ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸੁਂਦਰੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਬਾਲੇਨ੍ਦੁਸਦृਸ਼ਾਨਨਾਮ੍
ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ,
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚ ਤਥਾਹ੍ਰਾਦਃ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਸ਼੍ਚਾਪਤਦ੍ਭੂਮੌ ਸਾ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਮੋਹ ਵੈ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਦੋਲਾਮਾਰੁਹ੍ਯ ਤਤ੍ਸਖ੍ਯੌ ਨृਪਾਨ੍ਤਿਕਮੁਪਾਯਯੁਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਝੂਲੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਆਈਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਵਿਧਂ ਬਂਧੁਂ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਹ ਦੁਃਖਿਤਃ
ਉਸ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂਸ਼ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਰਜੋ ਰਾਗਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਮਾਦਂ ਮੋਹਜਂ ਤਥਾ
ਰਜੋ ਗੁਣ ਨੂੰ ਰਾਗ ਵਾਲਾ ਜਾਣ, ਤੇ ਮੋਹ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਭ੍ਰਾਤੁਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੋਹਂ ਯਯੌ ਗृਹਮ੍
ਭਰਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਗਾਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯਚਰਿਤ੍ਰਕਮ੍ 3.3.13.
ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਮਧਿਆਚਰਿਤ੍ਰਕ ਜਪ ਕੇ।
ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਮਹਾਮੋਹਮੁਪਾਯਯੌ
ਪਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਗ ਕੇ ਤੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪੌषਮਾਸੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ੁਕਕਂਠੇ ਸੁਪਤ੍ਰਿਕਾਮ੍
ਜਦ ਪੋਸ਼ ਮਹੀਨਾ ਆ ਗਿਆ, ਚੰਗੇ ਸ਼ਗਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਤੋਤਾ ਸੀ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਵਿਪਿਨਂ ਮਹਾਵਤਿਪੁਰੀਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਵੀਰ ਤੇऽਵਰਜੋ ਬਂਧੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾਹ੍ਲਾਦੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਹੇ ਵਿਰ, ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਹਲਾਦ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ।
ਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਦੇਹਿ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੇਰੀ ਪਸੰਦ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੋਦਯੋ ਵੀਰੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਰ ਉਦਯ ਨੇ ਵਧੀਆ ਪੱਤਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਜਮ੍ਬੁਕਸ਼੍ਚ ਨृਪੋ ਵੀਰੋ ਰੁਦ੍ਰਦਤ੍ਤਵਰੋ ਬਲੀ
ਜੰਬੁਕਾ, ਜੋ ਵਿਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰਦੱਤਾ ਵੱਲੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ,
ਤਥਾਵਿਧਂ ਮਤ੍ਪਿਤਰਮਿਂਦ੍ਰਦਤ੍ਤਵਰਂ ਰਿਪੁਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਇੰਦਰਦੱਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਿਤ, ਵੈਰੀ ਹਨ—
ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਆਹ੍ਲਾਦਸ੍ਤਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ 3.3.13.
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਹਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਡਟ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਸ਼ੁਕਃ ਪਨ੍ਨਗਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਂਡਰੀਕੇਨ ਸ਼ਾਪਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੁਕਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਪ ਸੀ, ਪੁੰਡਰੀਕ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮृਤੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛੁਕੇ ਰਮ੍ਯੇ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਰ੍ਣਵਤੀ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਸ਼ੁਕਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਸਵਰਨਵਤੀ—
ਮਾਘਮਾਸਿ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਕੇ
ਜਦੋਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਆ ਗਿਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ,
ਤਾਲਨਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਵਾਹਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਤਾਲਨ ਆਦਿ ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਵਂਗਦੇਸ਼ਂ ਸਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹਿਮਾਲਯਮ੍
ਵੰਗ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਵੀਰ ਕਵਚੀ ਕਰਾਲਾਸ਼੍ਵਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੂੰ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਕਰਾਲਾ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾ, ਹੇ ਵਿਰ।
ਯੁਦ੍ਧਚਿਹ੍ਨਂ ਤਨੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਮਾਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਲਦੀ ਆ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਭਾਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਹੁਸ਼ੂਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਭਾ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਰ ਸੂਰਮੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ ਉਵਾਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨੇਤ੍ਰਸਿਂਹਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ਸਪ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਬਲੈਰ੍ਗੁਪ੍ਤਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵ ਰਾष੍ਟ੍ਰਕੇ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇਤ੍ਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸੱਤ ਲੱਖ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਸੁਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਹ੍ਲਾਦਾਯ ਸਮਰ੍ਪਯ 3.3.13.
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਹਲਾਦ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ਅਰੁਧਤ੍ਸ ਕਪਾਟਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਬਂਧਨਹੇਤਵੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾਞ੍ਛੂਰਸ਼ਤਂ ਪਟ੍ਟਨਾਧਿਪਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨ੍
ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਰੱਸੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕ ਸੌ ਬਹਾਦਰ ਜਵਾਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਹੇਠ, ਤਿਆਰ ਹੋਏ।
ਹਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮੁਕੁਟਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਕਾਸ਼ਗੋ ਬਲੀ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਤਾਜ ਲਿਆ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।