਨ੍ਨ ਯੋਗ੍ਯਂ ਭਵਤਾ ਕृਤਮ੍ ਨਿਰਾਯੁਧੈਃ ਪਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਸਂਗਰੋ ਹਿ ਨਃ
ਧੀਮਾਨ ਤਾਲਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਹਥਿਆਰਬੰਦਾਂ ਦਾ ਲੜਾਈ ਨਿਰਹਥਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਹੀਂ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯੋਗਸਿਂਹਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਸ੍ਤਂ ਸਮਾਰੁਧਤ੍ 3.3.13.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਯੋਗਸਿੰਘ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਵਿਜਯਂ ਤृਤੀਯਾਵਰ੍ਤੇ ਸੁਖਖਾਨਿਰ੍ਨ੍ਯਰੁਂਦ੍ਧ ਵੈ ਰੂਪਣਸ੍ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਯੁਯੁਧੇ ਤਦ੍ਬਲੈਃ ਸਹ
ਤੀਜੀ ਘੁੰਮਣ 'ਤੇ ਵਿਜਯ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕਿਆ; ਰੂਪਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
ਪਂਚਮੇ ਬਹੁਰਾਜਾਨਂ ਤਾਲਨਸ਼੍ਚ ਸਮਾਰੁਧਤ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਘੁੰਮਣ 'ਤੇ ਤਾਲਨਾ ਨੇ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵਃ ਕਾਲਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਮਾਗਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਆ ਗਿਆ।
ਬਿਨ੍ਦੁਲਂ ਚੈਵ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਨੋਰਥਮ੍
ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਬਿੰਦੁਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਹਰਿਣੀਂ ਬਲਖਾਨਿਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਹਰਿਨਾਗਰਮ੍
ਹਰੀ ਦਾ ਭਰਾ, ਬਲਖਾਨੀ ਅਤੇ ਹਰੀਨਗਰ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਨ੍ਨृਪਤੇਃ ਸੇਨਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਤਤ੍ਪਤਿਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਂ ਤੇ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਬਲਵਤ੍ਤਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆ ਗਈ।
ਨਿਗਡੈਰੇਕਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਭੂਪਾਨ੍ਹਿ ਵਂਚਕਾਨ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਠੱਗ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਨੇਤ੍ਰਸਿਂਹੋ ਵਰੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾਰਣ੍ਯਭੂਮਿਪਃ 3.3.13.
ਨੇਤ੍ਰਸਿੰਘ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਾਰਣਯ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਉੱਚ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਹਰਾਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਾਨਯੁਧਦ੍ਬਲੀ । । ਨੇਤ੍ਰਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਯਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤਦਾਗਮਤ੍
ਉਥੇ ਹਰਨੰਦ ਆਇਆ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ; ਨੇਤ੍ਰਸਿੰਘ ਦੀ ਫੌਜ, ਚਾਰ ਲੱਖ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ।
ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ੈ ਰਣੋ ਘੋਰਃ ਸਪ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਯੁਤੈਰਭੂਤ੍ ਅਰ੍ਦ੍ਧਸੈਨ੍ਯਂ ਰਿਪੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਤਸ਼ੇषਮਦੁਦ੍ਰੁਵਤ੍
ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੇ ਸੱਤ ਲੱਖ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਅੱਧੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚ ਗਈ, ਉਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਸ ਹਰਾਨਨ੍ਦੋ ਰੁਦ੍ਰਮਾਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ।। ਬਲਾਧਿਕ੍ਯਯੁਤਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਧ੍ਯਾਨਪਰੋऽਭਵਤ੍
ਹਰਨੰਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਰਚਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਂਬਰੀਂ ਮਾਯਾਂ ਨਾਨਾਰੂਪਵਿਧਾਰਿਣੀਮ੍ । । ਪਾषਾਣਭੂਤਾਨ੍ਸਕਲਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਪਾਨ੍ਸਮਾਯਯੌ
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਬਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।