ਅਹਂ ਚੋਦਯਸਿਂਹੋऽਯਂ ਪਿਤੁਰ੍ਵੈਰਾਰ੍ਥਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਸਿੰਘ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵੈਰ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲਿਯੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ
ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲਿਯ ਹੋਰ ਵੀ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਬਂਧਨਾਯੈਵ ਕਪਾਟਂ ਸਮਰੁਦ੍ਧ ਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਦਰਵਾਜਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ੍ਵਂਸ੍ਵਂ ਖਡ੍ਗਂ ਸਮਾਕृष੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤੇ ਸਮਾਘ੍ਨਤ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜੀਆਂ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਤਂ ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਤੇ ਤੁ ਗੇਹਾਦ੍ਬਹਿਰ੍ਯਯੁਃ ਸ਼ਿਬਿਰਾਣਿ ਕृਤਾਨ੍ਯੇਵ ਨਰ੍ਮਦਾਕੂਲਮਾਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਏ; ਪਰ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਰ੍ਮਦਾਸੇਤੁਂ ਨਲ੍ਵਮਾਤ੍ਰਂ ਸੁਪੁष੍ਟਿਦਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਰਮਦਾ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਨਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨਾ ਸੀ।
ਰੁਰੋਧ ਨਗਰੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਬਲਖਾਨਿਰ੍ਬਲੈਰ੍ਯੁਤਃ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਤਲੇ
ਬਲਖਾਨ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨਰਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮੁਖ੍ਯਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਮਰਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਸਮਾਨਾਂ ਸਮੇਤ,
ਕਾਲਿਯਸ੍ਤੁ ਗਜਾਨੀਕੇ ਪਂਚਸ਼ਬ੍ਦਗਜੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਕਾਲਿਯ ਗਜਾਨੀਕੇ ਉੱਤੇ, ਪੰਚਸ਼ਬਦ ਨਾਮ ਦੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਨੁਜਃ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਲਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤੁਰਗੈਰ੍ਯੁਤਃ 3.3.12.
ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਸੂਰ੍ਯਵਰਮਾ, ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ।
ਰਂਕਣੋ ਵਂਕਣਸ਼੍ਚੋਭੌ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਪਦਾਤਿਭਿਃ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਗ੍ਰਾਮਪਾਸ੍ਤੇ ਤੌ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਂਯਯੁਃ
ਰੰਕਣ ਤੇ ਵੰਕਣ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰ ਲੱਖ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਦੱਖਣੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ।
ਉਭੇ ਸੇਨੇ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਦੋਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤ੍ਰਿਯਾਮੇ ਰੁਧਿਰੈਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਦੀ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ਬਲਖਾਨਿਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਖਙ੍ਗਪਾਣਿਰ੍ਨਰੋ ਯਯੌ
ਤੀਜੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਗਿਆ; ਬਲਖਾਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਣਗਣੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਭਲ੍ਲਹਸ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੋ ਮਨੋਰਥਹਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਆਹ੍ਲਾਦਸ਼੍ਚ ਗਦਾਹਸ੍ਤਃ ਪੋਥਯਾਮਾਸ ਵਾਹਿਨੀਮ੍ ਤਾਲਨੋ ਹਸ੍ਤਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਂ ਹਨਨ੍ਯਯੌ
ਆਹਲਾਦ ਨੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪੀਟਿਆ; ਤਾਲਨੋ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਮਾਹਿਸਮਤੀ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਮਹਾਭਯੇ ਜਾਤੇ ਰਣੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਬਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਮਹਾਂਬਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ,
ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਂ ਸ੍ਵਬਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲਿਯੋ ਬਲਖਾਨਿਕਮ੍
ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਲੀਆ ਨੇ ਬਲਖਾਨੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
ਹਰਿਣੀ ਵਡਵਾ ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨਮਾਤੁਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਘੋੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਪਤਿਤੇ ਕਾਲਿਯੇ ਵੀਰੇ ਪਂਚਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਗਜਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਲੀਆ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਂਗਜ ਪੰਚਸ਼ਬਦ ਆਇਆ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੇ ਪਂਚਸ਼ੂਰੇ ਤੁ ਰੂਪਣੋ ਭਯਕਾਤਰਃ 3.3.12.
ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਵੀਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਰੂਪਣਾ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਪ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਤੁ ਦੁਃਖਿਤਾ ਦੇਵੀ ਦੋਲਾਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਾ
ਫਿਰ, ਦੁੱਖੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਡੋਲ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠੀ।
ਗਜਰਾਜ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰਦਤ੍ਤ ਮਹਾਬਲ
ਹੇ ਗਜਰਾਜ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਗਜੋ ਦੇਵਮਾਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਹਾਥੀ ਜੋ ਦੇਵ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ,
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਗਜਰਾਜੇ ਤੁ ਕृष੍ਣਾਂਸ਼ੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ
ਜਦੋਂ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਅੰਸ਼,
ਤਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਕਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੈਰ੍ਬਲਖਾਨਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਕਰਾਲ ਮਨ੍ਦਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਰੂਪਣਾਯ ਤਦਾ ਦਦੌ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ ਉਠਾਇਆ, ਬਲਖਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਰਾਲਾ ਨੇ ਰੂਪਣਾ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਦਿੱਤੀ।
ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਂ ਕਾਲਿਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ ਨਿਗਡੈਰ੍ਦृਢੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਮਾ ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਂ ਬਂਧੁਂ ਚ ਕਾਲਿਯਮ੍
ਸੂਰਯਵਰਮਾ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧੀ ਕਾਲੀਆ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤੇ ਵੀਰਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਧੇ ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ,
ਕੁਂਠਿਤੇऽਸ੍ਤ੍ਰੇ ਤਦਾ ਤੇषਾਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤੇऽਭਵਨ੍ਮੁਨੇ
ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਮੰਦ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਤੇ ਮਹਾਵੀਰਾ ਵ੍ਰਣਾਰ੍ਤਿਭਯਪੀਡਿਤਾਃ 3.3.12.
ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਜਖਮ, ਦਰਦ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ।